Sorulara Dön
-1
Fizik & Kuantum

Atomlar doğa yasalarını nasıl uygular?

Sorum basit ama cevabı zor olan bir soru atomlar doğa yasalarını nasıl uygular veya neden uygular?

2
Teşekkür (1)
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
2 Cevap

Sorunuzda, konuya karşı tutturulmuş bir yaklaşım ve algılama farklılığı var.

Doğada, "Uygulamak" diye bir şey yok. Bir talimatnamenin, bir denklemin, bir şartnamenin fiiliyata geçirilmesi gibi "uygulamak" doğada söz konusu değildir. Atomlar hiç bir şeyi uygulamazlar. Çünkü atomlar da doğa yasaları kapsamında yapılardır. Enerjinin korunumu bir doğa yasası ise atomlar da bunun etkisinde ve kapsamındadırlar zaten. Burada bir uygulayan, bir uygulanan, bir hiyerarşi, bir iş bölümü vs. yok. Evrendeki hiç bir yapının ya da sistemin, doğa yasalarının dışında yer aldığını iddia edemeyiz. Evrende bulunan hiç bir şey doğa yasalarından muaf değildir ki onu uygulasın.

Ve sorunuzdaki "neden" sorusu zaten bir anlam barındırıyor gibi görünmüyor. Çünkü ortada bir amaç, bir niyet, bir hedef yok. Şu şu nedenle doğa yasaları uygulanıyor diyebilmemiz için bunların var olduğundan emin olmamız gerekir ama değiliz. Doğa yasaları, belirli bir bilinçten, bilinç sisteminden belirli amaçlar gözetilerek ortaya çıkmış dinamikler değil ya da bu yönde bir bulgu yok. Ve ayrıca doğa yasalarının ulaştığı bir sonuç ya da ulaşılmış bir aşama ya da sonuç da görünmüyor.

Bakış açınız, bilimsel temeller ile uyumlu ve tutarlı değil. O nedenle sorunuza net biçimde cevap verebilmek pek olanaklı görünmüyor. Benim anladığım bu. Yanlış anladıysam farklı bir soru ile cevap arayabilirsiniz.

Kabul Edilen Cevap
2
Teşekkür (2)
Paylaş
2
Bu cevap, soruyu soran kullanıcı tarafından kabul edilen cevap seçilmiştir ve bu nedenle önde gösterilmektedir. Bir cevabın soruyu soran tarafından kabul edilmiş olması, cevabın doğru olduğunu garanti etmez.

Buradaki hata "doğa yasaları" ifadesinde yasa kelimesi geçtiği için devletin koyduğu yasalar gibi olduğunu düşünmek. İsimden çıkarım yapmaya çalışmak bizi bu yanlış benzetmeye götürüyor. O yüzden isimden uzaklaşarak anlamaya çalışalım.

Bir yaprağı yere attığımızda "Ben şu anda yerçekimi yasasını uygulayayım." demiyor veya bilmiyor.

Yaprak neden düşüyor? Büyük kütleli cisimler etraflarındaki uzay-zamanı büktüğü için.

Nasıl düşüyor? Küçük cisimlerin, bükülmüş uzay-zamanda yörünge hareketi yapmaya çalışması sırasında, yörünge eğikliklerinin civardaki büyük cismin gövdesiyle çakışıyor olması yoluyla. Bundan sonra peki o neden böyle o neden böyle diye diye en sonunda bir yere geliyoruz. En sonunda bir yere geliyoruz evrenin başlangıcında oluşan şartlardan dolayı evrenin dokusu belirli şeyleri zorunlu kılıyor. Evrenin dokusundan kaynaklanan zorunluluk veya bu zorunlulukların oluşturduğu başka zorunluluklara da doğa yasası diyoruz. Bunu devlet yasalarına benzetemeyiz çünkü iki durum bambaşka.

1
Teşekkür (1)
Paylaş
1
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın