Sorulara Dön
0
Felsefe

Dosteyevski "tanrı yoksa eğer, her şeye izin vardır" ifadesi ile ne anlatmak istemiştir?

2
Anonim 0
Teşekkür
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
2 Cevap

Şahsen Dostoyevski'nin bu cümlesinden iki farklı anlamda yoruma varabiliyorum.

1)Tanrı kaosu önleyen şeydir, Tanrı olmasa herkes her şeyi yapabilirdi ve bu insanlara zarar verirdi. Bu yüzden Tanrının varlığı gereklidir.

2)Tanrı insan eylemlerine kısıtlayıcıdır. Eğer bir tanrı yoksa özgürlüğümüzü kısıtlayan herhangi bir faktör var olmamalıdır.

Burada aslında konunun din felsefesinden ahlak felsefesine kaydığını görüyoruz. Özgürlük konusundaki felsefeleri okuyarak bu cümleyi kendiniz de yorumlayabilirsiniz. Ben aklıma ilk gelen 2 yorumu paylaşmak istedim.

Tabii Dostoyevski'nin bu cümlesini söylerken aklından ne geçtiğini bilmek için eser ve yazar üzerine bir araştırma yapmak gerekmektedir.

1
Teşekkür (1)
Paylaş
1

Kaynaklar

  • DMY Philosophy. Özgürlük Nedir Anlamı- Felsefe. (05 Ocak 2014). Alındığı Tarih: 05 Haziran 2021. Alındığı Yer: DMY Felsefe | Arşiv Bağlantısı

Merhabalar öncelikle soruyu kendi açımdan cevaplayacağımı belirtmek isterim.

Sorudaki Tanrı'yı, Semavi dinlerden İslam'ın tanrısı olan ve bizim daha çok aşina olduğumuz "Allah" olarak ele alalım. Allah, Müslümanlara bazı şeyleri yasaklamıştır, örneğin:

-İntihar etmek ("... Ve kendinizi öldürmeyin. Şüphesiz Allah, sizi esirgeyecektir." (4.Nisa-29))

-İçki içmek ("Ey İnananlar! İçki, kumar, putlar ve fal okları şüphesiz şeytan işi pisliklerdir, bunlardan kaçının ki saadete eresiniz." (5.Maide-90))

-Domuz eti yemek ("De ki: “Bana vahyolunan Kur’an’da bir kimsenin yiyecekleri arasında leş, akıtılmış kan, domuz eti -ki o şüphesiz necistir- ya da Allah’tan başkası adına kesilmiş bir (murdar) hayvandan başka, haram kılınmış bir şey bulamıyorum. Fakat istismar etmeksizin ve zaruret ölçüsünü aşmaksızın kim bunlardan yeme zorunda kalırsa yiyebilir.” Şüphesiz Rabbin çok bağışlayandır, çok merhametlidir." (6.En'am-145))

İlk yasaktan yola çıkarak bir örnek verelim: Müslüman bir genç düşünelim, maddi ve manevi olarak sıkıntı çekiyor, hayatta ibadet etmekten öte yaptığı ve zevk aldığı bir işi yok, sıkıntılarının son bulması için artık intihar etmesi gerektiğini düşünüyor fakat onun dininde bu, ona yasak kılınmış. Yani burada özgürlüğe bir kısıtlama, bir engel getirilmiş. Eğer bu Müslüman, ona yasaklar koyan bir Tanrı'ya inanmasaydı; intiharı kolayca, vicdan azabı duymadan yapabilirdi. Yani burada Dostoyevski'nin sözü bir bakıma haklı çıkıyor fakat bu kesinlikle demek değildir ki Tanrı'ya inanmayan herkes etik olmayan eylemlerde bulunabilir. Burada yine işin içine vicdan girecektir diye düşünüyorum. Bir insan Tanrı'ya inanıp her şeyi (iyi-kötü) yapa da bilir veyahut tam tersi.

1
Teşekkür (1)
Paylaş
1
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın