Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
0

Mantık safsataları yazı dizisinin bu yazısındaki i maddesini daha detaylı açıklar mısınız?

133 görüntülenme
Mantık safsataları yazı dizisinin bu yazısındaki i maddesini daha detaylı açıklar mısınız?
Mantık safsataları yazı dizisinin bu yazısındaki i maddesini daha detaylı açıklar mısınız?
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
1 Cevap
Ufuk Derin
Skeptik

Delil olmadan öne sürülen bir argümanı reddedebilirsiniz. Örneğin tartışma konusu "Ruh var mıdır?" olsun. Siz, ruhun hiçbir bilimsel kanıtı olmadığı olduğundan ruha inanmadığınızı ve inanmaya da gerek olmadığını savundunuz. Evet, hiçbir kanıtı olmasa da ruh olabilir değil mi? Belki de bizim hatamızdır, biz göremiyoruzdur ama aslında vardır belki, neden olmasın? Yani gözlemleyemiyoruz diye kesin olarak ruh yok diyemeyiz ama kesin olarak ruh var da diyemeyiz. Ama hiçbir kanıtı da yoksa inanmayabilirim. Bunu biraz daha abartılı örneklerle daha iyi anlayacaksınız.

Şimdiki konumuz "Diş perisi var mıdır?" olsun. Diş perisine dair hiçbir kanıt, gözlem, veri, iz bile bulamadık. Bu, onun olmadığını düşünmek için yeterince iyi bir sebep. Yani ben "Hiçbir gözlem, deney, bulgu, iz bile olmayan bir diş perisi ile aslında hiç var olmayan bir diş perisi arasında ne fark var, buna inanmak için bir sebebim de yok. O yüzden diş perisinin var olduğuna inanmıyorum." diyebilirim. Yine evet, belki de gerçekten vardır ama biz gözlemleyemiyoruzdur. Diş perisi için bile böyle olabilir. Ama var olduğuna dair hiçbir kanıt yoksa kanıt gelene kadar bu konuyu yok sayabilirim.

Tüm Reklamları Kapat

Hiçbir kanıt olmasa bile bu, o şeyin var olmadığını göstermez. Belki de gerçekten vardır ama biz gözlemleyemiyoruzdur. Ama bu "belki"den yola çıkarak "Bak, gördün mü kanıt olmasa bile belki de biz gözlemleyememişizdir dedin. Yani demek ki var." da diyemezsiniz. Çünkü var olduğunu da göstermez ki. Yani olay şundan ibaret: Bir şey ile ilgili kanıt yoksa bu, o şeyin var olduğunu da var olmadığını da kesin olarak göstermiyor ama kanıt yoksa ve inanmaya da ihtiyacım yoksa o şeyi yok sayabilirim. Kesin olarak yok da var da demem ama tıpkı diş perisini çoğunluğun yok sayması gibi yok sayabilirim.

Negatif kanıtlama ise birazcık farklı bir konu olabilir. Bazı özel durumlarda bu yapılabilir. Örneğin gezegenlerin kütleçekimi bizi şöyle etkiler diye bir iddia ortaya atıldığında bunun kanıtı olmadığı için yok sayabilirim de ayrıca etki etmediğini kontrollü deneyler yaparak gösterebilirim de. Bu yukarıda bahsettiğimden biraz daha farklı ve özel bir durum. Tabii ki "bizim göremediğimiz, gözlemleyemediğimiz başka kuvvetler var" dese bunu hiçbir kanıt olmadığı için reddedebilirim. Ama "Bizim gözlemleyebildiğimiz kuvvetlerden şu kuvvet, şöyle bir etki yapar." derse iki durumu da yapabilirim. İster kanıtı olmadığı için reddederim, ister bakalım gerçekten böyle mi diye bilimsel deneyler yaparım. O etkiyi bulursam kanıtlamış olurum, etki olmadığını ortaya koymuşsam bu hipotezi çürütmüş olurum.

Kaynaklar kısmında bununla ilgili birkaç içerik ve önceden cevapladığım bir soruyu koyuyorum, göz atabilirsiniz.

Kaynaklar

  1. Ç. M. Bakırcı. Cehalete Başvurma Mantık Hatası (Argumentatum Ad Ignorantiam) Ve İspat Yükü (Burden Of Proof). (27 Ağustos 2011). Alındığı Tarih: 5 Haziran 2021. Alındığı Yer: Evrim Ağacı | Arşiv Bağlantısı
  2. Ç. M. Bakırcı. Boş Hipotez, Din Ve Bilim: Bilim, Neden Tanrısal (İlahi) Açıklamaları Reddeder?. (26 Şubat 2018). Alındığı Tarih: 5 Haziran 2021. Alındığı Yer: Evrim Ağacı | Arşiv Bağlantısı
  3. U. Derin. Bir Şeyin Kanıtlanmamış Olması, Insanlar Tarafından Görünmeyen Bilinmeyen Olması Onun Yokluğunu Ispatlar Mı?. (23 Şubat 2021). Alındığı Tarih: 5 Haziran 2021. Alındığı Yer: Evrim Ağacı S&C | Arşiv Bağlantısı
3
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Türkiye Kıyıları Nasıl SONSUZ Uzunlukta Olabilir? | Sahil Paradoksu!
Türkiye Kıyıları Nasıl SONSUZ Uzunlukta Olabilir? | Sahil Paradoksu!
Deadpool Gibi Ölümsüz Olmak Mümkün mü?
Deadpool Gibi Ölümsüz Olmak Mümkün mü?
Plazma Küresi Nasıl Elektrik Saçıyor?
Plazma Küresi Nasıl Elektrik Saçıyor?
4000 Liraya Milyar Dolarlık Genom Diziledik! | Öğrenebildiklerimiz İnanılmaz!
4000 Liraya Milyar Dolarlık Genom Diziledik! | Öğrenebildiklerimiz İnanılmaz!
Megalodon Dişi, Sandığınızdan ÇOK DAHA Büyüktü!
Megalodon Dişi, Sandığınızdan ÇOK DAHA Büyüktü!
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close