Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Psikolojik İlk Yardım Nedir? Travmatik Olaylar Yaşayan İnsanlara Nasıl Yaklaşmalısınız?

Psikolojik İlk Yardım Nedir? Travmatik Olaylar Yaşayan İnsanlara Nasıl Yaklaşmalısınız? Pexels
5 dakika
3,925
Podcast
9:12
İrem Öznur Kılıç
Seslendiren
Bionluk Logo sponsorluğunda seslendirildi.
118
  • İndir
  • Dış Sitelerde Paylaş
Tüm Reklamları Kapat

Hepimizin daha önce duyduğu "ilk yardım" terimi genelde "Fiziksel İlk Yardım"dan bahsederken kullanılır. Ancak travmatik olaylar yaşayan insanlar, aynı zamanda "Psikolojik İlk Yardım"a da ihtiyaç duyabilir. Fiziksel İlk Yardım, bedensel bir yaralanmadan kaynaklanan fiziksel rahatsızlığı azaltmak için kullanılırken Psikolojik İlk Yardım, yüksek strese maruz kalan kişilerin yaşadığı acı verici duygu ve tepkileri azaltmak için kullanılır.

Belirli bir afet veya badireden kurtulduktan sonra, yaşanan travmatik olayları kolay bir şekilde atlatmak için Psikolojik İlk Yardım yönteminin geçerliliği bilimsel olarak doğrulanmıştır. Yani, travmatik bir olay yaşayan insanların bu olayı atlatabilmeleri için uygulanacak Psikolojik İlk Yardım oldukça önemlidir.

Olay sırasında psikolojik durumları iyi olmayan kişilere uygulanması gereken önemli adımlar şunlardır:

Tüm Reklamları Kapat

  • Sakin ve yumuşak bir ses tonu kullanın.
  • Kişiyle konuşurken (kültürel olarak uygunsa) göz teması kurun.
  • Onlara yardım etmek istediğinizi ve (gerçekten güvendelerse) güvende olduklarını hatırlatın.
  • Gergin bir kişinin dikkatini dağıtmak veya normallik duygusunu yeniden sağlamak için faaliyetlerde bulunun veya mekân değişimi sağlayın. Örneğin, kısa bir yürüyüşe çıkın, olay yerinden uzaklaşın veya içecek bir şeyler hazırlayın.

Psikolojik İlk Yardım Nedir?

Psikolojik ilk yardım, bir tedavi değildir. Kriz anında psikolojik ilk yardıma değil uzman müdahalesine ihtiyaç duyan insanlar olacaktır. Uzman müdahalesi gerektiren vakalarda ilk yardım uygulamasından ziyade uzman incelemesine ihtiyaç olacaktır. Dünya Sağlık Örgütü'nün Psikolojik İlk Yardım Kılavuzuna göre, aşağıdaki semptomları gözlemliyorsanız kişinin acil ve profesyonel yardıma ihtiyacı vardır:

  • Ciddi yaralanmaları olan insanlar,
  • Kendileriyle veya bakmakla yükümlü oldukları kişilerle ilgilenemeyecek kadar üzgün insanlar,
  • Kendine zarar verebilecek insanlar,
  • Başkalarına zarar verebilecek insanlar.

Bunun yanı sıra Psikolojik İlk Yardım; afet ve terör gibi olaylardan hemen sonra çocuklara, ergenlere, yetişkinlere ve ailelere yardım etmek için kullanılan kanıtlara dayalı modüler bir yaklaşımdır. Bir felaket veya travmatik olaydan etkilenen bireyler, bu tür olaylarda hayatta kalanlar, tanıklar veya müdahale edenler; olayın ardından yeni zorluklarla karşılaşabilir. Bireyin mental sağlığını yitirmemesi için de yapılan müdahalelerden birisi de Psikolojik İlk Yardımdır.

Kriz içinde olmak, travmatik olayın kendisi, acil müdahale yapıları ve kişinin tepkilerinin beraberinde getirdiği kısıtlamalar ve zararlar; kişinin hareket halinde olma ve karar verme kapasitesinin azalmasına neden olabilir. Psikolojik ilk yardım, etkilenen ailelerin veya toplulukların yaşamları üzerindeki kontrollerini yeniden kazanmalarına ve kötü deneyimlerinin etkilerini azaltmalarına destek olmayı amaçlar. Genellikle insanları başkalarından yardım alarak birbirine bağlamayı içeren pratik ihtiyaçları ele almaya dayanan bir yöntemdir.

Psikolojik ilk yardım yapabilmek için;

Tüm Reklamları Kapat

  • Durumun nasıl değerlendirileceği,
  • Krizlere verilen ortak tepki kalıpları,
  • Tehlikede olan insanlara güvenli bir şekilde nasıl yaklaşılacağı,
  • Gerektiğinde nasıl sakin kalınacağı ve ezici duyguların nasıl yönetileceği,
  • Duygusal destek ve pratik yardımın nasıl sağlanacağı bilinmelidir.

Psikolojik İlk Yardım Neden Kullanılmalıdır?

Duygusal ve zihinsel hasarlar her zaman fiziksel bir yaralanma kadar görünür değildir, ancak aynı derecede acı verici ve zayıflatıcıdır. Hayatları bir anda değişen bireylerin, hele ki afetler gibi insan psikolojisinde güçlü travmalar yaratan olaylar yaşadıklarında duygusal olarak etkilenmeler tamamen normaldir.

Afet yaşayan her birey, bu durumdan psikolojik olarak etkilenir. Olay sırasında tepki vermeyen kişilerin durumdan etkilenmediği düşünülse bile maalesef bu pek mümkün değildir. Bu kişilerde bile ileriki zamanlarda olayın yaratmış olduğu etkiler kendini belli edecektir.

Pexels

Travmatik bir olay sonrasında çok yaygın olarak karşımıza çıkan tepkiler şu şekildedir:

  • Bilinç bulanıklığı (konfüzyon);
  • Korku, umutsuzluk ve çaresizlik hisleri;
  • Uyku sorunları;
  • Psikolojik nedenlerle ortaya çıkan fiziksel acılar;
  • Herkese ve her şeye karşı kolayca öfkelenmek;
  • Alışılmış olaylara karşı yas etkisinden çıkamamak;
  • Şok, saldırganlık, korku ve suçluluk duyguları;
  • Dini inançların sarsılması.

Kimler Psikolojik İlk Yardım Yapabilir?

Psikolojik ilk yardım; afet bölgesinde bulunan gönüllüler, AFAD ve Kızılay görevlileri gibi fiziksel ilk yardım görevlileri ve orada bulunan sivil halk olmak üzere uygun eğitimi almış herkes tarafından uygulanabilir. Bu yardımı yapabilmek için psikolojinin herhangi bir dalında uzman olmanız gerekmez. Psikolojik ilk yardımın eğitimi almak, zor durumda olan insanlara destekleyici yollarla hangi durumda nasıl tepki vereceğinizi bilmenizi sağlar.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Pexels

Psikolojik İlk Yardım Nerede Yapılabilir?

Psikolojik ilk yardım, ihtiyaç anında güvenli ve rahat herhangi bir ortamda sağlanabilir. Bir evde, toplum merkezinde, alışveriş merkezinde, okulda, tren istasyonunda, havaalanında, tahliye merkezinde, hastanede, klinikte, bir ağacın altında ve hatta bir kriz yerinde olabilir. Daha iyi bir sonuç alınabilmesi için bireyin ve ilk yardımı uygulayan kişinin kendini güvende hissetmesi çok önemlidir. Eğer kişi cinsel şiddet gibi çok hassas bir olaya maruz kaldıysa, mahremiyet, gizlilik ve haysiyet oldukça dikkat edilmesi gereken unsurlardır.

Psikolojik İlk Yardım Nasıl Yapılır?

Psikolojik ilk yardımın amacı ilk olarak bireylere güvende oldukları hissettirmek, sakinleştirmek ve rahatlatmak, psikolojik olarak güçlendirmek ve tutunabilecekleri bir umut ortamı yaratmak ve sürdürmektir. Travmatik olaylarda psikolojik ilk yardım fiziksel ilk yardım kadar önemlidir.

Psikolojik ilk yardıma ihtiyaç duyan bireylere nasıl yaklaşacağınızı bilmiyorsanız bu taktikleri uygulayarak sakinleşmesini ve rahatlamasını sağlayabilirsiniz.

Bireye yaklaşın:

  • Kendinizi tanıtın ve bağlı olabileceğiniz herhangi bir kuruluşu belirtin.
  • Kibar ve profesyonel olun. ("Lütfen" ve "Teşekkürler" gibi kelimeleri kullanmaya özen gösterin.)
  • Mümkünse konuşmak için güvenli bir yer bulun.

Duygularını sabitleyin:

  • Sakin ve sıcak bir tonda iletişim kurun. Kişi şokta olabilir, bu nedenle zaman zaman kendinizi tekrarlamanız gerekebilir.
  • Yavaş, derin nefes almak gibi bazı sakinleştirici egzersizlerinde onlara rehberlik etmeyi teklif edin.
  • Onlara sarılmadan veya dokunmadan önce izin isteyin.

İhtiyaçlarına hizmet edin:

Tüm Reklamları Kapat

  • Kişiye neye ihtiyacı olduğunu sorun. Önceliklerinin ne olduğunu varsaymayın.
  • Neye ihtiyaçları olduğunu bilmiyorlarsa, battaniye veya su gibi pratik destek sunun.
  • Kayıp aile üyelerini veya arkadaşlarını bulmalarına yardımcı olun.

Gerçekleri saklamayın:

  • Onlara olay ve sürmekte olan yardım çabaları hakkında somut bilgi verin.
  • Yanlış vaatlerde bulunmayın. "Her şey yoluna girecek" gibi genellemelerden kaçının.
  • Bir sorunun cevabını bilmiyorsanız dürüst olun.

Hikayelerini destekleyin:

  • Kişinin mahremiyetine saygı gösterin. Travmalarını anlatmaları veya kişisel bilgilerini paylaşmaları için onlara baskı yapmayın.
  • Kişinin krize istediği manevi veya dini anlamı vermesine izin verin.
  • Gerekirse ağlamaları veya susmaları için alan yaratın.

Hizmete ulaşmalarını sağlayın:

  • Hayatta kalanları en yakın yardım istasyonuna yönlendirin. Henüz hareket etmeye hazır değillerse onları zorlamayın.
  • Onlara travma danışmanlığı gibi uzun vadeli hizmetler için yazılı iletişim bilgileri verin.
  • Çocukların ekstra yönlendirmeye ve bakıma ihtiyacı olabileceğini unutmayın.
Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
84
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 23
  • Umut Verici! 10
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 7
  • Merak Uyandırıcı! 6
  • Bilim Budur! 1
  • Muhteşem! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 14/06/2024 04:56:48 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/14008

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Uterus
Göç
Evrenin Genişlemesi
Sağlık Personeli
Fizyoloji
Ara Tür
Deri
Kimyasal Bağ
Allah
Şeker
Lazer
Kalp
İletişim
Tekillik
Doku
Özel Görelilik
Plastik
Primatlar
Diş Hekimliği
Hastalık Yayılımı
Tohum
Karbonhidrat
Yörünge
Doğal
Kamuflaj
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
N. Mustafazade, et al. Psikolojik İlk Yardım Nedir? Travmatik Olaylar Yaşayan İnsanlara Nasıl Yaklaşmalısınız?. (26 Şubat 2023). Alındığı Tarih: 14 Haziran 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/14008
Mustafazade, N., Alparslan, E. (2023, February 26). Psikolojik İlk Yardım Nedir? Travmatik Olaylar Yaşayan İnsanlara Nasıl Yaklaşmalısınız?. Evrim Ağacı. Retrieved June 14, 2024. from https://evrimagaci.org/s/14008
N. Mustafazade, et al. “Psikolojik İlk Yardım Nedir? Travmatik Olaylar Yaşayan İnsanlara Nasıl Yaklaşmalısınız?.” Edited by Eda Alparslan. Evrim Ağacı, 26 Feb. 2023, https://evrimagaci.org/s/14008.
Mustafazade, Nuray. Alparslan, Eda. “Psikolojik İlk Yardım Nedir? Travmatik Olaylar Yaşayan İnsanlara Nasıl Yaklaşmalısınız?.” Edited by Eda Alparslan. Evrim Ağacı, February 26, 2023. https://evrimagaci.org/s/14008.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close