Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
Puan Ver
2
Puan Ver

Bir şeyin inanç olup olmadığını nasıl anlarım?

Bir şeyin inanç olup olmadığını nasıl anlarım?

1
Teşekkür (1)
Hatırla
Takip (1)
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

Aslında sadece dinlere değil birçok farklı şeye inanırız. Ahlaka, siyasi ideolojilere, yaşamın kutsallığına hatta benlik olgumuza. Örneğin, yaşamın kutsal olduğunu söyleriz, bu fikre nerdeyse tüm insanlar inanmıştır. Bu inanca göre insan yaşamı nerdeyse en değerli şeydir. Oysa hayvansal gıda endüstrisi için hayvan hakları o kadar da önemli değil gibi gözükmektedir. Süt üretmek için ineğin yavrusunu ondan erken yaşlarda ayırabilmeyi, bir insan yavrusunu annesinden ayrıma ile aynı görmeyiz. Fark nedir biz daha mı fazla acı çekmekteyiz, bizi özel kılan ne ? Yapılan araştırmalar hayvanların da annelerinden ayrıldığında ya da küçük besi ortamlarında yaşadığında acı çektiğini tespit etmiştir. İnsan acısını ve yaşamını diğer acı ve yaşamlardan üstün görmek de bir inançtır. İnsan toplumlarının işlemesi inançlara/mitlere bağlıdır. Örneğin, liberal ekonomi özgürlüklere inanır, özgürlüklere inanan bir başka kişi bir şirket kurar. Bu şirket gerçek değildir, ama binlerce kişi apple için çalışmaya ve üretime devam eder. Apple inançı/mit'i binlerce birbirini tanımayan insanın bir arada çalışmasını sağlamıştır. Şirketlerden, uluslara, kominizimden kapitalizime bunların hepsi temelinde inançları barındırır. Bu inançlar ise toplumumuzu düzenler.

Peki inanç olmayan bir yapı var mı ?

Kısmen bilimi bu inançlardan farklı bir noktaya koyabiliriz. Bilim bir araçtır aslında, bir yöntemdir. Bu yöntem büyük yıkıcı füzeler üretmek amacı güden kişilerde de çalışır, aya insan göndermek için uğraşan gruplarda da çalışır. İnançsız biri de aşı çalışmalarını bu yöntemleri uygulayarak devam ettirebilir, inançlı biri de. Ama bilimin bir ahlak yasası oluşturamaz. ''İnsan hakları bir gerçektir'' önermesini bilim kanıtlayamaz. Bilim belirli olguları bize sunar bu olguları yorumlamak ve değerlendirmeyi ise insanlar yapar. Bilim ''ineklerin yavrularından ayrılması kötü bir şeydir.'' demez o kötüyü ya da iyiyi belirleyemez çünkü kötü ya da iyi de bir inançtır, bir kabuludur ama bilim ineklerin yavrularından ayrılması yüzünden ''acı'' çektiklerini tespit edebilir ve bu olguya göre biz bunun kötü ya da iyi olduğunu ortaya koyabiliriz ama bu duruma iyi ya da kötü demek bilimin bir bulgusu değildir, bizim bilimin ortaya koyduğu gerçeği yorumlamamızdır.

Ama tabiki yaşamın kendisi hatta bilim de bazı kabullere dayanır. Bugün insanlar başka insanların da bilincinin olduğunu kabul eder, bu da bir inançtır. Her şey benim beynimin içinde oluyor olabilir. Kabul ettiğimiz şey başka ''bilinçlerin'' de olabilmesidir.

Sonuç olarak bir şeyin inanç olup olmadığını belirlemek için o şey üzerine düşünmemiz lazım. Bu şey bir ideoloji ise ''bu ideolojinin temelinde ne yatıyor ?'' Sorununu kendimize sorabiliriz ama bence inancın sınırlarını keşfetmek karmaşık ve zor bir iş. Sonuçta bilinci biyokimyasal süreçlerin ortaya çıkardığı kurgular olarak da tanımlayabiliriz.

Fikirlerin çoğunun kaynağı, homo sapiens ve homo deus kitapları, kitaplar inançlarımızı, bilinç ve davranışlarımızı ve daha birçok şeyi bence güzel bir şekilde anlatıyor. Okumanı öneririm.

Teşekkürler.

Puan Ver
0
Puan Ver
Teşekkür
Paylaş
0

Kaynaklar

  1. Bilimfili Hayvanlar bizim gibi acı çekiyor mu ?
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“İnsanlar, eğer anlamadıkları şeylerden söz edecek olursanız, sizin deli olduğunuzu düşünürler.”
Elvis Presley