Bu Reklamı Kapat
Sorulara Dön
18

Dinozorlar insanlardan çok daha fazla süre dünyada var olmasına, rağmen neden bilinçlenmediler, neden "akıllı" olmadılar?

İlkin çok absürt gelebilir ama ama insanlar insanlara göre normaldir
251 görüntülenme
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
4 Cevap
Cevap

Çünkü yüksek zeka biyoçeşitlilikte çok yaygın gözüken bir özellik değil. Biz zekamızın mümkün kıldığı kültür sayesinde (ve dolayısıyla kültürel evrim sayesinde), sadece biyolojik evrimin ortaya çıkarabileceğinin çok ötesinde bir medeniyete eriştik; fakat bu kültürel evrimi (medeniyeti, teknolojiyi, bilimi, vs.) bir kenara koyacak olursak, o kültürü ortaya çıkaran biyolojik yapı ("vücuda göre iri bir beyin"), biyolojide norm değil, anomali - ve her anomali gibi, bu da nadiren ortaya çıkan bir şey.

Dolayısıyla sorulması gereken soru, bazı türlerin neden sıra dışı ve olağanüstü miktarda zekileştiği. Bu sadece insan da değil: Genel olarak tüm kuyruksuz maymunlar, yunuslar, papağanlar, ahtapotlar ve kargagiller, kendi grupları içinde absürt bir beyin:vücut oranına ve dolayısıyla zekaya sahipler.

Bu Reklamı Kapat

Buradaki faktörlerden birinin çevre şartları olduğunu biliyoruz (biyopsikolog Israel Ramirez'in Quora'da derlediği harika grafikler üzerinden giderek bunu görebiliriz). Mesela Kretase Yok Oluşu sonrasında türlerin ortalama beyin büyüklüğü önce biraz azaldı, sonra müthiş bir patlama yaşadı:[1]

Düşeydeki PEQ, filogenetik ensefalizasyon katsayısına karşılık gelmektedir. Birden fazla türün ortalama zeka seviyesi gibi düşünülebilir.
Düşeydeki PEQ, filogenetik ensefalizasyon katsayısına karşılık gelmektedir. Birden fazla türün ortalama zeka seviyesi gibi düşünülebilir.

Bu zeka patlamasının ana nedeninin, Kretase gibi biyosistemlerin halihazırda çok karmaşık ve çeşitli olduğu bir dönemde gelen yok oluş sonrasında sadece en zekilerin hayatta kalabilmesi olabilir. Ama bunu kesin olarak söylemek çok zor.

Bu Reklamı Kapat

Ayrıca yukarıdaki grafik sadece bir ortalama... Bunun içerisinde bazı gruplar, diğerlerine göre çok daha hızlı ve bariz bir evrimsel değişim gösterdiler. Mesela aşağıdaki grafikte, primatlar ile balinaların (ve dolayısıyla yunusların) on milyonlarca yıl içinde vücut kütlelerinin, beyin kütlelerinin ve ensefalizasyon katsayılarının değişimi görülüyor:[2]

En sağdaki grafiğe bakacak olursanız, primatların (kırmızı alan) çok seri bir yükseliş gösterdiği görülüyor. Balinalar daha zeki başlıyorlar ama primatlara yetişemiyorlar.
En sağdaki grafiğe bakacak olursanız, primatların (kırmızı alan) çok seri bir yükseliş gösterdiği görülüyor. Balinalar daha zeki başlıyorlar ama primatlara yetişemiyorlar.

Soruyla giderek daha ilgili olacak şekilde, aynı durumu kuşlarda da görüyoruz:[3]

En erken dinokuşlardan biri olan Archaeopteryx'in beyniyle, günümüzdeki kuşlar arasındaki beyin farkı çok belirgin.
En erken dinokuşlardan biri olan Archaeopteryx'in beyniyle, günümüzdeki kuşlar arasındaki beyin farkı çok belirgin.

Ama sadece kuşlarla ataları arasındaki beyin farkı değil, aynı zamanda kuşlar içerisindeki beyin farkı da belirgin:[4]

Devekuşu ve emular gibi kuşların vücudu çok iri olmasına rağmen beyinleri çok küçük; ancak papağan ve saksağan gibi kuşların beyinleri vücutlarına göre çok iri.
Devekuşu ve emular gibi kuşların vücudu çok iri olmasına rağmen beyinleri çok küçük; ancak papağan ve saksağan gibi kuşların beyinleri vücutlarına göre çok iri.

Yani canlılar arasında sadece 1-2 grup dikkate değer bir zekaya sahip, o canlı grupları içinde de sadece 1-2 takson zeka konusunda belirgin bir şekilde öne geçiyor. Biz insanlara giden soy hattında da benzer bir durumu görüyoruz; ortalama beyin büyüklüğü artarken, Homo naledi veya Homo floresiensis gibi türlerin beyinleri epey küçük kalıyor (bunlardan ikincisi cüce bir tür olsa da):[5]

Zekanın (daha doğrusu iri bir beynin) ne kadar maliyetli olduğu düşünülecek olursa, aslında bu seyrekliği çok da anormal değil. Örneğin insan zekasının evrimsel olarak desteklenebilmesi için 6-7 faktörün belli sıralarda, sürelerde ve şiddetlerde denk gelmesi gerekti. İstatistiki olarak bu koşulların, her seferinde, tam da taksonun genetik havuzuna uygun şekilde, yeterli sıra, süre ve şiddetlerde meydana gelme ihtimali çok düşük. Bu nedenle zeka gibi masraflı biyolojik inovasyonlar kolay kolay evrimleşemiyor.

Ayrıca evrim, hiçbir zaman "en zekinin seçilimi" olmadığı için, evrimin asla önceden belirlenmiş bir yönü bulunmadığı için ve evrim, her zaman "içinde bulunulan şartlar/ortam için yeterince iyi olanın seçilimi" olduğu için, neredeyse her zaman, iş karmaşık bir zekaya gelene kadar eldeki problemi çözen daha masrafsız bir çözüm çoktan evrimleşmiş oluyor. Bu nedenle de canlılığın ezici çoğunluğu masraflı bir beyinle uğraşmadan hayatta kalıp üremeye devam edebiliyorlar.

Bu durumda şu soru da doğuyor: Acaba çok masraflı olduğu için başka hangi özellikler evrimleşemiyor ve bugüne kadar emsalleri hiç var olmadı? Başka gezegenlerin şartlarında, Dünya'da evrimleşemeyen özellikler evrimleşiyor mu? Bunlar heyecan verici sorular!

Kaynaklar

  1. O. C. Bertrand, et al. (2022). Brawn Before Brains In Placental Mammals After The End-Cretaceous Extinction. American Association for the Advancement of Science (AAAS), sf: 80-85. doi: 10.1126/science.abl5584. | Arşiv Bağlantısı
  2. K. C. R. Fox, et al. (2017). The Social And Cultural Roots Of Whale And Dolphin Brains. Springer Science and Business Media LLC, sf: 1699-1705. doi: 10.1038/s41559-017-0336-y. | Arşiv Bağlantısı
  3. C. R. Torres, et al. (2021). Bird Neurocranial And Body Mass Evolution Across The End-Cretaceous Mass Extinction: The Avian Brain Shape Left Other Dinosaurs Behind. American Association for the Advancement of Science (AAAS). doi: 10.1126/sciadv.abg7099. | Arşiv Bağlantısı
  4. J. Marugán-Lobón, et al. (2016). Studying Avian Encephalization With Geometric Morphometrics. Wiley, sf: 191-203. doi: 10.1111/joa.12476. | Arşiv Bağlantısı
  5. J. Hawks. Human Brain Evolution Looks Gradual. If You Ignore Enough Data…. (21 Şubat 2018). Alındığı Tarih: 15 Ağustos 2022. Alındığı Yer: John Hawks | Arşiv Bağlantısı
17
  • Raporla
Cevap
Onuray Gunaydin
Onuray Gunaydin
2,725 UP
Öğrenci

Çünkü evrimin birincil amacı en akıllı varlığı yaratmak değildir,canlının hayatta kalmasını ve genlerini sonraki nesile aktarmasını sağlamaktır.Dinazorlardan bazıları da bu yüzden uçtular,bazıları koştular bazıları da irileşerek hayatta kaldılar.

12
  • Raporla
Cevap
Serdar Durmazoğlu
Serdar

Akıllı oldular! Dinozorlar modern kuşlara evrimleşti ve o modern kuş türlerinden bazıları çok akıllı! Japonya'da trafiğin nasıl işlediğini öğrenerek yiyecekleri kabuklu yemekleri arabalar üstünden geçsin diye aşağıya atıyorlar. Üstelik arabalar üstünden geçtiği zaman direkt almak yerine trafik ışıklarının kırmızıya dönmesini dahi bekliyorlar.

 Ancak sorduğun gibi kuşların yani evrimleşmiş dinozorların neden insanlar kadar akıllı olmadığıysa sebebi şudur; büyük ve enerji bakımından aç beyinler kuşların en önemli özellikleriyle iyi gitmezler. Uçmak. 

Bu Reklamı Kapat

 Ek bilgi olarak söylemem gerekir ki, zeka, evrimin yapabildiği veya geliştirebildiği en önemli özellik değildir. Küçük beyinlerine rağmen devasa Sauropod dinozorları da bu Dünya'da 100 milyon yılı aşkındır yaşamıyor. Demem o ki senin bahsettiğin "akıl" ve "zeka"ya sadece milyonlarca yıldır sahibiz ve bu aslında kısa bir süre. Yani akıllı olmanın en iyi yol olduğunu söylemek için çok erken.

109 görüntülenme

Kaynaklar

  1. Yazar Yok. Scinece Focus . (8 Temmuz 2019). Alındığı Tarih: 8 Temmuz 2019. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
8
  • Raporla
Cevap
Yadulla Həsənov
Q7341627 Gleudh
Orijinal Soru: Dinozorlar insanlardan çok daha fazla süre iktidarda kalmasına rağmen neden bilinçlenmediler neden "akıllı" olmadılar ?

Merhaba öncelikle bunun için insan ve dinozor beynin farkalrı vardır tek dinozor da yok diğer hayvanların beyinleriyle insanlar arasında ki en büyük fark düşünmedir ve bu insanları diğer hayvanlardan farklı kıla biliyor bunu da söylemek istiyorum düşne biliyoruz diyede hayvanlara zarar vermemeliyiz umarım anlata bilimişimdir:-)

0
  • Raporla
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.