Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
Puan Ver
2
Puan Ver

Işık hızına çıktığımızda sadece aldığımız yol artmaz mı, neden zamanda değişim oluyor?

An herkes için ve her yerde andır. Yol=hız×zaman zaman burda ışık hızına çok fazla anlam yüklemiyor muyuz :)

3
Teşekkür (1)
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
3 Cevap

Onur mantığın doğru fakat kabulun yanlış. An herkes için aynı değil, eğer öyle olsaydı zaman mutlak olurdu, herkes heryerde her anı aynı algılardı ve ışık hızının hiçbir özelliği olmazdı.

Bu bakış açısı Einstein'a kadar doğru kabul edilmiş bakış açısı: Zaman mutlaktır, ve an her yerde herkese aynıdır. Bu sebeple de ben iki olayın aynı anda olduğunu gözlemlersem her yerdeki herkes bu iki olayın aynı anda olduğuna hemfikir olacaktır.Einstein'ın İzafiyet kuramı ile bu bakış açısı değişti. Örneğin ben iki olayın aynı anda olduğunu gözlemliyorsam, bana göre hareket eden bir başkası bu olayların farklı zamanlarda olduğunu gözlemleyebilir; bunları matematiksel olarak gösterebiliyoruz. Zaman kavramının mutlaklığını yitirdiği bu bakış açısında her gözlemcinin hemfikir olacağı tek şey ışık hızının kendisi oluyor. Yani Newton fiziğinde zaman herkesin hemfikir olduğu mutlak bir değerdi, Einstein fiziğindeyse ışık hızının değeri herkesin hemfikir olduğu mutlak değer.Lafla anlatılınca garip gelse de matematiksel olarak tamamen tutarlı ve mantıklı. Üstelik matematiksel olarak yine gösterebiliriz ki başka bir olasılık yok: Ya Einstein ya da Newton fiziği yapmamız gerekiyor bu bakış açısında.Bir başka deyişle, Newton fiziğinde herkesin hızını aynı ölçeceği bir cismin hızı ancak sonsuzdur. Bunu şöyle ispatlayalım. Farzedelim ki herkesin hızını aynı ölçebileceği cismin hızı x olsun. Ben bu cismin hızını x ölçüyorsam, bana göre y hızıyla hareket eden biri bu cismin hızını x+y ölçecektir. Bu iki değerin aynı olmasının tek yolu x'in sonsuz olmasıdır.Eğer herkesin ölçeceği cismin hızı sonlu olsun dersek de Einstein fiziği ortaya çıkıyor, bu da ışık hızı işte. Işık hızı da bu yüzden çok özel. Yukardaki ispatımızın Einstein fiziğinde çalışmamasının sebebi ise hızları İzafiyet teorisinde direk toplayamıyoruz, yani benim x hızıyla gittiğini gördüğüm cisimi bana göre y hızıyla giden biri x+y hızıyla görmüyor, onun hesabı başka.

Puan Ver
2
Puan Ver
Teşekkür (1)
Paylaş
2
Işık hızı ile ekstra bir bilgi olarak da kütle maalesef ışık hızına çıkamaması durumu,evet  ışık hızına yaklaştırmak mümkün lakin kütle sonsuz olması gibi bir durum var ki hız ve zaman kavramı gözlemci için söylenen bir fiziki durumdur. Yani iki noktanın birbirlerine göre gözlemsel değişimdir, Anlar herkes için aynıdır, ancak gözlemci için zamanda ileri veya geri gözlem yapmak mümkündür.biz 4 boyutlu bir evren içindeyiz zaman uzayın birbirinden ayrı olmadığı bir boyuttayız. dolasıyla zaman ve hareket bir biribirlerini etkilemesi mantık olarak zaten kaçınılmaz bir durum.
Puan Ver
1
Puan Ver
Teşekkür
Paylaş
1

Kaynaklar

  1. Uzay Zaman ve Işık Hızı en azından görsel açıdan yayrlı bir belgeseldir.

Lorentz vb. denklemler sonucu elde edilen veriye göre;

Işık hızı değişmez kabul edilir. Yani siz ışık hızına yaklaştıkça ışık hızı gene sabit kalır. Bunu anlatmak için soru üzerinden gideceğim.

Ay yüzeyinde iki kişi, bir roket ve bir de el feneri olduğunu varsayalım.

Ay yüzeyinden roket kaldırılıyor ve aynı anda ay yüzeyinden el feneri açılıyor.

Şimdi eğer ay yüzeyindeki adamın bakış açısı ile bakacak olursak el fenerinden çıkan ışığın hızı ışık hızına eşittir. Ve roketin içindeki adamın bakış açısı ile bakacak olursak da fenerden çıkan ışığın hızının ışık hızına eşit olması gerekir.  Yani roket kalkıştan sonra belli bir mesafe alacak değil mi. Ve aynı zamanda el fenerinden çıkan ışık da belli bir mesafe alacak. Üçüncü kişi bakış açısı ile bakarsak el fenerinden çıkan ışığın gittiği mesafe belli ve sabittir değil mi. Peki o zaman (ışığın reelde aldığı yol - roketin gittiği mesafe  == X1) diyelim. (X1 == roketin yol aldığı zaman * ışık hızı) olması gerekir. Işık hızı sabit olduğu için zamanın azalması gerekir çünkü ışığın reelde aldığı yoldan roketin gittiği mesafeyi çıkardık yani yol azaldı.

Normal denklem;

ışığın reelde aldığı yol == Xı

roketin aldığı yol == Xr

ışık hızı == c

normalde geçen süre == t1

roketin yol aldığı zaman == t2

(Xı == c * t1)

(Xı - Xr == c * t2)

Anlattığım örneğin videosuna youtube'da Khan Academy üzerinden ulaşabilirsiniz orada lorentz denklemleri ile çözümü var.

Puan Ver
0
Puan Ver
Teşekkür
Paylaş
0
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“İnsanların ahlaksız bulduğu kitaplar, dünyaya kendi ahlaksızlığını gösteren kitaplardır.”
Oscar Wilde