Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Karıncalarda Köleleştirme İçgüdüsü: Bazı Karıncalar, Diğer Türleri Köleleştirip, Kendi İşleri İçin Sömürüyorlar!

Karıncalarda Köleleştirme İçgüdüsü: Bazı Karıncalar, Diğer Türleri Köleleştirip, Kendi İşleri İçin Sömürüyorlar! Flickr
Köle-yapıcı bir karınca türü olan Formica sanguinea
3 dakika
8,159
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 2 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Tüm Reklamları Kapat

Karıncalar da insanlar gibi özgürlükleri için savaşıyor! 15.000 karınca türün arasından köle-yapıcı (İng: "slave-maker") olarak bilinen 50 tanesi, türünün devamı için başka bir karınca türünü baskı altına alır. Köleleştirilen karıncalar ise özgürlükleri için savaşmak zorundadır. Charles Darwin’in Türlerin Kökeni'nde "sıra dışı ve dehşet verici" olarak tanımladığı karıncalardaki köleleştirme içgüdüsü, uzun yıllardır bilim insanlarının ilgisini çekmektedir.

Köle-yapıcı karıncaların hepsi Myrmicinae alt familyasındaki Formicoxenus cinsine aittir. Bu cinsin aile ağacına bakarak, karıncalarda köleleştirmenin bağımsız olarak altı farklı soydan evrimleştiği düşünülse de, evrimin nasıl bir süreç izlediği hala net olarak bilinmiyor.

Tüm Reklamları Kapat

Kraliçe köle-yapıcı (Polyergus mexicanus) ve köle işçi (Formica argentea)
Kraliçe köle-yapıcı (Polyergus mexicanus) ve köle işçi (Formica argentea)
Alexander Wild

Karıncaların başka bir koloniyi ele geçirmek için kullandığı iki farklı yöntem biliniyor. Birinci yöntemde köle-yapıcı karıncalar, başka bir karınca türünün yuvasına baskın yapar ve yumurtaları çalarak kendi yuvasına taşır. Yumurtadan çıkan karıncalar kendi kolonilerindeymiş gibi yuvaya yemek getirir, larvaları ve kraliçeyi besler, koloniyi saldırılara karşı korur; hatta yuva değişikliği durumunda efendilerini teker teker yeni yuvalarına taşır.

İkinci yöntemde ise köle-yapıcı karıncalar, önceden keşif yaptıkları başka bir yuvaya baskın yapar. Bu baskını fırsat bilen köle-yapıcı kraliçe, gizlice koloniye girer ve yuvadaki kraliçeyi öldürerek onun yerine geçer. Bazı köle-yapıcı karınca yuvalarında iki farklı tür köle bulunabilir. Örneğin, köle-yapıcı P. americanus aynı zamanda hem T. longispinosus hem de T. curvispinosus türlerinden kölelere sahip olabilir.

Tüm Reklamları Kapat

Köle-yapıcıların bahsedilen hilelerine rağmen, ev sahibi karıncaların da yuvalarını korumak için geliştirdikleri birkaç stratejileri vardır. Örneğin, gözcülük yapan ev sahibi karıncalar köle-yapıcı karıncaları bulmak için sürekli tetiktedir, kolonilerinin keşfedildiğini fark ederlerse larvaları ve kraliçeyi de alarak yuvayı terk ederler.

Köle Yapıcılık Nasıl Evrimleşti?

Peki köle-yapıcı karıncalar neden böyle bir alışkanlık kazanmış olabilir? Sorunun cevabı tam olarak bilinmese kraliçenin, koloni kurmak için gerekli olan tehlikeli aşamaları izlemek yerine çoktan kurulmuş olan başka bir koloninin sağladığı iş gücü ve güvenlikten faydalandığı düşünülüyor.

Bu karıncalar gibi sosyal parazitlerin nasıl fark edilmeden başka türlerin yuvalarına sızdığını araştıran Isabelle Kleeberg ve ekibi, köle-yapıcı karıncaların kütikular hidrokarbonlarını incelediler. Çünkü sosyal böceklerin sadece kütikular hidrokarbonlarından tanıdıkları yuva arkadaşlarının yuvaya girmesine izin verdiği biliniyor. Öyle ki sosyal parazitler, kimyasal olarak neredeyse hiçbir kütikular hidrokarbon taşımamak (kimyasal anlamsızlık), aktif olarak ev sahibi böceklerin kütikular hidrokarbonlarını sentezlemek (kimyasal taklit) veya ev sahibi böceklere, yuva materyallerine sürtünerek onların kokusuna sahip olmak (kimyasal kamuflaj) gibi yöntemler kullanarak yağmalayıcı oldukları yuvada fark edilmemeye çalışır.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Yapılan çalışmada, Kuzey Amerika’ya ait Temnothorax cinsinden üç farklı köle-yapıcı karınca türünün ve onların köleleştirdiği aynı cinsten üç ev sahibi karınca türünün kimyasal profilleri karşılaştırıldı. Birbiriyle yakın akraba olan bu karıncaların altı farklı işçi türünde de aynı otuz beş kütikular hidrokarbon takımı tespit edildi. Bu nedenle, köle-yapıcı karıncaların tercih ettikleri ev sahibi karınca türlerine diğer türlerden daha benzer hidrokarbonlar taşıdığına dair kanıt bulanamadı. Ama üç farklı köle-yapıcı karınca türünde de ev sahibi karıncalara göre daha çok sayıda kısa zincirli hidrokarbonlar ve dallanmamış alkanlar (n-alkanlar) ve daha az sayıda dallanmış hidrokarbonlar tespit edildi. Ayrıca karıncalardaki kast sistemine göre de kimyasal farklılıklar gözlendi.

Kleeberg ve ekibinin araştırmalarında kullandıkları karıncaların filojenisi (Kalın yazılan türler köle-yapıcı karıncaları gösteriyor. Kalın oklar köle-yapıcıların başlıca tercih ettikleri ev sahibi türleri, ince oklar ise tercih etmedikleri ev sahibi türleri belirtiyor.)
Kleeberg ve ekibinin araştırmalarında kullandıkları karıncaların filojenisi (Kalın yazılan türler köle-yapıcı karıncaları gösteriyor. Kalın oklar köle-yapıcıların başlıca tercih ettikleri ev sahibi türleri, ince oklar ise tercih etmedikleri ev sahibi türleri belirtiyor.)
The Royal Society Publishing

Sonuç olarak köle-yapıcı karıncalar, yuvadaki diğer karıncalar tarafından tanınmak için önemli olan kütikular hidrokarbonlardan (dallanmış alkanlar ve uzun zincirli hidrokarbonlar) daha az taşıyor. Aynı zamanda, ev sahibi karıncalarda çok sayıda bulunan kısa zincirli hidrokarbonlar ve dallanmamış alkanlar da yuvadaki karıncaların tanınırlığını artırmak için köle-yapıcı karıncalara karşıt bir adaptasyon olabilir.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
58
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • İnanılmaz 31
  • Tebrikler! 15
  • Merak Uyandırıcı! 13
  • Bilim Budur! 5
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 5
  • Muhteşem! 4
  • Grrr... *@$# 4
  • Korkutucu! 4
  • Umut Verici! 3
  • İğrenç! 3
  • Güldürdü 2
  • Üzücü! 2
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 27/09/2023 02:20:41 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9457

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Uygulama
Böcek
Coronavirus
Hava
Evrim Kuramı
Kimyasal
Gezegen
Tıp
Maske
Hominid
Mavi
Nükleik Asit
Arkeoloji
Astrobiyoloji
Diş
Adaptasyon
Isı
Kanser Tedavisi
Kuyruksuz Maymun
Mucize
Stres
Meteor
Saç
Kafatası
Canlılık
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Edward Teller, Hocası Oppenheimer'ı Neden Sattı?
Edward Teller, Hocası Oppenheimer'ı Neden Sattı?
Evinizde Büyük Hadron Çarpıştırıcısı (CERN) İnşa Edin!
Evinizde Büyük Hadron Çarpıştırıcısı (CERN) İnşa Edin!
Aynalar, Kuantum Evrene Açılan Bir Portal mı?
Aynalar, Kuantum Evrene Açılan Bir Portal mı?
BEST OF EVRİM AĞACI SHORTS 2022 🎉
BEST OF EVRİM AĞACI SHORTS 2022 🎉
Şeker İnsanı Hiperaktif Yapar mı?
Şeker İnsanı Hiperaktif Yapar mı?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
E. Dilek, et al. Karıncalarda Köleleştirme İçgüdüsü: Bazı Karıncalar, Diğer Türleri Köleleştirip, Kendi İşleri İçin Sömürüyorlar!. (24 Ekim 2020). Alındığı Tarih: 27 Eylül 2023. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/9457
Dilek, E., Bakırcı, Ç. M. (2020, October 24). Karıncalarda Köleleştirme İçgüdüsü: Bazı Karıncalar, Diğer Türleri Köleleştirip, Kendi İşleri İçin Sömürüyorlar!. Evrim Ağacı. Retrieved September 27, 2023. from https://evrimagaci.org/s/9457
E. Dilek, et al. “Karıncalarda Köleleştirme İçgüdüsü: Bazı Karıncalar, Diğer Türleri Köleleştirip, Kendi İşleri İçin Sömürüyorlar!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 24 Oct. 2020, https://evrimagaci.org/s/9457.
Dilek, Elif. Bakırcı, Çağrı Mert. “Karıncalarda Köleleştirme İçgüdüsü: Bazı Karıncalar, Diğer Türleri Köleleştirip, Kendi İşleri İçin Sömürüyorlar!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, October 24, 2020. https://evrimagaci.org/s/9457.
Geri Bildirim Gönder
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close