Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

RaTG13: SARS-CoV-2'nin Yakın Akrabası Ne Kadar Tehlikeli?

RaTG13: SARS-CoV-2'nin Yakın Akrabası Ne Kadar Tehlikeli? The New York Times
6 dakika
709
  • Viroloji
  • Enfeksiyon Hastalıkları

Bat-CoV/RaTG13 (veya eski ismiyle Ra4991) Rhinolophus affinis cinsi yarasaları enfekte eden SARS benzeri bir betakoronavirüstür.[1] 2013 yılında Çin, Yunnan Mojiang ilçesinde yer alan terk edilmiş eski bir madendeki yarasa pisliğinde keşfedilmiştir.[1], [2] COVID-19 pandemisi patlak verdikten sonra başlatılan araştırmalara konu edilen RaTG13, Şubat 2020'de %96,1 nükleotid benzerliği ile SARS-CoV-2'nin en yakın akrabası ilan edilmiştir.[3] 2022'de Laos/Feuang'da keşfedilen Banal-52'nin, %96.8 nükleotid benzerliği göstermesiyle RaTG13, bu unvanını kaybetmiştir.

Keşif Tarihi

2012'nin bahar aylarında Mojiang ilçesinde maden temizleyen üç işçi ölümcül pnömoni geliştirdi. Pnömoni, ilaçlara cevap vermeyince, yeni bir hastalık olması endişesiyle hastalardan alınan örnekler Wuhan Viroloji Enstitüsü'ne gönderildi. Örnekler üzerinde Ebola, Nipah ve SARSr-Cov Rp3 testleri yapıldı, COVID-19 salgını ortaya çıkınca örnekler üzerinde SARS-CoV-2 testi de yapıldı, negatif sonuç alındı.

Tüm Reklamları Kapat

Hastalığın olası patojenini araştırmak üzere 2012 ve 2015 yıllarındaki araştırmalarda maden ocağı ve yakınlarında yaşayan yarasa, kemirgen ve sıçanlardan örnekler alındı. 284 adet alfakoronavirüs, 9 adet betakoronavirüs izole edildi. Rhinolophus affinis yarasalarının dışkılarında görevlilerden izole edilen virüsün bir şusu bulundu ve ilk olarak Bat-CoV/Ra4991 olarak isimlendirildi. COVID-19 pandemisinden sonra, enfekte ettiği canlının Latince başharfleri (Rhinolophus affinis), keşfedildiği yerin bazı harfleri (Tongguan) ve keşfedildiği yıl (2013) ile kodlanmış şekilde virüsün ismi değiştirildi: Bat-CoV/RaTG13.

Yapı ve Viroloji

RaTG13, pozitif polariteli tek sarmallı RNA virüsüdür. Yapısal proteinlerin sabitlendiği lipit yapılı çift katmanlı viral bir zara sahiptir. Yaklaşık 29.800 nükleotid uzunluğundaki genom bir replikaz proteini, 4 yapısal protein ve 5 viral yardımcı proteini kodlar. Her koronavirüste olduğu gibi 3 tip proteine sahiptir: yapısal, yapısal olmayan ve yardımcı proteinler.[4]

Tüm Reklamları Kapat

Yapısal Proteinlerinin Yapısı

RaTG13; Membran, Spike, Nükleokapsid ve Zarf olmak üzere dört yapısal proteine sahiptir:

  • ORF5 geni tarafından kodlanan Membran proteinleri viral replikasyon için gerekli olup, virüse yuvarlak şeklini verir. Genomda en çok bulunan proteindir ve yaklaşık 230 amino asit uzunluğundadır.[5]
  • ORF4 geni tarafından kodlanan zarf proteinleri lipit tabakaya gömülü halde bulunup virüs içi madde dolaşımı, viron oluşumu, tomurcuklanma gibi olaylarda rol üstlenir ve 110 amino asit uzunluğundadır.[6]
  • ORF9 geni tarafından kodlanan Nükleokapsid proteinleri en çok gen ekspresyonuna uğrar ve ribonükleoprotein yapıları oluşturmak için RNA'ya bağlanır, ortalama 220 amino asit uzunluğundadır.[7]
  • ORF2 geni tarafından kodlanan Spike proteinleri ACE2 reseptörlerine bağlanarak virüs ile konak hücre arasındaki etkileşimi kurup, enfeksiyonu gerçekleştirir.[9], [8]
SARS-CoV-2 ve RaTG13'e ait Spike Proteinleri
SARS-CoV-2 ve RaTG13'e ait Spike Proteinleri
Nature

Enfeksiyon Mekanizması

SARS benzeri koronavirüslerin ACE (anjiyotensin dönüştürücü enzim) 2'yi kullandığı kabul edilse de bazı araştırmalar RaTG13 için ACE2'nin enfeksiyon için işlevsel olamayabileceğini gösterir.[10], [11] RaTG13'ün yarasalar dışında etkin enfeksiyon yaratacak kadar duyarlı olduğu başka bir canlı yoktur. İnsan hücrelerinde bulunan ve hACE2 olarak adlandırılan ACE2 enzimlerine SARS-CoV-2'ye nazaran çok az duyarlıdır, ancak ekstrem durumlarda (2012'deki işçiler) insan hücrelerini enfekte edebilir.[11]

Spike (Mızrak/Yüzey/Başak) proteinleri koronavirüslerde etkili bir enfeksiyon için başroldedir. Ortalama bir koronavirüste 74 adet bulunur ve trimer uzantıları virüsün taç görünümünde olmasını sağlar. Bu protein, evrimsel süreçte iyi korunmuş olan S1 ve S2 olmak üzere iki bölgeden oluşur. S1 bölgesi viral enfeksiyonun ilk aşamalarında, konak hücre yüzeyindeki reseptörlerle etkileşime girer. Bu bölge reseptör bağlanma alanı (RBD) olarak kabul edilir. S2 bölgesi viral zarf ile konak hücre arasındaki zar füzyonundan sorumludur ve viral genomun hücre içine girmesini sağlar.[9]

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Genetik

Yaklaşık 29.800 nükleotide sahip RaTG13 genomu, 5' bölgesinde 5'UTR olarak adlandırılan çevrilmemiş bölgeye ve 3' bölgesinde 3'UTR olarak adlandırılan çevrilmemiş bölgeye sahiptir.[2]

5'UTR viral replikasyon, transkripsiyon ve virüs içi madde dolaşımından sorumludur.[26] Evrimsel süreçte korunmuş RNA ikincil yapısına sahiptir ve ilk 150-200 nükleotid yüksek düzeyde yapılandırılmış olup üç korunmuş gövde halkasına sahiptir (SL1, SL2, SL4). SARS-CoV-2 ve RaTG13 genomunda SL1, SL2, SL3 ve SL4 şeklinde ek bir SL3 köküyle beraber 4 halkadan oluştuğu tahmin edilmektedir.[27] pp1a poliproteinini sentezleyen ORF'leri içeren daha büyük bir yapı, SL5 de mevcuttur.[28]

3'UTR de viral replikasyon gibi önemli virolojik aktivitelerden sorumludur. SARS benzeri koronavirüsleri 3'UTR'si ortalama 300-500 nükleotid kadardır ve iyi korunmuş RNA ikincil yapısına sahiptir.[29], [30]

ORF Genleri

ORF1ab (bazen ORF1a/b) tüm koronavirüslerde ortak olarak bulunur ve SARS benzeri virüslerin genomlarındaki iki ayrı ORF'yi (ORF1a ve ORF1b) ifade eder. Replikaz geni olarak bilinen ORF1ab, pp1a ve pp1b isimli yapısal olmayan poliproteinleri kodlar.[12], [13] Diğer ORF genleri şöyle sıralanabilir:

  • ORF3a, SARS benzeri koronavirüslerde bulunan bir gendir. Kesin olmamakla beraber viroporin oluşumnda görev alan, 275 amino asit uzunluğundaki bir yardımcı proteini kodladığı düşünülmektedir.[14]
  • ORF3b de sadece SARS benzeri virüslerde bulunur ve kısa bir yapısal olmayan proteini kodlar.[15]
  • ORF3c de ilk kez SARS-CoV-2 ile keşfedilmiştir ancak daha sonra RaTG13 ve diğer SARSr-CoV'larda da keşfedilmiştir. İşlevi bilnmeyen 41 amino asit uzunluğundaki bir yapısal olmayan proteini kodlar.[16]
  • ORF3d ise tüm SARS benzeri koronavirüslerden ziyade sadece SARS-CoV-2 ve RaTG13 ile ilişkili koronavirüslerde bulunan bir gendir, 57 kodon uzunluğunda olup 57 amino asit uzunluğunda işlevi bilinmeyen bir yapısal olmayan proteini kodlar.[17]
  • ORF6, SARS ile ilişkili virüslerde, virüsten virüse değişmekle birlikte, ortalama 60 amino asit uzunluğundaki bir yardımcı proteini kodlar.[18]
  • ORF7a, RaTG13 ve SARS-CoV-2'de işlevi kesin olmamakla beraber immünomodülasyon ve interferon antagonizması olduğu düşünülen transmembran proteinlerini kodlamaktadır.[19] ORF7a ile örtüşen ORF7b de işlevi bilinmeyen bir yardımcı proteini kodlayan bir gendir.[18]
  • Yapı olarak ORF7a'ya benzeyen ORF8, NS8 isimli viral yardımcı proteini kodlar, bu protein SARS-CoV-2 ve RaTG13'te konakçı hücrenin savunma sistemiyle etkileşime geçen, işlevi ve mekanizması tam bilinmeyen immünoglobulin alanına sahip bir proteindir.[20]
  • Daha önceden ORF13 olarak bilinen ORF9b, SARS benzeri koronavirüslerde ortalama 90-100 amino asit uzunluğunda viral düzenleyici ve yardımcı bir proteini kodlayan gendir.
  • ORF9b Nükleokapsid proteinini kodlayan ORF9 proteini ile örtüşen bir gendir.[23]
  • ORF9c (eski adıyla ORF14) SARS-CoV-2 ve RaTG13'te ortalama 70-73 kodon uzunluğunda bir gendir. Biyoinformatik veriler ORF9c'nin işlevsel bir proteini kodlayan bir gen olmayabileceğini gösterir.[18]
  • ORF10, 38 kodon uzunluğunda bir gendir ve kesin olmamakla beraber korunmamış yardımcı bir proteini kodlar. ORF9c'de olduğu gibi biyoinformatik veriler ORF10'un viral düzenleyici-yardımcı bir proteini kodlayan bir gen olmayabileceğini gösterir.[24], [25]

Genom Karşılaştırması

RaTG13 ve SARS-CoV-2 arasındaki genetik benzerlik, nükleotid ve amino asit açısından oranı aşağıdaki tablodaki şekildedir.[31]

Tüm Reklamları Kapat

Evrim, Taksonomi ve Filogenetik

Taksonomik açıdan RaTG13, bilimsel olarak Orthocoronavirinae olarak isimlendirilen Koronavirüs ailesinin Betacoronavirus alt familyasının bir parçası olan Sarbecovirus sınıfına mensuptur ve SARS-CoV-2 ile ilişkili virüslerin kladına aittir.[32]

RaTG13 ve SARS-CoV-2'ye ait Evrim Ağacı
RaTG13 ve SARS-CoV-2'ye ait Evrim Ağacı

Evrim

SARS-CoV-2 ile RaTG13 arasında ata-torun ilişkisi yoktur (yani biri diğerinden doğrudan evrimleşmemiştir). İki virüsün de evrimi henüz net değildir; ancak SARS benzeri koronavirüslerin belirgin bir özelliği, enfekte ettikleri konakçı canlılarda yer alan diğer koronavirüslerle genetik rekombinasyon eğilimi göstermektir. Betakoronavirüslerin geri kalanından çok erken bir dönemde ayrılıp evrimleşen SARSr-CoV'ların evrimi kendine özgü olmuştur. Bu evrim basamakları tahmin edilebilir olsa da RaTG13 ve SARS-CoV-2 için net değildir. İki virüsün ortak atasının ne zaman evrimleştiği ve SARS-CoV-2'nin ara konağı gibi sorulara cevap aranmaktadır. Bir ölçüm yöntemi iki virüsün ortak atalarından sapmasını 18 ila 71,4 yıl arasında değişebileceğini öngörmektedir ve bu öngörüye göre RaTG13'e SARS-CoV-2'den daha çok benzeyen ve daha erken bir dönemde ortak atadan ayrılmış başka SARSr-CoV'ların varlığı da tahmin edilmektedir.[33]

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
20
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • İnanılmaz 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Korkutucu! 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 09/12/2022 15:06:42 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/13257

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
İfade
Fotosentez
Besin Değeri
Yüzey
Nobel Ödülü
Modern
Sahte
Egzersiz
İngiltere
Pandemi
Yıl
Dağılım
Biyolojik Antropoloji
Kamuflaj
Kadın
Yeşil
Hastalık Kataloğu
Nötron
Doğa
Maskeler
Kadın Doğum
Bilim
Öne Çıkan
Şempanze
Hayatta Kalma
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
I. Ay, et al. RaTG13: SARS-CoV-2'nin Yakın Akrabası Ne Kadar Tehlikeli?. (18 Kasım 2022). Alındığı Tarih: 9 Aralık 2022. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/13257
Ay, I., Bakırcı, Ç. M. (2022, November 18). RaTG13: SARS-CoV-2'nin Yakın Akrabası Ne Kadar Tehlikeli?. Evrim Ağacı. Retrieved December 09, 2022. from https://evrimagaci.org/s/13257
I. Ay, et al. “RaTG13: SARS-CoV-2'nin Yakın Akrabası Ne Kadar Tehlikeli?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 18 Nov. 2022, https://evrimagaci.org/s/13257.
Ay, Ilgaz. Bakırcı, Çağrı Mert. “RaTG13: SARS-CoV-2'nin Yakın Akrabası Ne Kadar Tehlikeli?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, November 18, 2022. https://evrimagaci.org/s/13257.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.