Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Son 2000 Yılı Kapsayan Yeni Avrupa Kuraklık Haritası

Son 2000 Yılı Kapsayan Yeni Avrupa Kuraklık Haritası
5 dakika
2,642
Tüm Reklamları Kapat

Tarih boyunca Akdeniz ve Avrupa üzerinde etkili olan ve her biri belli başlı bölgeler üzerinde muazzam etkiler bırakmış büyük kuraklıklardan, tarihi dokümanlarda ve eski kayıtlarda geniş çapta bahsedilmiştir. İlk defa, bilimsel verilere dayanılarak oluşturulmuş, ağaç-halka metodu kullanılarak Avrupa, Kuzey Afrika’nın bir bölümü ve Orta Doğu’yu kapsayan son 2000 yıllık kuraklık ve bol yağış dönemlerini yıl ve yıl gösteren ilk büyük atlas oluşturuldu. 

“Eski Dünya Kuraklık Atlası” adlı bu yeni çalışma, önceki Kuzey Amerika ve Asya kuraklık haritaları da eklendiğinde, Kuzey Yarımküre’deki uzun vadeli mevsimsel değişkenliği tarihsel olarak gözler önüne seriyor. Bilim adamları bu sayede geçmişte yaşanmış olan kuraklık ve aşırı yağış döngülerini inceleyerek ileride nasıl bir iklim modeli olabileceğini daha iyi tahmin edebilecekler. 40 farklı enstitüde çalışan bilim insanları tarafından yazılan ve bu yeni atlası tarif eden makale, Science Advances (Bilimsel Gelişmeler) adlı dergide yayınlandı.

Kolombiya Üniversitesi Lamont-Doherty Yer Gözlemleri, ağaç-halka laboratuvarı eş-kurucusu ve bütün 3 büyük kuraklık atlası projeleri (Kuzey Amerika, Asya ve Avrupa) lideri Edward Cook şöyle söylüyor:

Tüm Reklamları Kapat

''Eski Dünya Kuraklık Atlası'' verilerdeki büyük bir coğrafi bilgi boşluğunu doldurarak, bizim için çok önemli olan geçmişte yaşanmış iklim değişikliği şablonunu oluşturmamızı sağlıyor. Bu, büyük kuraklıkların nedenlerini anlamak ve iklim modellemeleri yapan kişilerin iklim değişikliklerinde nelerin etkili olduğu yönündeki hipotezlerini test etmeleri adına büyük önem arz etmektedir.

Örnek verecek olursak, eğer Avrupa, Alp’lerin kuzeyinde bol yağışlı, fakat güneyinde yağışsız bir mevsim geçiriyorsa, bu bize oraların sirkülasyon şablonu hakkında bir ipucu sağlar ve Avrupa’nın şablonlarını etkileyen belli başlı kaynaklardan biri olan Kuzey Atlantik salınımlarından etkilendiğini gösterir. Edward söylemine şöyle devam ediyor:

Bu bilgiyi haritadan tek bir noktaya bakarak alamazsınız. İşte bu, atlası eski kayıtlardan farklılaştıran bir özellik. Eski kayıtlar size geniş kapsamlı şablonlar vermez.

Bu yeni atlas, Kuzey Atlantik deniz yüzeyi sıcaklık değişimlerine verilen bir isim olan Atlantik Çoklu Onyıl Salınım (Atlantic Multi-decadal Oscillation) olgusunu da daha iyi anlamamıza yardımcı olacaktır. Deniz yüzeyi sıcaklıklarının takibinin uzun sürelerdir yapılmamasından dolayı bu olgunun, insanın iklim sistemine müdahalesinin doğurduğu geçici bir olay mı yoksa doğal uzun-dönemli bir salınım mı olduğu tam olarak söylenemiyor. Cook’a göre, iklimbilimciler ve iklim modellemecileri, Eski Dünya Kuraklık Atlası’nı diğer iki atlasla (Asya ve Kuzey Amerika kuraklık atlasları) harmanlayarak Kuzey Yarımküre’de kuraklık ve aşırı yağışa sebep olan iç iklim değişkenliğinin diğer etmenlerini de keşfedebilirler.

Bilimsel İlerlemeler dergisindeki makalede, Cook ve çalışma arkadaşları, yeni atlastan gelen sonuçları diğer iki atlasın sonuçlarıyla üç döneme (1000-1200 tarihleri arası genellikle ılık Ortaçağ iklim anomalisi, 1550-1750 arası küçük buzul çağı ve 1850-2012 arası modern periyod) bakarak karşılaştırdılar.

Bu atlasların üçü de son 1000 yıl içerisinde Avrupa’nın kuzeyinden merkezine doğru, ortalamadan daha kurak iklim şartlarına sahip olduğunu ve Kuzey Yarımküreye ait aşırı kuraklık süresinin Ortaçağ iklim anomalisi döneminde 20. Yüzyıl’a göre daha uzun sürdüğünü göstermektedir. Fakat yazarlara göre bütün bunların nedeni çok az anlaşılabilmektedir. Cook, iklim modellemecilerinin iklim sistemi tasarılarında bir şeylerin eksik olabilme ihtimali nedeniyle geçmişte yaşanan büyük kuraklıkları yeniden modellemede sorun yaşadıklarını düşünüyor. 

Tüm Reklamları Kapat

Lamont-Doherty Yer Gözlemevi’nde iklim modellemeci ve aynı zamanda makale eş-yazarı Richard Seager’a göre, kuraklık atlasları şu ana dek sahip olunan verilerden daha iyi veriler sunarak bilim insanlarının doğal iklim sürecini daha iyi anlamalarını sağlıyor. Seagar şöyle söylüyor:

İklim değişkenliği, Dünya’nın bazı kesimlerinde bol yağışlı bazı yerlerinde ise kurak bir durumun yaşanması şeklinde bir şablonda kendini gösterebiliyor. Kuzey yarımküre kıtalarıyla (Ç.N: Kuzey Amerika, Avrupa ve Asya) alakalı ağaç-halka yöntemi tabanlı üç adet hidroiklim haritası oluşturmamız sayesinde, bu şablonları çok daha rahat gözlemlemekte ve değişimlerden nelerin sorumlu olduğunu tespit edebilmekteyiz.

Bu atlasları kullanarak büyük kuraklıkları araştıran, Colorado Üniversitesinden iklim dinamikçi Sloan Coats şunları söylüyor:

Yarıküre çapındaki bu yeni araştırma, hidroiklim geçmişi araştırmalarının potansiyel kullanımlarına katkı sağlayacaktır. Bu yeni kuraklık haritalarının oluşturmuş olduğu neredeyse tüm yarımküreyi gösteren hidroiklim değişkenliği, atmosfer ve okyanuslarda o dönem neler olduğunu daha iyi anlamamıza yardımcı olacak büyük miktarda bilgi sağlayacaktır.

Yeni kuraklık atlası, bilim insanlarının Avrupa ve Akdeniz üzerindeki tarihi kıtlık dönemlerindeki iklim koşullarına ait bilgi dağarcığını genişletecektir. Örnek verecek olursak, 1740-1741 yılları arasında İrlanda’da yaşanmış olan kıtlığa sebep, olağan dışı soğuk kışlar ve ilkbaharlar olarak gösterilir. Buna ek olarak, makalenin yazarlarına göre, Eski Dünya Kuraklık Atlası başka bir etkeni daha işaret ediyor: yağışın normalin çok altında yaşandığı 1741 ilkbaharı ve yazı. Atlas ayrıca kuraklığın İrlanda, İngiltere ve Galler’deki yayılımını da gösteriyor.

Bu atlas, 1315-1317 yılında yaşanmış olan ve eski dokümanların tarif ettiği şekliyle aşırı yağışların kıta üzerinde tarımı neredeyse imkansız hale getirdiği Büyük Avrupa Kıtlığının etkisi altına aldığı yerleri de kapsamaktadır. Atlas, aynı zamanda 1314’ten 1317 yılına kadar Avrupa’daki hidroiklimi yıl ve yıl göstermekte ve bu krizi büyük ölçüde atlatmış olan Güney İtalya’daki daha kuru hava şartlarını da içermektedir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Atlas, yeni bir Lamont çalışmasının günümüzdeki Suriye iç savaşını tetiklemiş olabileceğine işaret ettiği 2006-2010 yılları arası Doğu Akdeniz ülkelerinde yaşanmış olan yakın geçmiş kuraklık olgusuna da ışık tutabilir.

2004 yılında yayınlanmış Kuzey Amerika atlası, başka araştırmacılar tarafından da kullanılmış olup, 900 yıl önce başlayan bir dizi kuraklığın oradaki yerli halkın yok olmasına yol açmış olabileceğine işaret ediyor. Aynı şekilde, 2010 yılında yayınlanan Asya atlası da, araştırmacıların, bölgede yaşanmış kuraklıkların Kamboçya Angkor kültürünün 1300’lü yıllarda düşmesi ve 1600’lerde Çin’deki Ming hanedanlığının yıkılması gibi olaylarla-kısmen de olsa-bağlantı kurmasına sebep oldu.

Yeni atlas, ağaç-halka yönteminin hem canlı ağaçlardan hem de 2000 yılı aşkın bir süre önceki inşaatlarda kullanılmış olan ahşaplardan gelen veriler kullanılarak oluşturulabildi. Her biri onlarca ya da binlerce ağacı kapsayan 106 adet bölgesel ağaç-halka tarihlemesinden elde edilen veriler, Uluslararası Ağaç-Halka Veri Bankası ve Avrupa ağaç-halka bilim insanları tarafından projeye kazandırıldı.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
2
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Science Daily | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 19/05/2024 14:21:31 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/4104

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Hızlı
Mantar
Kartal
Gün
Bilgi
Işık Yılı
Bağırsak
Coronavirus
Araştırmacılar
Erkek
Halk Sağlığı
Doktor
Teşhis
Jeoloji
Aslan
Kültür
Virüs
Vaka
Samanyolu Galaksisi
Balina
Gerçek
Evren
Travma
İhtiyoloji
Karbonhidrat
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
-. --, et al. Son 2000 Yılı Kapsayan Yeni Avrupa Kuraklık Haritası. (8 Ocak 2016). Alındığı Tarih: 19 Mayıs 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/4104
--, -., Samsunlu, A., Bakırcı, Ç. M. (2016, January 08). Son 2000 Yılı Kapsayan Yeni Avrupa Kuraklık Haritası. Evrim Ağacı. Retrieved May 19, 2024. from https://evrimagaci.org/s/4104
-. --, et al. “Son 2000 Yılı Kapsayan Yeni Avrupa Kuraklık Haritası.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Alper Samsunlu, Evrim Ağacı, 08 Jan. 2016, https://evrimagaci.org/s/4104.
--, ---. Samsunlu, Alper. Bakırcı, Çağrı Mert. “Son 2000 Yılı Kapsayan Yeni Avrupa Kuraklık Haritası.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Alper Samsunlu. Evrim Ağacı, January 08, 2016. https://evrimagaci.org/s/4104.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close