Sorulara Dön
0
Yazılarımıza Yönelik Sorular

''memetik teori'' yazınızda 1956 ıbm bilgisayarı görselinin altındaki açıklamada yazmış olduğunuz 526 kat ucuz ifadesi neden doğru bir kullanımdır?

Yazım ile ilgili olarak size bu bildirimi yapmak isterim, türk dil kurumuna göre ''kat'' kelimesinin ifadeleri nitelik veya nicelik bakımından azalan değerleri nitelerken kullanması ''yanlış sözcük kullanımından kaynaklı anlatım bozukluğu'' ihlalidir.

1
Teşekkür
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

Bu tür konularda dil ile ilgili tutumun katılığı sonucu belirleyecektir ve şahsen bu tür konularda çok dişli kavgalara girmenin yersiz olduğu kanaatindeyim. Dilde genel bir standart tutturulduğu müddetçe, söylemek istenen anlaşılıyorsa, ekstrem bir fanatizmin ek bir fayda getirmediğini düşünüyorum. Bir diğer deyişle, belli bir yere kadar dil hassasiyeti fayda sağlayacaktır; ancak o noktadan sonra daha fazlası ek bir fayda getirmeyecek, tam tersine zarar vermeye başlayacaktır. Bu tür konularda olanın da bu olduğunu düşünüyorum.

Yine de basitçe izah edeyim.

100 sayısı, 10 sayısının 10 katıdır. Kimine göre 100 sayısı, 10 sayısından 9 kat fazladır; ancak bilimsel literatürde bu neredeyse hiçbir zaman bu şekilde kullanılmaz. 10 sayısından 9 kat fazla olan, 90'dır. 100 alan, belki dil konusunda kusursuzluğa erişmiş olacaktır, ancak yaygın kullanıma ters düşerek hataya düşmüş olacaktır. Fazlasının zarar olduğunu söyleme nedenim de budur.

100 sayısının 10 sayısından 10 kat (veya dil fanatikleri için 9 kat) fazla olduğunda hemfikirsek, 10 sayısının 100 sayısından 10 kat (veya dil fanatikleri için 9 kat) küçük olduğunda da hemfikir olmak zor değildir.

Evet, "kat" veya "misli" sayısı pozitif yönde bir değişim beklentisine sokmaktadır. Heyhat, cümlenin yüklemi öteki yönde (negatif yönde) bir ilerlemeye işaret etmektedir. Dolayısıyla pozitifin negatifi, negatif bir sonuç vermektedir. Buradan yola çıkarak, 10 sayısının 100 sayısından 10 kat küçük olduğunu söylemek zor değildir.

Bunu matematiksel olarak ifade edecek olursak:

"100 sayısı 10 sayısından 10 kat fazladır":

"10 sayısı 100 sayısından 10 kat azdır.":

Kaynaklarda aynı konunun İngilizce için tartışmasını bulabilirsiniz. Ayrıca kaynaklarda "kitap İngilizcesini" savunan, dolayısıyla bu kullanımın yanlış olduğunda ısrarcı olan bir metni de bulabilirsiniz.

Belki "kitap Türkçesi" açısından bu kullanım "yanlış" olarak nitelendirilebilir. Eğer öyleyse, öyle olsun. Bu, kullanımı veya sonucu değiştirmeyecektir. Bu kullanımı beğenmeyen biri, "10, 100'ün 10'da 1'idir" diyebilir. Bunda da bir sakınca yok.

Kabul Edilen Cevap
4
Teşekkür (3)
Paylaş
4
Bu cevap, soruyu soran kullanıcı tarafından kabul edilen cevap seçilmiştir ve bu nedenle önde gösterilmektedir. Bir cevabın soruyu soran tarafından kabul edilmiş olması, cevabın doğru olduğunu garanti etmez.

Kaynaklar

Cevap Ver
İlgili Yazılarımız
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın