Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
Orijin Paradox
Üye
5

Bilim Ne Kadar Güvenilir?

Bir zamanlar insanlar yeryüzünün dümdüz olduğuna inanıyorlardı. 'taki Galileo cikipta Dünya yuvarlaktır diyene kadar. Maddenin en küçük yapıtaşı atom denilmişti ve bölünemez deniliyordu herkeste buna inanıyordu. Newton kanunları vardi. Ki hala liselerde okutuluyor sanirim. Örnekler çoğaltılabilir. Bugün icin dünyanın düz olmadığını, atomun bölunebildigini vs. Biliyoruz. Peki sorum şu bilim ne kadar güvenilir?
953 görüntülenme
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
2 Cevap
Ecem @cadıbozmasıı
Kritisist

Merhaba bilimin güvenilirliğinden şüphe ederken büyük ihtimalle bilmeden, kullandığınız örneklerin bilim felsefesinde yeri olan çok meşhur bir argümanı desteklemek için verilen örnekler olduğunu belirtmekten mutluluk duyarım.

Bilmeden kullandığınız bu argümanın ismi Karamsar Meta İndüksiyon Argümanıdır.Hem epistemik görelilik taraftarı postmodern düşünürler hem de bilimsel anti-realist bilim felsefecileri tarafından oldukça geliştirilerek bilimsel realistlere karşı kullanılmıştır .

Tüm Reklamları Kapat

Kısaca tarihte güvenilir görülen şu şu kuramlar terk edildi , şimdiki kurumlarımızın geçerli olduğunu ne biliyoruz ?

Tarzı bir argümandır.

Tüm Reklamları Kapat

Bu konu üzerinde sayfalarca yazabilirim ama vaktim yok. O yüzden kısaca bilimsel realistlerin bu argümana verdiği cevabı özetleyeceğim.

Bu cevabın ismi Yapısal Realizim Argümanıdır.

Kısaca: Evet bir zamanların gözde teorileri terk edildi ama.

Sonra gelip çürüttüğü teorinin yerini alan her teori için bilim tarihinde şu gözlemleri yaparız.

1) Yeni teorimiz önceki teorinin açıkladığı olguları açıkladığı gibi onun açıklayamadığı olguları da açıkladı . Önceki teorimiz yeni teorimizin kaba bir öncülü oldu . Örneğin Newton teorisi uzaydaki ağır bir kütle olan dünyanın beni çektiğini betimliyor, bana ağaçtan düşen elmanın ivmesini hesaplama gücü veriyordu ama dünya beni nasıl oluyor da çekiyor bunu açıklayamıyordu.Sonra Enistein geldi , ağır cisimlerin uzay-zamanı büktüğünü ispatladı , bu şekilde gerilmiş bir çarşafın üzerine konulan bir top gibi ağır cisimler uzay zamanı büküyor ve etrafındaki cisimleri içine çekiyordu . Görüldüğü gibi Enistein, Newtonu doğruladı ve onun üstüne çıktı.

2 )Yeni gelen teori önceki teoriye göre daha hassas ve ince hesaplar yapma yeteneği verdi bize. Mesela Newton'un kütle çekim yasası bize bir cismin davranışını on milyonda bir hassasiyetle hesaplama yeteneği verirken ,Enistein'in kuramı aynı olguyu yüz tirilyonda bir hassasiyet ile hesaplama gücü verdi . ( kaynakçaya bakınız )

3) Bir önceki teoriden çok daha güçlü deneysel verilere dayandı yeni teorimiz. Örneğin Aristotales bütün gözlemlerini çıplak gözle yaparken Galileo bir teleskop sahibi idi o yüzden Aristotalese göre çok daha güçlü empirik verilere haiz idi.

Kısaca bu durum bize şunu gösteriyor ki bir hakikat var ve biz her adımda o hakikate bir adım daha yaklaşıyoruz.Teorilerin tarihsel gelişimi bize bunu gösteriyor.

Tüm Reklamları Kapat

Eğer bu konulara meraklı iseniz çok kıymetli felsefecimiz Tamer Ertangil tarafından yazılan "Biri Bilim Masaldır Mı Dedi?"isimli güzel eseri öneririm. Bilim karşıtı pek çok argümana pratik cevaplar içeren , kolayca herkes tarafından anlaşılabilir, sade dili olan, kısa , öz özet bir eser.Fiyatı da çok ama çok uygun.

https://www.idefix.com/Kitap/Biri-Bilim-Masaldir-mi-Dedi/Tamer-Ertangil/Felsefe/Felsefe-Bilimi/urunno=0000000584951

562 görüntülenme

Kaynaklar

  1. Ç.M .Bakırcı. Evrim Ağacı. (17 Şubat 2021). Alındığı Tarih: 17 Şubat 2021. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı
Bu cevap, soru sahibi tarafından en iyi cevap seçilmiştir. Ancak bu, cevabın doğru olduğunu garanti etmez.
9
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Ufuk Derin
Skeptik

Şu kesin: Diğer bilgi edinme yollarından daha güvenilir. Bilim değişmesine rağmen ona güvenmeyeceğiz, tam tersine değiştiği için ona güveneceğiz. Çünkü bilim değişmese şu anda sahip olduğumuz hiçbir şeye sahip olamazdık. Bir düşünün Newton'un sınırlı bilgisiyle kalsaydık bunca ilerleme yaşayabilir miydik? Tabii ki hayır. Aslında bu durum, yeni araştırmalar sonucunda elde ettiğimiz verilerin, eski verilerle birleşmesi sonucunda, gerçeğe çok daha yakın bir hikaye anlatmaya başlamasıdır.

Örneğin Newton'un açıklamaları makro düzey için yeterince isabetliydi sadece onu ilerlettik, isabet oranını ve kapsamını arttırdık, bu olguyu daha net anladık.

Tüm Reklamları Kapat

Bir diğer örnek ise atom. Atom bölünemez sanılıyordu, bölündü ama atomun var olduğu gerçeği değişmedi. Negatif ve pozitif yükler bulundu, o gerçek değişmedi ama üzümlü kek gibi olmadığını anladık. Çekirdekte nötr ve pozitif yüklerin olduğu ve elektronların dolaştığı bulundu, yine negatif ve pozitif yüklerin olduğu değişmedi. Daha sonra belirli yörüngelerde değil orbitallerde bazı olasılıklara bağlı olduğunu öğrendik ama önceden öğrendiğimiz atomun olduğu, negatif, pozitif yükler, elekronlar ve dolaştığı gibi bilgiler değişmedi. Bilim dogmatik olsa belki de atomun var olduğunu bilecektik ama atom olgusunu daha iyi anlayamayacaktık. Asla bu kadar ilerleme yaşayamayacaktık.

Bilimden başka hangi yöntem kendi hatasını düzeltecek kadar cesur olabilir ki? İşte bunun için bilim diğer bilgi edinme yollarından daha güvenilir.

157 görüntülenme

Kaynaklar

  1. Ç. M. Bakırcı. Sürekli Değişiyorsa, Bilime Neden Güvenmeliyiz?. (15 Temmuz 2018). Alındığı Tarih: 17 Şubat 2021. Alındığı Yer: Evrim Ağacı | Arşiv Bağlantısı
3
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Maymunlar Taş Devrine Girdi mi?!
Maymunlar Taş Devrine Girdi mi?!
Antarktika'daki Canlıların Kaçamadığı Ölümcül Buz Büyüsü!
Antarktika'daki Canlıların Kaçamadığı Ölümcül Buz Büyüsü!
Kötü Bilim: Bilim Kötüye Nasıl Kullanılır?
Kötü Bilim: Bilim Kötüye Nasıl Kullanılır?
İçtiğiniz Çay/Kahve Size Zarar Veriyor Olabilir mi?
İçtiğiniz Çay/Kahve Size Zarar Veriyor Olabilir mi?
Kötü Olduğunu Bildiğiniz Şeyleri Yapmaya Neden Devam Ediyorsunuz?
Kötü Olduğunu Bildiğiniz Şeyleri Yapmaya Neden Devam Ediyorsunuz?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Geri Bildirim Gönder
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close