Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Sıcaklık ve Nem Seviyeleri, COVID-19 Pandemisine Sebep Olan SARS-CoV-2 Virüsünü Durdurabilir mi?

Sıcaklık ve Nem Seviyeleri, COVID-19 Pandemisine Sebep Olan SARS-CoV-2 Virüsünü Durdurabilir mi? Pexels
9 dakika
4,203
Tüm Reklamları Kapat

Sıcak ayların gelmesi ile COVID-19 hastalığına neden olan SARS-CoV-2 virüsünün yavaşlayacağı, hatta tamamen sona ereceğine yönelik iddialar, (sosyal) medyanın odak noktası olmuştu. Bu konuda bazı bilimsel araştırmalar yapılmış olsa da, neden kesin bir yargıya varmamamız gerektiği yazımızda anlatılmaktadır.

Araştırmalar, yeni koronavirüs (COVID-19) hastalığının pandemiye dönüşmesi sebebiyle yayılım hızını etki eden mekanizmaların çok olduğunu, dolayısıyla salgına neden olan etkenlerin sadece birkaç sebebe bağlanmasının yanlış olduğunu söylemektedir. Özellikle pandemi salgınlarında yayılımı hızını etkileyen birçok faktör vardır. Sadece sıcaklık ve nem oranı düzeylerindeki değişim salgını durdurmayacak hatta azaltmayacaktır. Salgının yayılmasını kolaylaştıran birçok sebep vardır, bunlardan birkaçını şöyle sıralamak mümkündür:

  1. Virüsün yayıldığı bölgede, birim alana düşen insan sayısı (nüfus sıklığı), halkın temas oranı, temas oranını arttıracak gelenekler (el öpme, el sıkma, sarılma).
  2. Hijyene önem verilme oranı ve halkın salgın hastalıklar konusunda bilgilendirilme seviyesi (eğitim düzeyi, salgın konusunda bilgilendirme için basın-yayın organları).
  3. Ülkelerin yeterli donanıma sahip sağlık ekipmanı ve çalışanının olup olmaması. Sonuçta birçok hastalıkla uğraşmak zorunda olan bir ülke için bu salgın çok daha kötü sonuçlara sebep olacaktır (test kitlerine sahip olmak, salgın ile etkili mücadele için tüm bölgelere erişim, rutin kontroller).

Bu yüzden salgının yayılmasını kolaylaştıran etkenler bir bütün olarak gözetilmelidir.

Tüm Reklamları Kapat

COVID-19 yaygın belirtilerinden yüksek ateş için yapılan denetimler.
COVID-19 yaygın belirtilerinden yüksek ateş için yapılan denetimler.
Pexels, Gustavo Fring

Yüksek sıcaklık ve nem seviyelerinin virüsler ile ilişkisini inceleyen birçok çalışma, bu faktörleri ve çok daha fazlasını göz önüne alarak araştırmalar yapmaktadır. Buna rağmen, çoğu kişi gribin kış aylarında daha fazla görüldüğü bilmektedir, bunun sebebi hakkında uzmanlar birkaç sebep üzerinde durmaktadır:

  • Değişen mevsime uymakta güçlük çekmemiz, bazı tedbirleri aksatmanıza neden olur. Soğuk hava hastalıklara neden olan koşullara katkı sağlayabilir, gribe neden olan Influenza virüsü ve bazı Rhinovirüsler, serin ve kuru havalarda daha kararlı olur ve hızlı çoğalır.
  • Kış aylarında insanlar daha fazla kapalı ortamlarda kalmaktadır. Kapalı ortamlar hasta insanların hapşırma, öksürme sonucunda aerosollerin havada kalmasına neden olur. İnsanların aynı havayı solumaları sonucunda da hastalığa yakalanmalarını kolaylaştırır. Bazı çalışmalar kuru bir havaya ve kötü havalandırmaya sahip mekanların soğuk algınlığı ve grip vakaların da artışa neden olduğunu tespit etmiştir.
  • Kış aylarında yeterli D vitamini alamadığımızı için metabolizmamızı etkilenmesi hastalıklara yakalanmanızı kolaylaştırabilir.

Görüldüğü gibi soğuk, serin ve kuru havalar tek başına virüsün yayılma nedeni değildir. Virüsün yayılmasını kolaylaştıran etkenlerden sadece birisidir. Bu yüzden insanlar genellikle hastalıkların kış aylarında zirve yapması gerektiğini düşünmektedir; lakin durum öyle değildir. Kaldı ki her enfeksiyon hastalığı kışın artıp, yazın azalmamaktadır: Bazı istatistikler tifo hastalığının yaz aylarında zirve yaptığını, kızamığın ise nemin düşük olduğu kuru mevsimlerde ve sıcaklığın artmaya başladığı ilkbahar zamanlarında arttığını göstermektedir.

Grip konusunda vermiş olduğumuz örnekler ortadayken, pandemi söz konusu olduğunda bu tür istatistiklerin bu etkenlerin tekeline bağlanamaz. Halihazırda yapılmış olan bazı araştırmalar ise sıcaklığın ve nemin virüsün yayılım hızına etki eden mekanizmalar arasında değerlendirmesi gerektiği bizlere söylemektedir.

Peki sıcaklığın virüs üzerinde herhangi bir etkisi var mı? Kesin bir şey söylemek zor; ancak bir miktar etkisi olacağı düşünülebilir.

Tüm Reklamları Kapat

Virüsler, yüksek ve düşük sıcaklık sonucunda etkilerini yitirebilir. Viral kılıf üzerinde yağ tabakası var ise, bu yağ moleküllerini hedef almak ve proteinlerin denatüre edilmesi virüsün etkisini yitirmesine yol açacaktır. SARS-CoV-2 virüsünün de bir tür zarf virüsü olması sebebiyle, genetik materyali etrafında yağ moleküllerinden oluşan dış bir katman bulunmaktadır. Bu durum, sıcaklığın COVID-19 hastalığında bir etmen olabilecek olmasına neden olmaktadır.

Kaç Derece ve Sürede Uygulanan Sıcaklık SARS-CoV-2'yi İnaktif Eder?

ABD'de Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (CDC) tarafından bir virüsün işlevini yitirmesi için 60 dk boyunca 60°C maruz bırakılması önerilmektedir. Bu protokol, Ebola virüsünde yüksek bir başarı sağlamıştır.

Ne var ki, Aix-Marseille Üniversitesi Viroloji bölümünden araştırmacıların önderliğinde SARS-CoV-2 virüsü üzerinde uygulanan 60 dakika boyunca 60°C protokolü, yüksek viral yüke sahip örneklerin süre sonunda aktivitesi tamamen yitirmediği tespit edilmiştir. Mevcut salgına neden olan virüsün kuzenleri olan SARS-CoV-1 ve MERS-CoV virüsü üzerinde yapılan aynı çalışmada da benzer sonuçlar gözlemlenmiştir. Buna benzer olan bazı diğer çalışmalarda ise şu protokoller uygulanmıştır:

  • 30 dakika boyunca 30°C maruz bırakılma. Yüksek viral yüklü örneklerde aktifliğin devam ettiği görülmüştür. Enfektivitede ise net düşüş tespit edilmiştir.
  • 15 dakika boyunca 92°C maruz bırakılma. Tüm örnekler işlevini yitirmiş, kritik pnömoni ile seyir eden prognozun kötüye gittiği vakalardan alınan (yüksek viral yüklü) örneklerde önerilen imha yöntemi bu protokol olmuştur.
  • 5 dakika boyunca 70°C maruz bırakılma. Virüs etkisini yitirmiştir. Yapılan bu araştırma, yukarıdakilerden farklı olarak hakemli bir dergide yayınlamış olup The University of Hong Kong araştırmacıları önderliğinde yapılmıştır.
  • 15 dakika boyunca 56°C maruz bırakılma. Örnekler yüksek oranda etkinliğini yitirmiştir. Enfektivite de düşüş gözlenmiştir. Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) uyguladığı bu işlem sonucu hızlı düşüş kaydedilmiştir.
Sars-CoV-2 farklı derecelerde sıcaklığa maruz bırakılması 56°C 15 dk sonrası aktivite yavaş yavaş yitiriliyor 65°C 5 dk sonunda işlev kaybediliyor.
Sars-CoV-2 farklı derecelerde sıcaklığa maruz bırakılması 56°C 15 dk sonrası aktivite yavaş yavaş yitiriliyor 65°C 5 dk sonunda işlev kaybediliyor.
ScienceDirect

Sonuçlar arasında gözlenen bazı ufak farkların nedeni, taşınılan viral yük oranın farklılığı dolayısıyla sıcaklığın virüsün yapısını bozacak kadar bir seviyeye gelmesi için farklı sürelere ihtiyaç duymasıdır. Bazı çalışmalar hakem onayına ihtiyaç duyduğundan, sadece bu sonuçlardan yola çıkarak kesin bir yargıda bulunmak yanlış olacaktır.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Soğuk ve Sıcak Havalarda COVID-19, Çevre Koşullarına Tepkisi

Hava ne kadar sıcak veya soğuk olursa olsun, virüse yakalanma riskimiz bulunmaktadır. Aynı şekilde hangi ay ve mevsim de bulunursak bulunalım, virüse yakalanma ihtimaliniz, tedbirlerin gevşetilmesi halinde, yüksek olacaktır. Muhakkak bazı önlemleri almanız gerekmektedir. Hepimizin aşina olduğu hijyen (el yıkama), sosyal mesafe ve maske alınması ve uyulması gereken tedbirlerdir.

Virüs insan vücuduna girdikten sonra 36-42°C derece ile mücadele edeceğinden virüsün havanın 30°C olduğunda etkisini yitireceğini söylemek kesinlikle yanlıştır. Yaz aylarında insanların sosyal mesafeye dikkat edilmek kaydıyla dış ortamlarda bulunmayı tercih etmesi, D vitamini ve COVID-19 arasındaki etkileşime dahil bazı çalışmaların sebebiyle yaz aylarında azalış gözlemlenebilir.

SARS-CoV-2 virüsünün 4-6°C derece de daha kararlı ve aktif olduğuna dahil çalışmalar bulunmaktadır. Nem oranlarının ve sıcaklıkların daha yüksek olduğu günlerde ölüm oranlarının daha düşük olduğunu bazı istatistiklerde kaydetmiştir. Fudan University çalışanları başkanlığında bir çalışmada, sıcaklıktaki her 1°C'lik artış için, günlük koronavirüs vakalarının nem oranı %67 ile %85.5 arası olduğu zamanlarda %36 ile %57 azaldığı, nem konusunda ise bağıl nemdeki her %1 artış için günlük vakaların azaldığı görülmüştür.

Burkina Faso, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Panama ve Paraguay dahil olmak üzere Asya dışındaki diğer ülkeler, 1 Ocak 2020 - 30 Mart 2020 arasındaki ortalama ortam sıcaklıklarının 25°C'den yüksek olduğunu yerlerde daha az vaka olduğu doğrudur. Bununla birlikte, bunun havanın bir etkisini yansıtıp yansıtmadığı, ülkelerde daha az sayıda test yapılması ve en başta söylediğimiz faktörlerden kaynaklanıp kaynaklanmadığı belirsizdir.

Yüksek sıcaklık ve yüksek nem COVID-19'un bulaş oranını azalttığına dahil çalışmalar bulunması sebebiyle sıcaklık-nem ile virüs arasında bir ilişki olduğu kesindir. SARS-CoV-2 virüsünün kuzeni olan SARS-CoV-1 üzerinde sıcaklık ve nemin yüksek olduğu yerlerde kısa sürede aktivitesini kaybettiği görülmüştür. Ayrıca bilinmesi gerekir ki, SARS-CoV-1 virüsü, 22-25°C sıcaklıklarda ve %40-50 bağıl nemde, 5 gün boyunca canlılığını koruduğu kaydedilmiştir.

8 Nisan'a kadar tespit edilen vakaların Mart ayında ülkelere göre sıcaklık ortalaması bakımından yayılımı, Kırmızı Küre: Ülkeler, Mavi Küre: Çin Anakarası, Siyah Küre: Amerika Birleşik Devletleri, Yeşil Küre: Avustralya,  Mor Küre: Kanada, Yatay çizgiler Mart ayı boyunca sıcaklıkların standart sapmasını gösterir yayılım görüldüğü gibi oldukça geniş aralıkta olup belirli sıcaklıklarda yoğunlaşmıştır.
8 Nisan'a kadar tespit edilen vakaların Mart ayında ülkelere göre sıcaklık ortalaması bakımından yayılımı, Kırmızı Küre: Ülkeler, Mavi Küre: Çin Anakarası, Siyah Küre: Amerika Birleşik Devletleri, Yeşil Küre: Avustralya, Mor Küre: Kanada, Yatay çizgiler Mart ayı boyunca sıcaklıkların standart sapmasını gösterir yayılım görüldüğü gibi oldukça geniş aralıkta olup belirli sıcaklıklarda yoğunlaşmıştır.
Berkeley Earth

Yakın zamanda Çin'in başkenti olan Pekin de ikinci dalga endişesine sebep olacak artışlar saptanmıştır. Bunun kaynağının somon balığı olabileceğini dahil iddiaları gündeme gelmiştir. Yapılan birçok çalışma bize SARS-CoV-2 ve en yakın kuzeninin (SARS-CoV-1) yüksek sıcaklık ve nemde etkisini azalttığı, düşük sıcaklıkta ise daha etkin olduğu tespit edildiğinden, Çinli epidemiyolog Profesör Li Lanjuan, şöyle demiştir:

Tüm Reklamları Kapat

Yeni koronavirüs özellikle soğuktan korkmuyor. Virüs, birkaç ay boyunca eksi dört santigrat derece ve 20 yıl -20 santigrat derecede yaşayabiliyor.

Bu konuda yapılan çalışma, dondurulmuş gıda içeren deniz ürünleri pazarlarında virüsün neden keşfedildiğini dahil açıklama olabilir. Bu yüzden:

  • Virüse yakalanmamak için güvendiğimiz yerlerde alışveriş yapmalı.
  • Çiğ et ve balıklara mümkün olduğunca dokunmamalı.
  • Çiğ et ve balıklara hatta sebzelere dokunulursa el hijyeni kurallarına göre elleri yıkamak, ellerin yıkanmadan önce burun, ağız gibi yerlere götürülmemesi gerekmektedir.
Balık Pazarı
Balık Pazarı
Pixabay, Pasja1000

Tarihi İstatistikler Bize Ne Söylüyor?

Yeni Koronavirüs Hastalığı'nın (COVID-19) kuluçka süresi 2-14 gün arasıdır. Bazı kaynaklarda 21 güne kadar uzayabileceği söylenmektedir; lakin genel karantina protokolü 14 gündür. Bu sebeple, bu makalemizde, 1-21 Haziran arasında "sıcak" kabul edilebilecek bazı ülkelerin 2, 14 ve 21 günlük sıcaklık ortalamalarını alıp, 21 Haziran günü ülkelerdeki vaka sayılarıyla karşılaştıracağız.

  • Hindistan'da 21 Haziran günü 15.413 vaka tespit edilmiştir:
  • 2 günlük sıcaklık ortalaması 27,5 derece,
  • 14 günlük hava ortalaması 29,07 derece,
  • 21 günlük hava ortalaması 29 derecedir.
  • Pakistan'da aynı gün 4951 vaka tespit edilmiştir:
  • 2 günlük sıcaklık ortalaması 42 derece,
  • 14 günlük hava ortalaması 42,50 derece,
  • 21 günlük hava ortalaması 40,2 derecedir.
  • Suudi Arabistan'da aynı gün 3379 vaka tespit edilmiştir:
  • 2 günlük sıcaklık ortalaması 39,5 derece,
  • 14 günlük hava ortalaması 41,64 derece,
  • 21 günlük hava ortalaması 41,6 derecedir.
  • Mısır'da aynı gün 1475 vaka görülmüştür:
  • 2 günlük sıcaklık ortalaması 30,5 derece,
  • 14 günlük hava ortalaması 26,21 derece,
  • 21 günlük hava ortalaması 26,09 derecedir.
  • Nijerya'da aynı gün 661 vaka tespit edilmiştir:
  • 2 günlük sıcaklık ortalaması 28 derece,
  • 14 günlük hava ortalaması 27,5 derece,
  • 21 günlük hava ortalaması 27,95 derecedir.
  • Moritanya'da aynı gün 197 vaka tespit edilmiştir:
  • 2 günlük sıcaklık ortalaması 41 derece,
  • 14 günlük hava ortalaması 39,85 derece,
  • 21 günlük hava ortalaması 39,66 derecedir.
Sıcaklığın yüksek olduğu düzlemdeki bazı ülkeler, Kırmızı: Yüksek sıcaklık
Sıcaklığın yüksek olduğu düzlemdeki bazı ülkeler, Kırmızı: Yüksek sıcaklık
Ventusky

Yani sıcaklık ile vaka sayısı artışı arasında doğrudan bir ilişki yok gibi gözükmektedir. Bu nedenle, ısınan havanın pandeminin yayılmasını tek başına durdurma olasılığı düşüktür. Güneşli havanın yayılma oranı üzerinde sınırlı bir etkisi olabilir, ancak güçlü müdahalelerin yokluğunda, salgının devam etmesi ve artması muhtemeldir. Ülkelerin sağlık imkanları, test yapma ve nüfus sıklığı gibi diğer etkenler göz önünde bulundurulmalıdır.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
24
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 11
  • Bilim Budur! 6
  • Merak Uyandırıcı! 4
  • Korkutucu! 3
  • Muhteşem! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • İnanılmaz 1
  • Umut Verici! 1
  • Üzücü! 1
  • Güldürdü 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • M. Auzenbergs, et al. Effective Transmission Across The Globe: The Role Of Climate In Covid-19 Mitigation Strategies. (25 Mart 2020). Alındığı Tarih: 22 Haziran 2020. Alındığı Yer: CMMID | Arşiv Bağlantısı
  • J. Wang, et al. (2020). High Temperature And High Humidity Reduce The Transmission Of Covid-19. SSRN. | Arşiv Bağlantısı
  • A. W. H. Chin, et al. (2020). Stability Of Sars-Cov-2 In Different Environmental Conditions. The Lancet. | Arşiv Bağlantısı
  • H. Qi, et al. Covid-19 Transmission In Mainland China Is Associated With Temperature And Humidity: A Time-Series Analysis. (30 Mart 2020). Alındığı Tarih: 22 Haziran 2020. Alındığı Yer: MedRxiv | Arşiv Bağlantısı
  • WHO. Coronavirus Disease (Covid-19) Advice For The Public: Myth Busters. (27 Nisan 2020). Alındığı Tarih: 22 Haziran 2020. Alındığı Yer: Dünya Sağlık Örgütü | Arşiv Bağlantısı
  • K. H. ChaN, et al. (2010). The Effects Of Temperature And Relative Humidity On The Viability Of The Sars-Cov-1 Coronavirus. Hindawi Publishing Corporation. | Arşiv Bağlantısı
  • N. Doremalen. (2020). Aerosol And Surface Stability Of Sars-Cov-2 As Compared With Sars-Cov-1. The New England Journal of Medicine. | Arşiv Bağlantısı
  • R. Rohde. The Relationship Between Coronavirus (Covid-19) Spread And The Weather. (24 Nisan 2020). Alındığı Tarih: 22 Haziran 2020. Alındığı Yer: Berkeley Earth | Arşiv Bağlantısı
  • L. Lanjuan. Coronavirus Can Survive For 20 Years In Minus 20 Degrees Celsius: Chinese Expert. (22 Haziran 2020). Alındığı Tarih: 22 Haziran 2020. Alındığı Yer: TİmesNowNews | Arşiv Bağlantısı
  • Ç. M. Bakırcı. Covid-19'A Dair Sık Sorulan 4 Soru, 4 Cevap: Normale Dönerken İyi Düşünün!. (31 Mayıs 2020). Alındığı Tarih: 22 Haziran 2020. Alındığı Yer: Evrim Ağacı | Arşiv Bağlantısı
  • B. Pastorino, et al. Evaluation Of Heating And Chemical Protocols For Inactivating Sars-Cov-2. (11 Nisan 2020). Alındığı Tarih: 22 Haziran 2020. Alındığı Yer: bioRxiv | Arşiv Bağlantısı
  • J. Tamerius, et al. (2019). Global Influenza Seasonality: Reconciling Patterns Across Temperate And Tropical Regions. Environmental Health Perspectives, sf: 439–445. | Arşiv Bağlantısı
  • Y. Sun, et al. (2011). In China, Students In Crowded Dormitories With A Low Ventilation Rate Have More Common Colds: Evidence For Airborne Transmission. PLOS One. | Arşiv Bağlantısı
  • F. Rasul, et al. (2017). Surveillance Report On Typhoid Fever Epidemiology And Risk Factor Assessment In District Gujrat, Punjab, Pakistan. ResearchGate. | Arşiv Bağlantısı
  • Q. Yang, et al. (2014). The Effects Of Weather Conditions On Measles Incidence In Guangzhou, Southern China. Human Vaccines & Immunotherapeutics, sf: 1104-1110. | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 22/04/2024 00:26:48 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8924

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Kontrol
Uydu
Analiz
Ornitoloji
Newton
Yakınsak Evrim
Oyun
Stres
Sağlık Personeli
Göğüs
Doğa Olayları
Nöronlar
Renk
Hastalık Kataloğu
Biyoçeşitlilik
Ölçüm
Komplo
Bağırsak
Sosyal Mesafelendirme
Evrimleşme
Çin
Yörünge
Sıvı
Radyasyon
Diyabet
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
E. Ağacı, et al. Sıcaklık ve Nem Seviyeleri, COVID-19 Pandemisine Sebep Olan SARS-CoV-2 Virüsünü Durdurabilir mi?. (24 Haziran 2020). Alındığı Tarih: 22 Nisan 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/8924
Ağacı, E., Bakırcı, Ç. M. (2020, June 24). Sıcaklık ve Nem Seviyeleri, COVID-19 Pandemisine Sebep Olan SARS-CoV-2 Virüsünü Durdurabilir mi?. Evrim Ağacı. Retrieved April 22, 2024. from https://evrimagaci.org/s/8924
E. Ağacı, et al. “Sıcaklık ve Nem Seviyeleri, COVID-19 Pandemisine Sebep Olan SARS-CoV-2 Virüsünü Durdurabilir mi?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 24 Jun. 2020, https://evrimagaci.org/s/8924.
Ağacı, Evrim. Bakırcı, Çağrı Mert. “Sıcaklık ve Nem Seviyeleri, COVID-19 Pandemisine Sebep Olan SARS-CoV-2 Virüsünü Durdurabilir mi?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, June 24, 2020. https://evrimagaci.org/s/8924.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close