Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
Puan Ver
2
Puan Ver

Karadeniz’de yaşayan insanlardaki görülen kanser’in “çernobil faciası“ yüzünden olabileceğine dair bi kanır varmı?

Patlama sonucu açığa çıkan radyasyon yüzünden o bölgede yaşamış insanların dna’larında değişiklik olabilir mi? Eğer’ki değişiklik oluyor ise bu nesilden nesile aktarılabilir mi? Türkiye bu patlamadan sonra ne gibi önlemler aldı?

1
Teşekkür
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

RADYAYON DNA DA DEĞİŞİKLİĞE NEDEN OLABİLİR Mİ?

Bilindiği gibi, tüm canlılar organlardan, organlar dokulardan ve dokularda biyolojik sistemin temel yapı taşı olan “hücre”lerden meydana gelir. Hücre, kabaca, bir çekirdek, bu çekirdeği çevreleyen jelsi yapıdaki stoplazma ve en dışta bunları saran bir zardan oluşur (Şekil 7.1). Çekirdeğin içerisinde hücre davranışlarıyla ilgili şifre bilgileri içeren ve görevi bunları bir sonraki nesillere değiştirmeden taşımak olan “kromozom”lar bulunur. Kromozomlar ise histon denilen proteinler ile DNA zincirlerinden oluşur. Hücrenin yapı ve işlevleri DNA tarafından kontrol edilir.

İyonlaştırıcı radyasyonun bir canlıda biyolojik bir hasar yaratabilmesi için radyasyon enerjisinin hücre tarafından soğurulması gerekir. Bu soğurma sonucu hedef moleküllerde iyonlaşma ve uyarılmalar meydana gelir. Daha sonra ortaya çıkabilecek biyolojik hasarların başlatıcı olayları olan bu iyonlaşmalar, hücrenin genetik bilgilerini taşıyan DNA zincirlerinde kırılmalara ve hücre içerisinde kimyasal toksinlerin üremesine neden olabilir (Şekil 7.2). Kırılmaların hemen ardından bir onarım faaliyeti başlar. Hasar çok büyük değilse DNA da meydana gelen kırılmalar onarılabilir. Ancak bu onarım esnasında da hatalar oluşabilir ve yanlış şifre bilgiler içeren kromozomlar meydana gelebilir.

RADYASYON NEDENİYLE DEĞİŞEN DNA NESİLDEN NESİLE AKTARILABİLİR Mİ?

Radyasyonun verdiği hasar sonucu hücre ölmüyor ancak değişikliğe uğruyorsa bu hücredeki hasar genellikle onarılır. Onarım mükemmel olarak gerçekleşmediği takdirde değişim yavru hücrelere aktarılacak ve er geç ışınlanan kişinin organ veya dokularında kanser oluşumuna yol açacaktır. Eğer hücreler ışınlanan kişinin çocuklarına genetik bilgilerin aktarılmasıyla ilgiliyse kalıtımsal bozukluklar meydana gelebilir. Kişinin kendisinde veya çocuklarında meydana gelen bu tür etkiler “Stokastik (tesadüfi)” etkiler olarak adlandırılır.

KARADENİZ'DE YAŞAYAN İNSANLARDAKİ FÖRÜLEN KANSER'İN SEBEBİ ÇERNOBİL FACİASI MI?

Karadeniz de görülen kanser hastalarının tek sebebi çernobil faciası değil elbette. Ancak Çernobil de yaşanan patlama yüzünden Karadeniz de kanser oranı artış göstermiştir. Hatta Rize de yapılan çayların Çernobil Faciası nedeniyle etkilenmesinden bile şüphelenilmişti. Ancak daha sonra bu iddea eski başkanın da oynadığı bir reklamda yalanlanmış ve Rize de üretilen çayların tamamen sağlıklı olduğu halka gösterilmişti. Ancak yine de böyle bir risk vardır. Patlamada açığa çıkan radyasyon sebebiyle tarım ürünleri zehirli hale gelebilir ve buda kanser gibi birçok hastalığı tetikliyebilmektedir.

Facia zamanlarında Türkiye'de bölgelere göre kanser görülme tablosu
Facia zamanlarında Türkiye'de bölgelere göre kanser görülme tablosu
Kaynak

Patlama yeri şu anda Ukrayna da olmasına ve bize çokta yakın olmamasına rağmen Çernobil Patlamasında ülkemizin birçok kenti de radyasyondan etkilenmiştir.

3 Mayıs 1986'da ölçülen radyasyon değerleri facianın boyutunu yansıtıyor
3 Mayıs 1986'da ölçülen radyasyon değerleri facianın boyutunu yansıtıyor
Kaynak

TÜRKİYE NE GİBİ ÖNLEMLER ALDI?

Daha önce dediğim gibi eski başkan reklamda oynadı ve bir bardak çay içti. Buda Türkiye de üretilen çayların radyasyondan etkilemediğini gösterdi. Bunun dışın da kanser riski arttığından kanserle mücadelede daha çok gelişmemiz gerekti. Ancak bunlar dışında aldığımız herhangi bir önlem yok.

Puan Ver
0
Puan Ver
Teşekkür
Paylaş
0

Kaynaklar

  1. Kaynak 1 Radyasyonun DNA üzerindeki etkileri ve hasarlı DNA nın nesillere aktarılabilirliği
  2. Kaynak 2 Patlamanın Türkiyedeki etkileri
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Gerçeği arayanlara inanın; gerçeği bulduğunu iddia edenlere ise şüphe duyun.”
Andre Gide