Bu Reklamı Kapat
Sorulara Dön
7
Farklı tür canlılar çiftleşirse doğan canlı kısır mı doğar?
şu an gözlemlediğim kadarıyla at ve eşek çiftleşirse doğan farklı tür canlı (katır) kısır doğar. peki doğada sıkça farklı tür canlıların çiftleşmesi sonucunda doğan canlı kısır doğar mı ve farklı tür canlıların çiftleşmesi evrim sürecinde gözlendi mi?
940 görüntülenme
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
3 Cevap
Bu Reklamı Kapat
Kabul Edilen Cevap
Ufuk Derin
Ufuk Derin Öğrenci-Okur

Genellikle çiftleşememesi için farklı türler olması yetiyor. Ama her zaman geçerli bir durum değil. Artık "çiftleşmeye dayalı tür tanımı" pek geçerli kabul edilmiyor. Farklı türlerin de çiftleşebildiği ve verimli döl üretebildiği biliniyor. Hatta kayıtlara göre 1527-2002 arasında 60 tane doğum yapabilen katır vakası bildirilmiş.

Farklı insan türleri olan Neandartaller ve homo sapiens'in de çiftleştiği biliniyor. Modern genetik veriler, biz modern insanlar ile Neandertaller'in Avrupa'da karşılaşması sonrası çiftleştiklerini net olarak gösteriyor. Asya ve Kafkas toplumlarının genlerinin %4 civarı Neandertal genlerinden oluşmaktadır (buradaki yüzde, spesifik bir genin birebir Neandertaller'den alınma oranını göstermektedir, genetik benzerliği değil). Eğer ki evrim-öncesi tür tanımlarını (liselerde kullanılan "biyolojik tür tanımı" gibi) kullanıyor olsaydık, farklı türlerin birbiriyle çiftleşip verimli döller vermesini bekleyemezdik. Evrimsel biyolojinin daha iyi anlaşılması ve tür tanımlarının daha kapsamlı hale gelmesi sayesinde, farklı türler olup da birbiriyle yakın akraba olanların da verimli döller verebileceğini keşfettik.

Bu nedenle modern bilimde Filogenetik (Evrimsel) Tür Tanımı denen modern ve yenilenmiş bir tür tanımı kullanılıyor. Türleşmenin erken basamaklarında olan veya tamamen ayrışmış olmalarına rağmen üreme bakımından genetik olarak uyumlu olan canlılar, çiftleşebilmelerine rağmen ayrı türler olarak sınıflandırılıyorlar. Yani çiftleşememek ayrı türler için yeterli sayılabilecek bir kıstasken, çiftleşebilmek aynı tür olmayı garanti etmiyor. Türlerin modern tanımında sadece çiftleşme potansiyeline değil; ekoloji, morfoloji, anatomi, fizyoloji gibi birçok unsura bakılıyor. Bu diğer unsurlar tarafından ayrışan popülasyonlar, halen çiftleşme potansiyeline sahip olsalar da ayrı türler olarak tanımlanabiliyorlar. Bu nedenle, tür tanımına seçici-geçirgen yapılar kavramı eklenmiş durumda.

Bu Reklamı Kapat

İşte bu ayrıntılı yöntemler sayesinde, genetik haritalar yoluyla canlıların birbirlerinden farklılıkları ortaya konulmakta ve türler tanımlanmaktadır. Bu tanımlar, çoğu zaman Biyolojik Tür Tanımı'na uygun bir biçimde birbiriyle üreyemeyecek kadar farklı canlıları farklı türler olarak ortaya koymakla birlikte, bu güncel olmayan tanımın karşılaştığı zorlukları da yenebilmektedir. Bugün lisede halen öğretilmekte olmasına rağmen biliyoruz ki, BTT’nin iddia ettiğinin aksine, birbiriyle çiftleşebilen türler aynı türden olmak zorunda değildirler. Birbiriyle çiftleşemeyen türler de, illa ki ayrı türler olmak zorunda değildirler; ancak genellikle gördüğümüz budur. Yani modern tür tanımının pratik bir özetini yapmamız gerekirse: Birbiriyle çiftleşemeyen türler çok büyük bir ihtimalle farklı türlerdir; ancak birbiriyle çiftleşebilen türler birbiriyle aynı tür olmak zorunda değildir.

Yani farklı türler çiftleşirse kısır olur ya da olmaz diye cevap vermek yerine "Evrimsel süreçte çiftleşemeyecek kadar farklılaşmış olanlar çiftleşemez ya da kısır doğar, eğer ki evrimsel süreçte çiftleşemeyecek kadar farklılaşmamışlarsa verimli döl oluşturabilirler." diye cevap vermek en doğrusu olacaktır.

770 görüntülenme

Kaynaklar

  1. Ç. M. Bakırcı. Tür Nedir? Farklı Tür Tanımları Nelerdir? Canlıları Nasıl Tür Gruplarına Ayırıyoruz?. (20 May 2011). Alındığı Tarih: 17 November 2020. Alındığı Yer: Evrim Ağacı | Arşiv Bağlantısı
  2. K. T. Özdoğan. Antik İnsan Melezi: Anne Tarafı Neandertal, Baba Tarafı Denisovan. (22 August 2018). Alındığı Tarih: 17 November 2020. Alındığı Yer: Evrim Ağacı | Arşiv Bağlantısı
  3. J. Keats, Uyarlayan: Ç. M. Bakırcı. Neandertal Nedir? Kimdir? Neandertaller Hakkında Temel Bilgiler Ve Gerçekler.... (09 January 2015). Alındığı Tarih: 17 November 2020. Alındığı Yer: Evrim Ağacı | Arşiv Bağlantısı
  4. K. Kay. Morocco's Miracle Mule. (02 October 2002). Alındığı Tarih: 17 November 2020. Alındığı Yer: BBC News | Arşiv Bağlantısı
  5. Ç. M. Bakırcı. Tüm Katırlar Kısır Olmak Zorunda Mı? Kısır Olmayan, Doğurgan Katırlar Var Mı?. (15 July 2021). Alındığı Tarih: 05 January 2022. Alındığı Yer: Evrim Ağacı S&C | Arşiv Bağlantısı
Bu cevap, soru sahibi tarafından kabul edilmiştir. Ancak bu, cevabın doğru olduğunu garanti etmez.
2
  • Raporla
Cevap
Altan Özerenler
Altan Özerenler Biyoteknoloji Öğrencisi
Orijinal Soru: Farklı türlerin çiftleşmesinden kısır canlılar meydana geliyorsa nasıl neandertal dna'sını taşıyan insanlar var?

Aslında bu bilgi %100 doğru değildir. Her melez canlı kısır olacak diye bir şey yok. Herkes eşek+at=Katır örneğini veriyor. Bunun sebebi at ve eşeğin kromozom sayılarının eşit olmamasından kaynaklıdır. At'ın 64 kromozomu eşeğin ise 62 kromozomu vardır. Çaprazlanması sonucu katırın 63 kromozomu olur. Bitkilerde farklı türleri melezleyip verimli döl elde edebiliyoruz. Homo sapiens ve homo neandertal türleri eşit kromozom sayısına sahiptir. Ancak türler arası farklılıklar olduğu için yineden verimli döl verebilmekte zorlanmaktadırlar.

406 görüntülenme

Kaynaklar

  1. Yazar Yok. Arkeofili. (04 December 2019). Alındığı Tarih: 04 December 2019. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
2
  • Raporla
Cevap
Sivasli Istari
Sivasli Istari Lise öğrencisi
Orijinal Soru: Homo Sapiens ve Neandertallerin farklı türde olmasına rağmen yüzbinlerce önce nasıl çiftleştiler?

Evet dediğin doğru eğer iki farklı hayvan birbiriyle çiftleşiyorsa ve ortaya çıkan çocukları kısır oluyorsa bunları tek tür yerine iki farklı tür olarak ele alıyoruz ki Neandertal ile Modern İnsan'ın da çocukları kısır değil de sağlıklı bir çocuk olsaydı ikisini de ayrı tür olarak isim vermezdik ikisine de Modern İnsan derdik. Dostum internetten ciddi bir araştırma yaptım ama bununla ilgili gerçekten doğru düzgün bir yazı bulamadım, cevaplanması önemli bir soru. Genellikle yazılan yazılarda Afrikalı insanlar da pek bulunmayan Neandertal genleri Avrupalı insanlar da %2'lik bir derece de bulunuyordu buna ek olarak sadece Neandertal değil Asyalı insanlarda da Denisova genleri bulunmaktaydı. Muhtemelen aramızda tabi ki bir çiftleşme gerçekleşti ama bunların bence çok azı (yane 100 Neandertal ve İnsan çiftleşmesinden sadece 1 tane) yarı-kısır,melez çocukları olabiliyordu. (Ortaya sağlıklı bir çocuk çıkmıyordu ama melez olan kişi bir ihtimal de olsa çocuk yapabilirdi.)

Popular Science dergisinde "Modern insanın ataları belki de Homo sapiens’in alt türü olan Neandertaller ve Denisova insanı gibi diğer insansıların yaşadığı bir çağda (hominidler) bu türlerle ilişkiye girerek gen havuzuna çeşitlilik katmıştı. İnsanlık tarihi boyunca farklı kabileler arasında evlilik, savaşlar ve akınlar gibi çeşitli yollarla gen alışverişinin olduğu biliniyor. Ancak eski insanların bugün soyu tükenmiş olan insansılarla cinsel ilişkiye girmesi ve bunun modern insanın gen havuzuna olan etkileri ayrı bir araştırma konusu. Belki de Neandertallere soykırım uygulanmadı, Neandertaller izole ortamlarda açlıktan öldü ya da insan kabilelerinin içinde eridi. Öte yandan Neandertaller, Denisovalar ve modern insanlar üzerinde yapılan genetik analizler bu üç grubun zaman zaman ilişkiye girerek melez çocuk sahibi olduğuna işaret ediyor. Denisova genleri günümüzde Büyük Okyanus adalarında yaşayan ve köken olarak Güneydoğu Asya ile Çin’den gelen insanlarda görülüyor.Neandertal genleri ise dörtte bir oranında modern Avrasya halklarında tespit edilebiliyor. Bu da modern insanların Afrika’dan çıktıktan sonra Neandertallerle ilişkiye girdiğine dair bir kanıt oluşturuyor. Her halükarda Neandertaller ile diğer insan türlerinin soyunun neden tükendiği ve neden günümüze sadece Homo sapiens sapiens’in kaldığı hala tam olarak bilinmiyor." diyor.

Eğer son 100 bin yıl içinde Neandertallerin, Afrika'dan göç eden modern insanlarla hiç karışmadığını, yani çiftleşmediklerini söylersek, Neandertal genomunun farklı kıtalardan insanlara eşit mesafede olmasını bekleriz. Ama eğer Neandertallerin ataları, örneğin günümüz Avrupalıların atalarıyla karıştırılmış ise, Avrupalı genomları, ortalamada diğer bölge insanlarına göre Neandertallere daha yakın durmalıydı. Araştırmaya başladıklarında Neandertal’in modern insana (Homo sapiens) son derece yakın olması göze çarpıyordu. Modern insanla şempanze arasında fark gösteren bazların çoğunda, Neandertal ile modern insan ortaktı. Ancak bu, modern insanla Neandertal arasında fark olmadığı anlamına gelmiyor. Nitekim araştırmacılar, tüm günümüz insanında bulunan, ancak Neandertal’in şempanzeyle ortak ve bizden farklı olduğu, yani “insana has” çok sayıda mutasyon (genetik değişiklik) tespit ettiler. Bunlardan 80 kadarı protein yapısını da etkileyen, yani önemli olabilecek mutasyonlardı. Ayrıca genomun onlarca bölgesinde, modern insanların atalarında pozitif doğal seçilim izi sayılan türde gen frekansı örüntülerine rastladılar.

132 görüntülenme

Kaynaklar

  1. Yazar Yok. Evrim Sempozyumu. (01 July 2020). Alındığı Tarih: 01 July 2020. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
  2. Yazar Yok. Popular Science. (01 July 2020). Alındığı Tarih: 01 July 2020. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
  3. Yazar Yok. Açık Bilim. (01 July 2020). Alındığı Tarih: 01 July 2020. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
0
  • Raporla
Cevap Ver
İlginizi Çekebilecek Sorular
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman [UP bilgi linki] mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et