Evrim Ağacı
Reklamı Kapat
Reklamı Kapat

Bu yazı, Discover Magazine isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bu haber 6 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Scott Maclvor yüzlerce yapay arı yuvasının içini açtı. Ancak Toronto’da açtığı iki yuva, onu şaşırttı ve düşündürdü. İncelediği arılar, yavruları için özenle yaptıkları yuvaları plastik çöpleri kullanarak inşa etmişlerdi. MacIvor, yuva yapmak için her zaman kullandıkları yaprak ve çamur malzemelerine karışmış plastik torba parçalarını rahatlıkla seçebiliyordu.

Bu arılar, arka bahçenizdeki kovanlarda yaşayanlardan değiller. York Üniversitesi’nde yaptığı doktora araştırması için Maclvor bireysel olarak yaşayan arıları seçmiş. Megachile arıları yalnız başlarına yaşar, çiçekleri yer ve onların polenlerini yayarlar. Dişileri yerleşebilecekleri ağaç kovuğu veya bitki gövdesi gibi kuytu bir yer bulur ve içinde yuva yapmaya başlarlar. Bir seferde bir yumurta bırakıp yavrunun çıkacağı zamana hazırlık olması amacıyla küçük bir besin topuyla saklarlar. Sonra da yumurta ve besinin etrafını örerek bir bölme veya hücre şeklinde ayırırlar ve bir sonraki yumurtayı yapmaya başlarlar. Yetişkin arılar çok uzun yaşamazlar, bu nedenle yavru arılar yumurtadan çıktıklarında kendi başlarına kalırlar.

Maclvor, bireysel arıları çekmek ve içlerine yaptığı yuvaları incelemek için PVC boru parçalarını kullanıyor. Şehir ortamının arıları nasıl etkilediğini incelemek için Toronto civarına yerleştirdiği bu tuzakları gözlerken bazı yuvaların geleneksel yuvalara çok da benzemediğini keşfetti.

Megachile rotundata yuvasının üç hücresi, Maclvor’un plastik torba parçası olarak “hemen tanıdığı” beyaz parlak bir malzeme içeriyordu. Bir de iki hücresinde Maclvor’un “ne olduğunu anlamak için test ettirmek zorunda kaldığı plastik yapışkan bir madde” olan Megachile campanulae yuvası vardı.

Plastik torba parçaları, aynı torbadan alınmış gibi görünüyordu. Araştırmanın eşyazarı Andrew Moore’un yaptığı mikroskobik ve X-ışını incelemesi sonucunda diğer yuvadaki “yapışkan madde”nin, arıların bir evin dış cephesinden bulmuş olabileceği, poliüretan temelli kalafat olarak da bilinen bir dolgu olduğu anlaşıldı.

Maclvor, bu arıların sıradışı malzemelerini şehirdeki evlerine yakın yerlerden toplamış olabileceğini söylüyor. “Arılar genellikle yuvalarına mümkün olduğunca yakın yerlerde gezmek isterler.” diyen Maclvor, böylece yumurtalarını parazitlerden koruduklarını ve kısa ömürlerini daha çok yuvalarındaki hücreleri yapmakla geçirdiklerini ekliyor. Arılar plastikleri kolayca kaldırabildikleri için de yuva yapımında diğer malzemelerle birlikte kullanıyorlardı.

Her iki durumda da, arılar yuva yaparken yeni malzemeleri her zamanki malzemeleri gibi kullandılar. M. campanulae yuva yapımında çenelerinde topladığı yapışkan bitkiler ve ağaç reçineleri ile yuva yapar, yani yapışkan sızdırmazlık malzemesi bu görev için iyi bir alternatifti. M. rotundata, yaprak yiyen karınca gibi dişleriyle kestiği yaprak parçalarını tercih eder. Maclvor plastik torba parçalarının kenarlarında arının ısırık izlerini görebiliyordu, sanki hiç sıradışı bir malzeme değilmiş gibi.

Plastik torbalarla yapılan hücreler diğerlerinden daha kolayca dağılıyordu, çünkü kesik yapraklardan sızan ve her şeyi bir arada tutmaya yarayan özsu torbalarda yoktu. Buna rağmen plastik torbalarla yapılan hücrelerdeki yumurtaların üçünden de sağlıklı yeni arılar çıktı. Dolgu malzemesi içeren iki hücreden birinde sorun çıkmadı, diğerinde ise parazit üredi.

Maclvor, plastikle yapılan hücrelerin bütünlüklerini çok iyi koruyamamalarına rağmen büyüyen arılar üzerinde bilinmeyen başka etkileri, yani avantajları olabileceğini belirtiyor. Örneğin plastik, parazitlerin bir hücreye zorla girmesine engel olabilir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Başka birkaç hayvanın daha yuva yapma projesinde çöplerimizi kullandığı biliniyor. Çardak kuşları, olası bir eşin dikkatini yuvalarına çekmek için çöplerden topladıkları renkli ıvır zıvırlarla yuvalarını doldururlar. Serçeler ve ispinozgiller, muhtemelen parazitleri yuvalarından uzak tutmak için sigara izmariti kullanırlar. Bununla birlikte Maclvor, arılarının plastik kullanımının, bu yöntemlerin aksine, muhtemelen rastlantı olduğunu düşünüyor. Bu durumun arılar için “hiçbir evrimsel sonucu” olmayabilir. 

Yine de bu rastlantı, şehirlerde yaşayan arı türünün ne kadar esnek davranabileceğini gösteriyor. Maclvor, “Bu alanlar sürekli değişim ve bozulma yaşıyor.” diyor. Sadece yeni duruma ve değişen kaynaklara uyum sağlayabilen hayvanlar hayatta kalabilecekler, bu durum yuvalarını çöpümüzden aldıklarıyla yapmaları anlamına gelse dahi.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • İnanılmaz 1
  • Korkutucu! 1
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Discover Magazine | Arşiv Bağlantısı
  • J. S. MacIvor, et al. (2013). Bees Collect Polyurethane And Polyethylene Plastics As Novel Nest Materials. Ecosphere, sf: 1-6. | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 05/08/2020 20:01:04 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2516

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Agora
Instagram
Okyanus
Diş Hekimi
Canlı Cansız
Bebek
Ses Kaydı
Halk Sağlığı
Zehir
Çiftleşme
Matematik
Evrim
Editör Seçkisi
Grip
Obstetrik
Evrim Kuramı
Deney
Maske Takmak
Kozmoloji
Olasılık
Radyasyon
Adaptasyon
Kemik
Skeptisizm
Ay Ve Dünya
Güve
Türlerin Kökeni
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Her ne kadar doğanın bir türü yaratabilmesi için binlerce veya milyonlarca yıl gerekse de, insanın o türü yok etmesi için birkaç düzine yıl yeterlidir.”
Victor Scheffer
Geri Bildirim Gönder