Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
Gülhicret Sever
Gülhicret Sever
1,751 UP
Üye
1

Aşk sadece insana özgü müdür ve neden evrimleşmiştir?

746 görüntülenme
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
2 Cevap
Görkem Öge
Kozmoloji meraklısı.

Aşkın ne olduğu pek de net olmadığı için hayvanlarda var mı yok mu söylemek zor. Ben size aşkın tanımını ve kabaca dinamiklerini anlatayım, insandan başka canlılarda da var mı siz karar verin.

Önce şunu söyleyelim: Aşk, öyle insanların söylediği gibi tanımlanamaz, çok engin, çok muhteşem, çok anlaşılmaz, çok devasa bir olgu falan değil. Aşk çok basit bir şey. Accayip basit ve anlaşılır bir olgu. Tamamen de evrimsel. Sanıldığının aksine gizemli hiç bir yanı da yok aslında.

Tüm Reklamları Kapat

Aşk, insanın, kendi geniyle birleştirmeye uygun gördüğü geni fark ettiği anda duyduğu mutluluk ve coşku halidir. Tanımı bu kadar basit.

Burada iki kilit nokta var. Birincisi: "uygun gördüğü". Tüm bu romantik şairlerin, romancıların, müzisyenlerin aşkın tanımlanamayacağı ya da ne kadar da engin ve sınırsız bir şey olduğunu falan iddia etmelerinin temelinde, kişilerin kime neden aşık oldukları sorusunun değişkenliği var. Burada bir netlik yok ve zaten olamaz, olmamalı da. Çünkü değişken. Herkesin uygun gördüğü gen farklı.

Tüm Reklamları Kapat

Peki aşka neden ihtiyacımız var? İşin evrimsel açıklaması ne? Şöyle anlatalım:

Normalde doğada, yavrular, temel hayati gereklilikleri karşılayabilecek kadar olgunlaştıktan sonra doğarlar. Yani doğada annelerin hamilelik süresi, yavrunun temel gereksinimlerini kendi başına karşılayabileceği olgunluğa ulaşana kadar sürer. Doğada henüz doğan bir yavru yardım almadan nefes alıp verir, zorlanarak da olsa hareket eder, yiyebilir, su içebilir, belirli bir ölçüde düşmanlardan kaçıp gizlenebilir vs. Yani o an anne yanında olmasa dahi hayatta kalma şansı yüksektir ya da en azından vardır.

Ama insanda böyle değil. İnsan yavrusu, bu bahsettiğim olgunluğa ulaşana kadar anne karnında kalacak olsa, kadının hamilelik süresinin yaklaşık 21 ay olması gerekiyor. Ama gerçekte bu süre 9 ay 10 gün. Neden? Çünkü insan, beyni vücuduna göre en büyük canlı. Hamilelikte annenin enerjisinin büyük çoğunluğu çocuğun karmaşık beynini oluşturmaya harcanıyor. Yer yüzündeki hiç bir canlı doğduğunda vücudunun uzunluğunun 1/3'ünü kafası oluşturmaz ama insanda böyle. Yeni doğmuş bir bebeğin beyni, yetişkin bir insanın beyninden çok da küçük değildir ve hayat boyu çok da fazla büyümez, diğer organlara oranla. İşte eğer bebek, hayati yeterliliğe kadar rahimde kalsa anne, iyice büyüyen kafayı çıkaramıyor. Kadının rahim yolunun genişliği bunun için yetersiz. Bebeğin kafasını çıkarabileceği son büyüklüğe kadar büyütüyor içinde, artık son sınırda da çıkarıyor. Bu süre de işte 9 ay 10 güne denk geliyor. Ve zor bir süreç insanın hamileliği. Doğadaki bir çok anne, hamileliğin son günlerine kadar normal hayati faaliyetlerini sürdürebiliyor. İnsan da bu da farklı. Annenin işi zor. İnsan hamileliği zorlayıcı. Bundan dolayı hamile olan bir kadın da korunmak, beslenmek zorunda.

Bunun faturası da şu ki bebek, fiziksel olarak çok ama çok zayıf bir canlı. En kaba ifadeyle yalnız bırak, kesin ölür. Birkaç saatte ölür. Kendi başına nefes alıp vermek dışında hiç bir ihtiyacını karşılayamaz.

Peki bunun faturası ne? Anne, bebeğe uzun süre bakmak zorunda. Bu nedenle anne ve bebekte, tıpkı hamilelikteki gibi korunmalı ve beslenmeli, doğal düşmanlardan korunaklı bir yuvada olmalı. Çünkü bebeğine bakarken yuvasını ve bebeğini bırakıp avlanamaz ve doğal düşmanlarla mücadele edemez, iklim şartlarına karşı da dayanımsızdır vs. İşte tüm bu gereklilikler, bir yuva ve bir eş-baba figürünü kaçınılmaz kılıyor. İnsanın bir çocuk yapabilmesi için, anne ve babanın uzun süreli bir iş birliği yapması gerekiyor. Bu nedenle de insan, partnerini, diğer başka bir çok türe göre daha özenle seçmek durumunda.

İşte bu evrimsel nedenle insanın seçeceği partner, hayli özellikli olmak zorunda ve insan partnerini seçerken çok fazla özelliği dikkate almak zorunda. Bu gereklilik de seçimi zorlaştırıyor. İnsan, evlenmeden önce çok fazla aday görüyor, çok fazla adayla muhattap oluyor ama hiç birini evlenmek için uygun görmüyor çünkü birçok özellik bir arada olmak zorunda. Bu da çok düşük bir olasılık. İşte tanımdaki "coşku", ikinci kilit noktayı temsil ediyor. Düşük bir olasılığı tutturmuş olma sevinci "aşk" oluyor. Normal bir hoşlanma, beğenme, sevme halinden daha yüksek bir duygulanma durumu. Bir çeşit yılbaşı piyangosunu kazanmak gibi. En yüksek özellikteki kişinin tekrarının olması da zor. Bu nedenle insanın aşık olduğu kişiyi kaybetmesi çok üzücü ve sarsıcı oluyor.

Kabaca böyle... Peki insan partnerini neye göre seçiyor? "Uygun görme" kıstasları neler? Bu başka bir sorunun konusu.

186 görüntülenme
Bu cevap, soru sahibi tarafından en iyi cevap seçilmiştir. Ancak bu, cevabın doğru olduğunu garanti etmez.
4
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
  • Paylaş
Yasin Kayalar
Yasin Kayalar
181K UP
Bilim ve felsefe okuru

Aşk akıl işi degilken özellikle de aşkı tanımadan veya yaşamadan pratik ve faydacı yaklaşımlarla aşkı açıklamaya çalışmak başarısız bir çabadır. Aşkta deneyimlenenler pratik ve faydacı bir biçimde tanımlanamaz. Bu yüzden evet aşk engin ve aşkın bir duygudur. Kişiyi kendinden alır. Bunu yaşamadan dışardan kolaycı ve faydacı tanımlamalar yapan kişiler henüz yaşamadığı şeyler hakkında yorum yapan durumundadır. Ve muhtemelen de yaşadıklarında deneyimin o kadar basit bir şey olmadığını belki de kötü bir tecrübe ile anlarlar. Çünkü yaşamadan bilmeden bir olay veya durum hakkında basitce tanımlamalar yaparsınız. Bu şuna benzer bir yakınınız ölür biri size çıkar der ki ya işte ölmesi gerekiyordu. Artık evinizin masrafı azaldı kaynaklarınız ve evrenin kaynakları sınırlıydı bu yüzden ölmesi faydalıydı öldü demek gibi bir şeydir. Şimdi soruyorum size yakınınız sevdiğiniz insan ölünce bu gibi açıklamaların siizin için ederi var mıdır. Sizin canınız en derinden yanıyordur ve saf acı halindesinizdir. Ne kaynağı ne ekonomisi. Bu gibi bakış açıları içinde duygu ve anlam barındırmayan kolaycı bakış açılardır. Ve hiç bir biçimde deneyimlenenleri duyguları ve düşünceleri , anlamı tanımlamazlar. Bu gibi düşünen kişiler yaşadığı deneyimi de esasen inkar ederler. Çünkü yaşadıkları ile söylediklerinin alakası yoktur. Örneğin sevgiyi son derece kutsal ve değerli bir şey olarak hiç bir faydacı düşünce içermeden hatta bazen karşılarındaki için canını bile verecek kadar fedakarca yaşarlar. Ama gel gör ki iş tanım üretmeye gelince deneyimledikleri o duyguları yok sayar ve faydacı ve özünde bencillik içeren tanımlamalar üretirler.

Son olarak anlam ve anlamlandırma insana özgü ise evet aşk insana özgüdür. Tabi aşkı sadece bedensel sekse indirgemeyen bir bakış açınız varsa bu böyledir. Ama aşk eşittir seks diyorsanız o zaman iş değişir.

Tüm Reklamları Kapat

1
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
  • Paylaş
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Kırmızı Gören Boğalar Neden Sinirleniyor?
Kırmızı Gören Boğalar Neden Sinirleniyor?
Spiderman Gerçek Olabilir mi?
Spiderman Gerçek Olabilir mi?
Bilmeden Sahip Olabileceğiniz 10 Anormal Özellik!
Bilmeden Sahip Olabileceğiniz 10 Anormal Özellik!
Batarya Gizemi: Modern Piller Nasıl Çalışıyor ve Neden Bu Kadar Az Gidiyor?
Batarya Gizemi: Modern Piller Nasıl Çalışıyor ve Neden Bu Kadar Az Gidiyor?
Gizemli
Gizemli "Benford Yasası", Seçim Hilelerini İspatlamakta Nasıl Kullanılır?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close