Yeni Soru Sor
Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
F G
F G
Üye
6

Bilime neden güvenmeliyiz, nasıl güveneceğiz?

Merhaba, hepimizin bildiği gibi para çok güçlü bir araç ve onunla manipülasyon yapmak da mümkün. Peterson'ın kurşun zehirlenmesi ile verdiği mücadele ve benzeri mücadelelere tanık olmuşsunuzdur. Bu ve hatta bundan daha büyük olayların yaşandığını şartlarda bilime neden güvenmeliyiz?
579 görüntülenme
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
2 Cevap
Ufuk Derin
Skeptik

Gerçeğe en yakın bilgi türü bilim. Elbette bilimsel gerçekleri kendi çıkarları için saptıran kişiler olabilir ama bu bilime bir paranoya ile yaklaşmamız ya da tam tersi sorgulamadan kabullenmemiz gerektiği anlamına gelmiyor. Bu sorunu çözmek çok basit. Şüphecilik. Şunu baştan söyleyeyim: "Büyük oyun, bilim lobisi veya bilim insanları akademik baskı yapıyor." gibi komplo teorileri bilimin yapısı itibariyle kendini çürütmektedir. Bunun için bu cevabımı okuyabilirsiniz. Komplo teorilerini çözdüysek işin zor kısmına gelelim.

Günümüzde Skeptisizm (ya da diğer adıyla Şüphecilik) birçok kişi tarafından yanlış anlaşılmaktadır ve sıklıkla İnkârcılık (İng: Denialism) ile karıştırılmaktadır. İnkârcılık, karşımıza konulan tüm kanıtlara rağmen onları görmezden gelme durumudur, ancak bilimsel şüphecilikte bu yoktur. Bilimsel şüpheciliğin kalbinde Eleştirisel Düşünce (İng: Critical Thinking) yatar. Şüphecileri eleştiren insanlar onları genellikle kapalı fikirli olmakla itham ederler, ancak genel amaç öne sürülen iddiaların ne kadar Kanıta Dayalı (İng: Evidence-Based) olduğu ve Bilimsel Metodolojiye (İng: Scientific Methodology) ne kadar sadık kaldığını ortaya çıkarabilmektir. Tanım gereği her bilim insanı ve her araştırmacı bir şüpheci olmalıdır. Aksi taktirde günümüzde gördüğümüz gibi birbirinden hatalı ve bazı durumlarda zararlı bilgilerin yayıldığını görebiliriz.

Eğer birer skeptik olarak karşınıza çıkan iddiaları düzgünce incelemek istiyorsanız, gökbilimci Carl E. Sagan'ın Zırvalık Saptama Kiti'ni (İng: Baloney Detection Kit) özetleyecek şekilde Skeptic Magazine'in baş editörü Michael Shermer tarafından hazırlanan bu listedeki soruları ön planda tutunuz:

Tüm Reklamları Kapat

  1. İddianın kaynağı ne kadar güvenilir?
  2. Kaynak benzer iddiaları mı sunuyor?
  3. İddialar başkaları tarafından doğrulandı mı?
  4. Dünya'nın işleyişiyle uygun mudur?
  5. İddiayı yalanlamaya çalışanlar oldu mu?
  6. Ağır basan kanıt neye işaret etmektedir?
  7. İddia sahibi bilimin kurallarına uymakta mıdır?
  8. İddia sahibi kendi teorisini destekleyen pozitif kanıt sunuyor mu yoksa diğer teoriyi destekleyen kanıtı mı inkâr ediyor?
  9. Yeni teori eski teori kadar birçok olayı açıklayabiliyor mu?
  10. İddia sahibinin kişisel inançları, ideolojileri ve dünya görüşü araştırmasını yönlendiriyor mu yoksa tam tersi mi?

Bu tür sorular sorarak, sorgulayarak iki tarafa da bakıp bağımsız veri hatlarınca desteklenen verileri bulabilir ve gerçeğe daha yaklaşabiliriz. Yani bir paranoyaya kapılıp bilimi suçlamaktansa bu sorunun üstesinden kendimiz gelmeliyiz. Bilimsel olarak şüpheci olmayıp çaba sarf etmeden zaten gerçeğe ulaşamayız. Evet zor olacak, çok çaba gerektiriyor ama paranoyadan çok daha iyi bir yöntem olacaktır.

225 görüntülenme

Kaynaklar

  1. A. B. Acar. Skeptikler Kılavuzu: Şüpheciler İçin Kısa Bir Rehber. (21 Aralık 2013). Alındığı Tarih: 1 Eylül 2020. Alındığı Yer: Evrim Ağacı doi: 10.47023/ea.bilim.1797. | Arşiv Bağlantısı
4
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Onur Yekedüz
Öğrenciyim ve araştırmayı severim
Orijinal Soru: Bilime nasıl güvenebiliriz?

Sunduğu kanıtlara nesnel gözle bakarak aynı konudaki farklı calismalarin örtüsmesine bakmak gibi yontemlerle sunulan bilginin doğru olduğuna güvenebiliriz

.Evrim teorisi fosiller canlilardaki ortak genlerin olması homolog organ vb kanıtlarla zaten kanıtlanmış durumda. Ayrıca bilim insanları bir deneyi bir kere yapmıyorlar aynı koşullarda birden fazla deney yapıyor ve sonuçları karsilatiriyorlar Deneyin sonuçları komisyona gidiyor sonuçlar yeterli ve doğruysa makale yayınlanıyor. Sonra yine başka bilim adamları deneyleri yapıyor. Farklı sonuç bulurlarsa hipotez yeniden değiştiriliyor vesaire vesaire. Yani bilim buldukları sonuçların doğru olup olmamadigini kontrol eden bir mekanizmaya sahip Kuşku duymak görünen değil olan gerçeği görmemizle yardımcı olurken aşırı kuşku durumda ise olan gerçeğin yanlış olduğuna inandırır

Tüm Reklamları Kapat

0
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close