Evrim Ağacı Logo Evrim Ağacı
Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Sistersiyen Sayı Sistemi: Ortaçağ'ın Unutulmuş Sayı Sistemi!

Sistersiyen Sayı Sistemi: Ortaçağ'ın Unutulmuş Sayı Sistemi!
Bir Benedictine, Bir Carthusian, Bir Sistersiyen
digital commons
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Daha önce şu anda kullandığımız sayı sistemi dahil bir çok sayı sistemi görmüşsünüzdür. Bunların ilginç özellikleri, hangi ihtiyaç halinde ortaya çıktığı ve bu sayı sistemlerinin nasıl değiştiğin, muhakkak okumuşsunuzdur. Biz bu yazıda ise son 20 yıla kadar henüz kimsenin haberi olmayan Ortaçağın sonlarında ortaya çıkan bir sayı sistemini ele alacağız.

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

13. yüzyılın sonlarında, şu anda Fransa ve Belçika arasındaki sınır bölgesinde, Sistersiyen rahipler tarafından geliştirilen bir sayı sistemi vardı. Bir bulmaca gibi olan bu sayıları ve sayı sistemini kimse bilmiyordu - ta ki 20 yıl önce David A. King adlı bilim insanı, bu sistemi keşfedene kadar…

King’in yazdığı Keşişlerin Şifreleri adlı kitap, hem Orta çağ Çalışmaları hem de Matematik Tarihi uzmanlarının çoğunun bilmediği, Orta Çağ'dan dikkate değer bu sayı sisteminin ilk tarihini içermektedir.

Sistersiyen rahipleri tarafından (kuşkusuz sadece birkaçı tarafından; ama yine de tüm Avrupa'da) bundan sonra en az iki yüzyıl boyunca, iyi bilinen Roma rakamlarına ve daha az bilinen yeni Hindu-Arap rakamlarına bir alternatif olarak kullanıldı (Avrupa'ya girişi beş yüzyıl sürdü). Rahipler, listelerde bulunan el yazmaları sayfalarını ve öğeleri numaralandırmak, tarihlerdeki yıl sayılarını temsil etmek ve müzik notalarını numaralandırmak için kullandılar. Bu sayı sistemi, aynı zamanda manastırların yazıhanelerinin dışında da kullanıldı, çünkü; Picardy'de yapılmış olağanüstü bir orta çağ astronomik aletinde (bir usturlap, yani birinin elinde tutabileceği iki boyutlu bir evren modeli) üzerinde kullanıldığını görüyoruz. 15. yüzyıldan 18. yüzyıla kadar Flanders'da şarap ölçerler, bu gösterimi, şarap fıçılarındaki hacimleri ve ölçüm çubuklarının ölçeklerindeki bölmeleri işaretlemek için kullandılar.

Sistersiyen sayı sisteminden bazı sayılar
Sistersiyen sayı sisteminden bazı sayılar
The Ciphers of the Monks

Bu Sayı Sistemi Nasıldır? Nasıl İşler?

Basamaklar; birler, onlar, yüzler ve binler basamağı için dikey bir gövdeye dokuz ek içerir. Bunlar, daha sonra 9999'a kadar herhangi bir sayıyı temsil eden bir şifre oluşturmak için tek bir gövde üzerinde birleştirilir.

Sayı sisteminin basamakları
Sayı sisteminin basamakları
Bill's Security

Şekilde siyah olan çizgi sürekli vardır; bir gövde gibi düşünülebilir. Mavi çizgi ise, istenilen sayıyı yazmak için olası yerlerini gösterir. 1z, 10y, 100x ve 1000w basamak değeridir. Şu anda okuduğunuz yazının kimlik numarası olan 9535 ya da Charles Darwin'in doğum yılı 1809 ya da matematiğin babası olarak bilinen Leonard Euler'in doğum yılı 1707 ya da James Clerk Maxwell'in doğum yılı 1831 gibi sayıları Sistersiyen sayı sistemine göre yazacak olursak:

Verdiğimiz örneklerin Sistersiyen sayı sistemine göre yazılışı
Verdiğimiz örneklerin Sistersiyen sayı sistemine göre yazılışı

Böylelikle 0'dan 9999'a kadar olan sayıları yazabiliyoruz.

Sayı sistemine ek olarak, biraz da Sistersiyenlerden bahsedecek olursak: Sistersiyen, yani Fransızcadaki "Cistercian" terimi, Fransa'nın doğusunda Dijon yakınlarındaki Cîteaux köyünün Latince adı olan Cistercium'dan türemiştir. Sistersiyen yaşamın asıl amacı, kendi kendine yetmek ve üretmektir.

Sistersiyenler, orta çağ Avrupa'sında kültür ve teknolojiye de büyük katkılarda bulundu: Sistersiyen mimarisi, orta çağ mimarisinin en güzel tarzlarından biri olarak kabul edilir. Günümüzde Sistersiyen geleneğini devam ettiren manastırlar bulunmakta olup dünya çapında ürettikleri yüksek kaliteli ürünlerle tanınmaktadırlar. Özellikle ürettikleri bira hâlâ üst kalitededir.

Sistersiyenler, ürettiklerini sadece kendileri için yapmışlardır; çünkü ticari kazanç, hiçbir zaman Sistersiyen hayatının bir hedefi olmamıştır. Onlar, çalışmayı ve üretmeyi Tanrı'ya ulaşılacak bir yol olarak görmektedirler.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 8
  • İnanılmaz 6
  • Merak Uyandırıcı! 4
  • Bilim Budur! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Muhteşem! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • D. A. King. The Ciphers Of The Monks. (14 Kasım 2020). Alındığı Tarih: 14 Kasım 2020.
  • A. Bellos. The Forgotten Number System. (14 Kasım 2020). Alındığı Tarih: 14 Kasım 2020.

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 27/11/2020 18:15:47 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9535

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Enfeksiyon
Dna
Lhc (Büyük Hadron Çarpıştırıcısı)
Retrovirüs
Göz
Ara Tür
Yıldız
Biliş
Virüsler
Bakteri
Klinik Mikrobiyoloji
Teori
Göğüs
Element
Galaksi
Alkol
Karbonhidrat
Vaka
Köpekbalığı
Besin Değeri
Boyut
Cinsiyet
Besin
Şehir Hastanesi
Etik
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Makina mühendisliği bilimsel bir teoridir. Ancak gerçek mühendislik, uygulama olmaksızın var olamaz.”
Paul Tillich
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol