Evrim Ağacı Logo Evrim AğacıSoru & Cevap
Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
Puan Ver
0
Puan Ver

Dinler yalan mi? Dinlerin bize kötülüğü ne?

4
187 görüntülenme
Teşekkür
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
4 Cevap

Böyle bir soruyu sorabilmek için iyi bir uygarlık tarihi ve kültür araştırıcısı olmak gerekir. Aksi takdirde bir kişinin vereceği evet ya da hayır cevabının hiçbir anlam ve önemi olamaz.

Diğer yandan dimlerin yapısal özellikleri kutuplaşmış zihinler için -sahte- bir kimlik taşıyıp rahat edici bulunurken, aynı özelliklere sahip mitolojiden rahatsız olmazlar. Burada konuya bakışta rasyonalitenin kaybolduğunu görüyoruz. Tarafsız bakmayı, dengeyi koruyamıyor olmak, söyleyeceğimiz doğruları da sorgulanır hale getirir.

Bunun yanında bilim insanları açısından bu konuda ORTAK BİR GÖRÜŞ YOK, OLAMAZ DA. Bilimle ilgilenen bireyler birbirinin varoluş yorumu üzerinden değerlendirecek sığlıkta değillerdir genel olarak. Onlar DÜŞÜNCELERİ önemsedikleri için dim-imamç konusu asla belirleyici olmaz ergen zihinlerde olduğu şekliyle. Evrim ağacında bir makalede varoluş yorumunu belirtmek istemeyen az bir bilim insanı dışında, imamç açısından teist ve ateist neredeyse yarı yarıya olduğuna dair bilgiye rastlamıştım. Sayının hiçbir önemi olmasa da, sanki bilim ile iştigal eden bireylerin genelinin benzer varoluş yorumu varmış algısının yıkılması gerekmekte.

Çünkü konu ÖZNEL - BİREYSEL. Felsefeye ait konuları nasıl somut kanıtlarla delillendiremiyor isek, aynı nedenle dimlere ait yaklaşımları doğru-yalan ayrımını yapamıyoruz. Bu metodolojik bir hata olur zaten. Bir öğreti belki kadim bilgilerden vs sezgilerden besleniyor olabilir. Kendine göre güzel bir yaşam dizayn etmiş olabilir. Hiçbir bilimsel bulguya vs dayanmıyordur. Sadece bu nedenle onun tamamen yalan olduğunu ifade nasıl anlamsız ise, tutucu bir biçimde dimler yalandır -tamamen doğrudur demek hem metodolojik bir hata hem de yargılamanın ötesine geçemeyecek nitelikte bir değerlendirme olacaktır.

Bir konu-olay-duruma karşı kutuplaşma gibi temel bir sorun, gerçeğin önüne geçecek kadar önemli. Kişi spesifik bir konuya karşı objektifliğini kaybettiğinde, o konu hakkında ne düşündüğünün de önemi kalmıyor.

Özellikle kendini imamçsız olarak tanımlayan bireylerin bunu dimlerin yalan olduğu yargısı üzerine temellendirmesi, içinde bulundukları varoluş yorumunu da geçersiz kılmakta. Bizim gibi ergen zihniyetli kültürlerde ETİKET olarak tanımlar vardır. Kendini ateist olarak tanımlar kişi. Oysa değildir. Sahip olduğu kültür gereği içinde bulunduğu geleneklere karşı olmayı düşünsel bir başarı zannettiği için etiket olarak bunu tercih eder. Kendi imamçlı tarafıyla içinde bulunduğu kavganın dışa vurumu gibi düşünülebilir.

Kişinin rasyonalitesini korumaya devam ederek derinleşme çabasına girdiği bir konuda yorum yapma yetkisi, bunu açıklama yetkisi kendiliğinden oluşabilir, ancak anlama çabasını vermeden kutuplaşarak fanatik bir bakış açısı üzerinden yapılan yorumun doğru olup olmamasından bağımsız olarak hükmü kalmamıştır.

Bir konunun yalan olup olmamasından önce bakış açımızın objektif kalıp kalmadığına bakmak zorundayız. Bu da yalan olup olmama aslında ironik biçimde . :)

124 görüntülenme
Puan Ver
0
Puan Ver
Teşekkür
Paylaş
0

Kaynaklar

  • Timothy Dwight Lincoln. Reading And E-Reading For Academic Work: Patterns And Preferences In Theological Studies And Religion. (26 Kasım 2020). Alındığı Tarih: 26 Kasım 2020.

Merhabalar dinler aslında birer felsefedir. Felsefenin Teoloji dalında sınıflandırılır. Dinler insanların mitleri ve efsaneleri doğrultusunda çıkmış olaylardır. Yuval Norah Harari’nin Sapiens kitabına göre halk mitleri ve efsaneleri bizi toplum toplum ayırır.

Yalan konusuna gelirsek. Bu herkesin kendi aklında biten bir iştir. Ama bilim camiasına göre semavi dinler (İslamiyet, Hristiyanlık, Yahudilik) yalandır. Çünkü semavi din kitaplarında insanın ve Dünya’nın Tanrı tarafından yaratıldığı yazar. Bilimde ise Evrim Teorisi ve Big Bang vardır.

Dinlerin kötülüğü konusuna gelirsek bu da psikoloji ile alakalıdır. Çoğu dinde cehennem, yasaklar, haramlar gibi kısıtlayıcı konular vardır ve bu konular bazen insan hayatının kalitesini düşürebiliyor. Ayrıca dinlerde dinden çıkmanın cezası ebedi cehennem yani azap ve ızdırap olduğu için de insanlar üzerlerinde hem dini olarak hem de toplumsal olarak baskı hissediyor ve bilimi inkar etmeye başlıyor.

Yazımı okuduğunuz için teşekkür ederim.

Ömer Faruk Efe

Puan Ver
0
Puan Ver
Teşekkür
Paylaş
0

Kaynaklar

  • Çağrı Mert Bakırcı. Bilim Yaratılış İle Çelişir Mi?. (29 Ağustos 2018). Alındığı Tarih: 29 Ağustos 2018. Alındığı Yer: Evrim Ağacı | Arşiv Bağlantısı

Dinler yalan mı sorusu biraz muğlak bir soru. Çünkü dinler, çok sayıda bilgi ve esas sunan ve kendilerine has yaklaşımlar barındıran düşünce biçimleri. Tüm dinlerde ortak olan ve bugün tüm dünya insanlarının da ortak birer ahlaki değer olarak kabul ettiği çok sayıda bilgi, fikir, değer söz konusu. Yani dinlerin, en azından bugün için yalan olmayan birçok tarafı ve iddiası var. Ama aksine, dinlerin savunduğu ya da benimsediği ama bugün insanlığın ret ettiği çok sayıda bilgi, fikir, değer ve var. Eğer "yalan mı?" diye sorarken dinlerin ortaya çıkış iddia ve dinamiklerini kast ediyorsanız da zaten konuyu bilimsel olarak açıklamak ve "yalanlamak" olanaksız çünkü dinlerin iddiaları bilimsel değil. Evreni, sonsuz güçte ve yeterlilikteki bir yaratıcının yarattığı, bu dünyanın ve yaşamın insanlar için bir sınav olduğu, buradaki hayatlarımızdaki tercihlerimizle öldükten sonra cezalandırılacağımız ya da mülafatlandırılacağımız iddialarını kast ediyorsanız bunları toptan yalan ya da gerçek olarak tasnif etmek güç. Zaten bu nedenle dinler bilimin konusu değil çünkü bu iddialar, bilimsel metotlarla sınanabilir ve üzerine çalışılabilir nitelikte değiller. Bu iddiaların hiç biri kanıtlanamazlar ya da bilimsel olarak çürütülemezler. Ve yine bu nedenle de inanç dediğimiz, ortada herhangi bir kanıt olmadan duyulan güven, bağlılık ve yaklaşımlar etrafında değerlendirilirler.

Ancak dinlerin, bilimsel yöntemlerle incelenebilir ve üzerine çalışılabilir olan iddiaların büyük çoğunluğu doğru ve gerçek değildir. Örneğin İrlanda Başpiskoposu James Ussher, dünyanın 22 Ekim MÖ 4004 günü saat 18:00'da yaratıldığını ilan etmiştir. Bu bilgiye, 1600'lü yıllarda hemen herkes inanmış olmalı ama biz bugün bu bilginin doğru olmadığını biliyoruz. Ya da tüm dinler için ortak ve yanlış olduğu kesin olan bir bilgi verelim: Tüm dinler, ilk insanın Hz. Adem'in olduğunu ve Adem'in de topraktan yaratıldığını iddia eder. Ve dinlere göre tahmini olarak Adem, günümüzden 6-12 bin yıl önce yaşamıştır. Biz bu bilgilerin de yanlış olduğunu kesin olarak biliyoruz. Bu tip yanılgılar sizin için "dinler yalan" anlamına geliyor olabilir. Ama başka insanlar için aynı anlama gelmeyebilir. Özetle "dinler yalan mı?" diye sorarken dinlerin hangi içeriklerinde şüpheniz var, ona göre cevap vermeliyiz size. Günümüz için ulaştığımız bilimsel bilgi seviyesi, dinlerin insanlar yatarından icat edilip yazıldığını bize düşündürmektedir ancak bu, dinlerin iddia ettiği gibi evreni bir yaratığının yarattığı iddiasını yalanlamaz. Evren, dünya, canlılar ve insanlar, hiç de kusursuz, mükemmel, sonsuz güçte bir yaratıcının yaratacağı varlıklar gibi de görünmemektedir ancak bu da bir yaratıcının var olmadığını kanıtlamaz.

Dinlerin kötülüğüne gelince... Bu da biraz muğlak bir soru ancak tarihteki sayısız din savaşını/çatışmasını hatırlamak yeterli olur sanırım. Hayatlarımızı nasıl yaşamamız gerektiği konusunda bizlere yol gösteren din dışındaki olguları düşündüğümüzde, farklı bilimsel görüşlere, sanatsal algılara, felsefi anlayışlara sahip insanların birbirini öldürdüğünü görmedik hiç. Yani kuantum kütleçekimine inanan "Newtoncu" bir kurulun, genel göreliliğe inanan Einstein'cı iki bilim insanını bir kazığa bağlayıp yaktığını görmedik. Ya da empresyonizm akımına ilgi duyan birkaç Monet sevenin, ekspresyonizm seven Munch'çu iki resimseverin başlarını kestiğini de görmedik. Binlerce Aristocu ile binlerce Plantoncunun bir meydanda toplanıp birbirlerine kılıçlarla saldırdığını da. Ancak farklı dinlere inananların bunu binlerce yıldır yaptıklarını biliyoruz ki bu ölümler bugün de devam ediyor ve gelecekte de devam edecek gibi görünüyor. Sonsuz güçte ve yeterlilikte bir yaratıcının, bu savaşlara ve ölümlere izin vermeyebileceği ya da en başından engelleyebileceği düşünülürse tüm bu acılara izin verdiğini düşünmek yanlış sayılmaz ve bu durum biraz üzücü ve incitici olsa gerek.

Puan Ver
0
Puan Ver
Teşekkür
Paylaş
0

Kaynaklar

  • Ford, Alan. James Ussher. (24 Kasım 2020). Alındığı Tarih: 24 Kasım 2020.

Merhabalar Bir Düşün Derim

Linkte attığım gibi dine maruz kalmak psikolojik olarak daha az sorgulamayı beraberinde getirir. Çünkü dinde sorgulama yada kanıt yoktur, sadece inanmak vardır. Haliyle inanmayı, sorgulamamayı ve kanıt istememesi öğrenmek psikolojik olarak daha kandırılmaya meyilli zihinler ortaya çıkarır.

Bunun dışında ekonomik olarak incelemek gerekirse, diyanete bağlı binlerce çalışabilecek insan hiç bir şey üretmeden sülük gibi devlet hazinesinden para çeker. Din adamları 1 ülkede hiç bir şey üretmeden deli paralar kazanır. Türkiye'de dine para harcadığı kadar bilime yatırım yapmamaktır ve Türkiyenin o kadar çok iç ve dış borcu olmasına rağmen, bilim yapması gereken üretim yapması gereken bu parayı çöpe atıyor.

Bunun dışında dinin kültürel boyutu var. Araplar Türklere katliam uygulayıp zorla Müslüman yaptıktan sonra, kültür etkileşimleri de olmuştur. Mesela türküler karılarını yada çocuklarını dövmezler kültüre aykırıdır. Ama Araplarla etkileşimlere sonra aile içi şiddet artmıştır, kadına değer azalmıştır, harçlık parasıyla kızlarını satmak yada kadına verilen değer vermemede kültür etkileşimleri sonucu olmuştur.

Daha kötüsü dini kullanmak gibi kavramları herkesin bildiği şeyler. Din üzerinden siyaset yapıp insanların oylarını toplamaya çalışmaktan tutun, bazı dolandırıcıların para koparmayın ekleyin, toplumu katmanlar ayırmak hepsinde din kullanılır. Başka ülkelerin iç işlerini karıştırmak için de hep din kullanılır.

Dinlerin doğruluğuna bakalım, bir din eğer gercekten sonsuz bilgiye sahip bir yaratıcı yolladıysa yolladığı kitaplarda bunu yansıtmalı. Yav Bi kuranı kerimi okusan, bir incili okusan böyle şeylere insanlar nasıl inanıyor anlamıyorum!

Müslümanlıkta mesela dünya düzdür yazar, gökyüzü tavandır der,kimse bu tavandan kaçıp uzaya çıkamaz der, denizler birbirine karışmaz der, yıldızlar atmosferin en yakın yerindedir yazar, yada İncil de periler den, hayaletlerden, devlerden bahseder dünyanın yaşının 10bin yıl olduğu yazar... Yani hangi sonsuz kudrete ve bilgiye sahip bir tanrı böyle şeyler yazar anlamıyorum.

Dinler elbette yalandır, dinlerin çıkış sebepleri de basittir. Cahillik en büyük sebebi, bilmediğin şeylere açıklama yapmaya çalışmak ve bilmediği büyük olaylarda sonsuz kudret sahibi bir varlık gerekiyormuş gibi..

Diğeri en büyük sebep ise başka insanları yönetme arzusu.. Fakirlere git ve sana isyan etmeyip itaat etmelerini sağla, askerlere sana bağlı kalıp istediğini yaptır, krallar da ise otoritenin arttır, kral olmak için tanrı beni seçti!!!!

Dinler elbette yalandır ve zararlarını say say bitmez! Tarih bilimi bize bunları söylüyor! Ne zaman Avrupa dinini bıraktı o zaman bilimde ilerleme kaydetti, ne zaman ki din bir bölgeye hakim oldu orada filozoflar ve bilim adamları asıldı yada sürüldü, bilimde ve eğitimde geri kalma başladı, insanlar cahilleşti ve yobazlaştı! DİNLER TARİHİ DAHA ÇOK ŞEYTANIN TARİHİ GİBİDİR!

Puan Ver
0
Puan Ver
Teşekkür
Paylaş
0

Kaynaklar

Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Az önce çözdüğünüz sorundan hemen sonra bir yenisi gelecek. Bu, sorunları çözmeyi bırakmanız gerektiğini mi gösterir?”
Larry Niven
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol