Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
3

Işık hızında zaman duruyorsa, fotonlar nasıl hareket edebiliyor?

Klasik mekanikte hız, birim zamanda değişen konum demek. Görelilikte ne değişiyor ki zaman akmıyor olmasına rağmen hareket mümkün oluyor? Bizim için aktığından ötürü mü hareket görüyoruz? Foton hareket deneyimlemiyor mu?
261 görüntülenme
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
2 Cevap
Hasan Dağtekin
Sosyal Bilimler Uzmanı

Fotonların hareket etmesi durumu tamamen gözlemci tarafından algılanan bir durumdur. Bu gözlemcilerden biri de biziz. Bize göre bir ışık fotonunun güneşten ayrılıp dünyaya gelmesi 8 dakika civarında bir zaman alıyor. Fotonun kendisi içinse, güneşte bulunduğu an ile dünyada bulunduğu an aslında aynı andır.

1
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Esat Kudret
Esat Kudret
110K UP
Akıl yürütmeyi öğrenmeye çalışan bir öğretmenim.

Evrende "Mutlak Hareketsizlik" yoktur!

Hareket halindeki bir trenin ( evrenin) içindeki hiç bir şey o trenin (evrenin) dışına çıkmadığı sürece, içinde bulunduğu trenden (evrenden) ve trenin (evrenin) içinde daha hızlı hareket edemez. Foton bile...

Tüm Reklamları Kapat

Evren maddi temellidir. Maddenin olduğu yerde hareket kaçınılmaz. Bu nedenle evrende mutlak hareketsizlik diye bir şey yoktur.

Evren, içindekiler ile evrendir ve içerdiklerinin kendisidir. Dolayısı ile hareketin geçtiği arenanın adı uzaydır ve hareket maddi temelli olduğu için zaman da maddeye tabi olduğundan bunlar birlikte ifade edilir. Uzay-zaman dokusu şeklinde.

Tüm Reklamları Kapat

İşte bu dokunun arenasındaki hareket bir bütün olarak ve evrenin tamamı için (evren içerdiklerinin kendisidir) maksimum hızda hareket etmektedir. Yani ışık hızında ve bir yönlü olarak. Zaman için hep ileri, uzay ve madde için hep düzensizliğe doğru.

Yani aslında her şey ışık hızında hareket halindedir. Ancak kimi foton gibi başına buyruk (aslında değil; elektrik ile manyetik alanın elbirliği treni ile) kimi ise değişik trenler kullanarak (Dünya, güneş sistemi, galaksiler ve evrenin geneline değin farklı büyüklükte ve hızda iç içe trenler) hareket etmektedir.

Işık hızında da zaman durmaz. Hatırlarsak evrende mutlak hareketsizlik yoktur. Işık hızında zamanın durmuş gibi görünmesinin sebebi zaman ile ışığın aynı hızda ve ileriye doğru akmasıdır. Tıpkı hızları aynı yönde eşitlenen iki trenin birbirine göre duruyor görünmesi gibi. Yahut aynı hızda ve bir yöne giden trenin içerdikleri ile aynı hızda hareket edişi gibi. Yani görelilikten zaman da foton da muaf değildir.

Ya da daha farklı bir ifade ile görelilikte değişen bir durum yok. Bildiğini okumaya devam ediyor. Ben evrensel bir yasayım ve (evrene içkin her şeyi kastederek) tek bir patronum var, evrenin kendisi diyor.

Fakat buna rağmen kafama bir soru takılıyor: Evrene içkin mutlak hareketsizlik olmamasına rağmen, ışık hızında zamanın göreli durmasına bağlı olarak bu hız maddenin temel yapı taşlarına (atoma) nasıl fiziksel bir etkide bulunuyor ki; canlılar için yaşlanma, cansız varlıklar için aşınma, eskime, yıpranma, dağılma , atom için bozunma vb.(entropi) durabiliyor.

Mantıksal olarak onun da göreli olması daha akla yatkın olanı gibi geliyor. Aksi durumda birinden vazgeçmemiz gerekiyor. Ya evrende mutlak hareketsizlik yoktur fikrinden ya da entropi fikrinden.

Kütlenin zamanı eğip bükmesi ve buna ve hıza bağlı zaman genişlemesi açıklamaları; kuvvetle muhtemel benden kaynaklı olarak, bana bu konuda yeteri kadar açıklayıcı gelmiyor.

Kimi açıklamalar maddenin hareketinin uzay düzleminde gerçekleştiği ve maddenin hızı zamanın hızına (aynı zamanda ışık hızına da) ne denli yakın olursa o kadar az eskiyeceğine, yaşlanacağına vb. vurgu yapıyor. Yani zaman ile arasındaki mesafeyi kapattığı oranda daha az yaşlanılacağına ya da yaşlanma hızının uzaydaki maddenin hareketinin salt zaman düzlemindeki hareketten ne denli geri kalındığına bağlı olarak yaşlanmanın hızlanacağına.

Tüm Reklamları Kapat

Burada da kafamı karıştıran iki nokta var.

İlki, zamanın dolayısı ile ışığın hızına eşit bir hızda uzay düzleminde bir hareketin yaşlanmayı durdurmasının ancak hareketin durmasına bağlı olarak gerçekleşebileceği, yani sıfır enerji sarfiyatını gerektirdiği. Bunun da hem mutlak hareketsizlik ilkesine hem de entropinin kaçınılmazlığına ve istediğimiz kadar dışarıdan enerji transferinde bulunalım, asgari seviyede de olsa devam edeceğine ters bir duruma tekabül ediyor.

İkincisi: Uzay ve zamanı sanki farklı ve birbirinden bağımsız dokularmış gibi ayrıştırıyor. Oysa bildiğim kadarı ile uzay-zaman dokusu iç içe geçmiş bir kumaşın hammaddesi ve rengi gibidir. Ayrı ele alınamaz.

Soru platformunda bu kadar uzun soru sorma imkanı olmadığı için ayrıca soru içeren bir cevap kendiliğinden oluştu. Hoş göreceğinizi umarım. Sevgiyle…

1
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
OceanGate Faciasının Ses Kayıtları Yayınlandı!
OceanGate Faciasının Ses Kayıtları Yayınlandı!
Milyon Dolarlık Bahis: Yapay Zeka, Matematikte Liselileri Yenebilir mi?
Milyon Dolarlık Bahis: Yapay Zeka, Matematikte Liselileri Yenebilir mi?
Gerçek Bir Pokemon: Aksolot!
Gerçek Bir Pokemon: Aksolot!
"Domates Gribi" Hastalığı Neyin Nesi?
Bir Odaya Neden Girdiğinizi Neden Unutuyorsunuz?
Bir Odaya Neden Girdiğinizi Neden Unutuyorsunuz?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close