Işığın hızı gerçekten sabit midir? Uzaydaki ışık bizden uzaklaşınca dalga boyundaki değişim meydana gelir mi?
Louis de broglie ışığın dalga boyu parçacığın hızıyla iliskilidir demiş. Elektromanyetik spektruma göre ışık en hızlı gama fazında en düşük radyo ve kızılötesi fazında mı ilerler? Işık bizden uzaklaştıkça dalga boyu değişir mi? Değişir ise hızı da değişir diyebilir miyiz?
Işığın hızı, boşlukta her zaman sabittir ve değişmez, yani ışık hızı evrenin bir sabitidir.
Fakat, evren genişlemekte iken, bizden uzakta bir yıldızı (yıldız burda ışık kaynağı) gözlemlemeye çalıştığımızda, ışığın kaynağı evrenin genişlemesi sebebi ile bizden uzaklaştığı için göreli olarak ışığın bağıl hızı azalmış ve dalga boyu da artmış olur , dalga boyunun artması demek frekansın (dalga sıklığının) azalması ve kırmızıya kayma olarak gözlemlenir,buna da doppler etkisi ya da kızıla kayma olayı denir.
Doppler Etkisi konusunda bilinmesi gereken en önemli husus, her ne kadar gözlemci dalga frekansinin, kendi hareketi ya da dalga kaynağinin hareketi yüzünden değiştiğini görse de, aslında frekansin sabit kaldığı gerçeğidir.
Tüm Reklamları Kapat
Yani gerçekte ışığın hızı yine yaklaşık 300.000 km/sn dir. Eğer ışığın(fotonun) üzerinde seyahat edecek olsaydınız hız bu şekilde olurdu.
Bunu şu örnek ile açıklayayım; mesela iki kişi düşünün ve bir tanesi diğerine sürekli aynı aralıklarla ve aynı hızda top atıyor olsun, ancak aynı zamanda da top atan kişi (kaynak) geriye doğru yürüyerek bunu yapıyor olsun.Bu durumda top ,topu tutan kişiye giderek daha uzun sürede ve daha az sıklıkta gitmiş olur öyle değil mi? Yani topu tutan kişi,topun hızının düştüğünü düşünmeye başlar.Ama aslında topun hızı aynıdır, sadece geliş aralıkları arttığı için dalga boyu artar.
Burada kritik nokta yapılan bağıl, görece harekettir, Albert Einstein'ın görelilik teorisine göre de ışık hızı hep sabit alınmıştır.
Yani hız dediğimiz şeyin gerçek değerini ölçmemiz için bir şeyin sabit (referans) olması gerekiyor değil mi ?yoksa tüm hareketler ve dolayısıyla hız bağıl yani birbirine göre olurdu.
Tüm Reklamları Kapat
Bu konu henüz fizikte tartışılan bir konu yani ışık hızı boşlukta her zaman sabit midir, ve hızı ölçerken neyi referans alacağız.Einstein ışık hızının, evrenin hız sınırı olup sabit olduğunu savunmaktadır.
Benim şahsi görüşümce de ışık hızı sabittir, evrenin genişlemesi (bu genişlemeye sınırlardan olarak değil de, sanki bir balonun şişmesi gibi düşünün) bu hızı yalnızca bağıl olarak değiştirir.
En büyük dalga boyuna sahip elektromanyetik dalga radyo dalgalarıdır(radyo dalgaları gezegen boyutunda olabilir), en küçük dalga boyuna sahip olan ise gama ışınlarıdır. Tabii dalga boyu ile frekans ters orantılıdır. Yani dalga boyu azaldığı zaman frekans artar ve frekans ile enerji doğru orantılı olduğu için, buna bağlı olarak enerji de artar ama ışığın hızı değişmez, bu evrenin dokusu ile ilgilidir
Formüller şöyledir:
F=C/dalga boyu , E=h.c/dalga boyu ve E=h.F h=Planck sabiti h = 6.3 10-34
Elektromanyetik dalgalar, boşlukta ışık hızı ile yayılır. Işığın hızı ortama bağlı olarak değişir, yani ışığın hızının değişmesi için evrenin dokusu değişmeli, dalga boyu değil!
Işık bizden uzaklaştıkça kızıla kayar yani dalga boyu artar, buna bağlı olarak enerjisi azalır ama hız sabit kalır.
Not: Attığım listede dalga boyu aşağı inildikçe azalır, enerji ve frekans artar.
Kaynaklar
Ç. M. Bakırcı. Işık Hızı Neden Saniyede 300 Bin Kilometre?. (10 Temmuz 2021). Alındığı Tarih: 10 Temmuz 2021. Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı
290 görüntülenme
1
0
Paylaş
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverlerin ortak çabası ve öz denetimiyle yürüyen özgür bir ortam. Evrim Ağacı'nın yayınladığı makalelerin aksine, bu platformdaki soru ve cevapların içeriğini veya doğruluğunu Evrim Ağacı yönetimi denetlemiyor. Evrim Ağacı, burada yayınlanan cevapları desteklemez ve doğruluklarını garanti etmez. Doğru olmadığını düşündüğün cevapları denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru cevapları kaynaklarıyla yazabilir ve oylarınla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsin.