Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Eğitim Nedir? Davranışçı Kuramları, Okullarda Nasıl Uygulayabiliriz?

Sistematik Davranış, Araçsal Koşullanma ve Sosyal Öğrenme Kuramının Okullarda Uygulama Örnekleri...

Eğitim Nedir? Davranışçı Kuramları, Okullarda Nasıl Uygulayabiliriz? offcourse
Öğrenme kuramları
17 dakika
14,437
  • Eğitim Bilimleri
  • Psikoloji

İnsanın varoluşunda en temel haklarından birisi olarak eğitim hakkı gösterilmektedir. Birey için en temel haklardan olan eğitim, insan davranışlarında istendik değişim ve beceri gerçekleştirme sürecidir.

Eğitim Nedir?

Eğitim üzerine yapılan çalışmalarda eğitimin çeşitli tanımları yapılmıştır: Tyler (1970), eğitimi bireyin davranış örüntülerini değiştirme olarak tanımlamıştır. Eğitim, "davranış değiştirme süreci" olarak görülmesi, eğitimin dinamikliğine ve sürekli bir değişim içinde olması gerektiğini ortaya koymaktadır.

Tüm Reklamları Kapat

Çağdaş toplumlara da bakıldığında yeniliklere açıklığı ve değişim süreçlerini bilimsel temellere dayandırarak gelişimi sağladığı görülmektedir. Eğitimin de bu yönüyle toplumu şekillendirmesi kaçınılmazdır. Birey, çocukluktan itibaren eğitim sürecinde aktif olarak rol oynamaktadır.

Türk Dil Kurumu sözlüğüne de bakıldığında, çocukların ve gençlerin toplum yaşayışında yerlerini almaları için gerekli bilgi, beceri ve anlayışları elde etmelerine, kişiliklerini geliştirmelerine okul içinde veya dışında, doğrudan veya dolaylı yardım etme, terbiye anlamına geldiği görülmektedir.

Tüm Reklamları Kapat

Sönmez (1994) ise, eğitimi fiziksel uyarımlar sonucu beyindeki istendik biyokimyasal değişiklikler oluşturma süreci olarak tanımlamaktadır. Eğitimin bu yönüyle de davranışta değişiklikler gerçekleştirerek biyolojik yapıya da etki ettiği çalışmalarla ortaya konulmuştur. Genler aracılığıyla aktarılan yatkınlıklar, eğitim aracılığıyla ortaya çıkarılarak, en üst düzeylerde sergilenmesi sağlanabilir. Ergün'e (1987) göre de eğitim, bireydeki yetenekleri en üst düzeyde geliştirmelidir ve bu geliştirme, bireyin gelecekteki başarılarını sağlama yönünde olmalıdır.

Eğitimin sosyolojik temelli yapılan tanımları bulunmaktadır. Bunlardan birisi, toplumun genç üyelerinin var olan kültüre yetişkin üyelerce bilinçli, amaçlı ve düzenli biçimde hazırlanması süreci olarak tanımlanmasıdır (Ozankaya, 1980, s.45). Toplumdaki genç üyeleri, yaşamın birçok alanında, topluma uyum sağlayan olgun bireylerden eğitim alabilmektedir. Aksi takdirde eğitim sürecine ket vurulabilir, birey toplumdan uzaklaşabilir veya istenmedik davranışların etkinliği söz konusu olmaktadır.

Eğitim
Eğitim
Özel Eğitim İhtiyacı Olan Öğrencilere Yönelik Uzaktan Eğitim İçerikleri

Eğitimin çeşitli tanımlarından elde edilen ortak noktalar; bireyin davranışlarında değişiklik yaratma, bireye yeni davranışlar edindirme ve halihazırda var olan davranışının nasıl geliştirileceği konusunda bireye yardımcı olmasıdır. Eğitimin aynı zamanda birey ve toplum hedefli olduğu da yapılan tanımlarda görülmektedir. Eğitimde hem birey hem toplum odaklı ihtiyaçların karşılanabilmesi önemlidir. Çünkü eğitim, gerçek yaşamdan ve gereksinimlerden uzaklaştığı durumda, insan kaynakları ve maddi kaynaklar boşa harcanmış olacaktır (Âdem, 1981). Her ülkenin kendi değerleri doğrultusunda eğitim sistemlerini düzenlemeleri de, eğitimin hem birey hem de toplum ihtiyaçları doğrultusunda gerçekleşmesinin doğal bir sonucudur.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Öğrenme Psikolojisi ve Öğrenme Kuramları

Eğitimin belirli değerler ve ihtiyaçlar doğrultusunda istendik davranışları oluşturmada çeşitli alanlardan yararlanmaktadır. Öğrenme Psikolojisi de, kuramlarıyla eğitime katkıda bulunan alanlardan birisidir.

Öğrenme kuramları, bilimsel araştırmalara dayanan öğrenmenin nasıl gerçekleştiğini açıklamaya çalışan kuramlardır. Öğrenme sırasında bilginin nasıl edinildiği, edinilen bilginin nasıl kodlanacağını ve yeri geldiğinde bilginin nasıl işleneceği hakkında bilgiler sunar. Öğrenme Kuramları yardımıyla Öğretici ile öğrenen arasındaki ilişkinin nasıl kurulması gerektiği konusunda yararlanılmaktadır. Böylece eğitimin bağlama oturtulması ve daha etkin kılınması amaçlanmıştır.

Eğitimin, öğrenme kuramlarından yararlanılmasının yanı sıra, bireyin gelişim özellikleri de dikkate alınarak, planlı bir şekilde gerçekleşmesi gerekmektedir. Okullarda gerçekleştirilen sistemli eğitim türüne formal eğitim denmektedir. Belirli bir müfredat uygulanarak, öğretim süreciyle eğitim gerçekleştirilir. Ayrıca bir kişiyi mesleğe hazırlamak amacıyla, okul benzeri kurumlarda gerçekleştirilen eğitimler de formal eğitimin birer uygulamasıdır.

Bu çalışmanın da amacı, öğrenme kuramlarının eğitimde en önemli kurumlar olan okullarda uygulamalı örneklerini ortaya koymaktır. Bu amaçla sosyal öğrenme kuramı, araçsal koşullanma ve sistematik davranış kuramlarının kavramlarıyla okullardaki uygulama örnekleri incelenecektir.

Eğitim
Eğitim

Sosyal Öğrenme Kuramı

Bazı bilim insanları, davranışçı kuramların açıklayamadığı davranışları açıklamak ve öğrenmenin nasıl gerçekleştiğini anlamak adına sosyal öğrenme kuramını savunmuşlardır. Davranışçı kuramlardan olan edimsel ve klasik koşullanma, insan ve hayvanların davranışlarının verilen uyarıcılara gösterdikleri tepkilerle davranışın sıklığını gerçekleşme sayısını açıklamaktadır. Fakat insan davranışlarında değişken bazı durumları açıklamada, davranışçı kuramlar yetersiz kalmıştır. Çünkü bazı durumlarda, pekiştirme olmaksızın davranışın gerçekleştiği gözlenmiştir. Buna örnek olarak öğrenciler parmak kaldırarak söz istemeyi, öğretmen geldiği zaman sessiz durmayı genellikle doğrudan pekiştireç almaksızın öğrenirler (Erden & Akman, 1998).

Tüm Reklamları Kapat

Davranışçı kuramlar, zihinsel süreçleri kuramlarında kullanmasalar da bazı davranışçıların açıklayamadıkları zihinsel süreçler kuramlarına yerleşmiştir. Sosyal öğrenme kuramı, bu yönüyle davranışçı ve bilişsel öğrenme kuramları arasında bir köprü veya geçiş olarak kabul edilmektedir (Bayrakçı, 2007). İlk defa Albert Bandura sosyal-bilişsel bir bakış açısıyla davranışın bilişsel süreçlerine önem vermiştir (İnanç ve Yerlikaya, 2016).

Kuramlarında zihinsel süreçleri göz ardı eden davranışçı kuramlar, insan davranışlarını hayvan davranışları ile aynı olarak görmüşlerdir. Sosyal öğrenme kuramında ise insanların etkileşimde bulunmaları ve başka insanları gözlemlemeleri sonucunda davranışlar öğrenilir. İnsanlar gözlemleri sonucunda, davranışları pekiştirilir ya da gözlem sonucunda yapılan davranış cezalandırılmasıyla davranışın gerçekleştirmemesi gerektiği öğrenilir. Öğrenme, deneme yanılma yoluyla gerçekleşebilir. Ancak deneme yanılma ile öğrenme her zaman gerçekleşmemektedir. Örneğin zehirli bir yılanın tanınmasında deneme-yanılma ile öğrenemeyiz (Korkmaz, 2003; Ültanır, 1997).

Sosyal öğrenme kuramını önemli kılan bir diğer özelliği ise gözlem yoluyla öğrenme düşünüldüğü gibi direkt görerek öğrenme değildir. Bireyin önceki gözlemleri, sonrasında gözlemlediği davranışın sonuçlarına bakarak kendisi için yararlı bulduğu davranışları gerçekleştirdiği düşünülmektedir. Birey gözlem yaptığı davranışın olumlu taraflarını da alarak kendi davranışlarını geliştirebilir ya da gözlem yaptığı davranışın olumsuz yanlarını ortadan kaldırarak benimseyebilir. Bundan dolayı sosyal öğrenme kuramı, insan davranışlarının, bilişsel, davranışsal ve çevresel faktörlerin karşılıklı etkileşimi ile gerçekleştiğini savunmaktadır (Ergün, 2004).

Bobo Doll Deneyi
Bobo Doll Deneyi
Bobo Doll Deneyi: Çocuklar Gözlemleyerek Öğrenir Mi?

Gözlem Yoluyla Öğrenme Süreçleri

Bireyin gözlem yoluyla bir davranışı model alabilmesi için önemli olan dört aşama bulunmaktadır. İlki, dikkat aşamasıdır. Birey model alacağı davranışın farkında olabilmesi için dikkat etmesi gerekir. İnsanlar genellikle kendisinden yüksek statüye sahip ya da olumlu bakış açısına sahip oldukları kişilere dikkat etmektedir.

Tüm Reklamları Kapat

İkinci kısım, hatırlamadır. Bireyin davranışa dikkat ettikten sonra davranışı sembolik olarak belleğine kodlamasıdır. Yeri geldiğinde sembollerle kodladığı davranışı çağıracaktır.

Üçüncü kısım, yeniden üretmedir. Birey model alınan davranışı kendi davranışı olarak gerçekleştirmesidir. Birey çevre şartları ya da fiziksel özellikleri gibi yetersizliklerden dolayı model alınan davranışı gerçekleştiremeyebilir.

Dördüncü kısım ise motivasyondur. Bireyin bir davranışı modellemesinde son aşamadır. Birey modelden öğrendiği davranışı gerçekleştirir. Davranış beğenilirse gerçekleşme ihtimali artmakta beğenilmediği ya da onaylanmadığı durumda azalmaktadır.

Gözlem Yoluyla Öğrenme
Gözlem Yoluyla Öğrenme
Otizmde Taklit Becerilerinin Önemi

Sosyal Öğrenme Kuramının Temel Kavramları

Dolaylı Pekiştireç

Bireyin modeli izleyerek modelin davranışının pekiştirildiği durumda kendisinin de davranışı gerçekleştirdiği gözlemlenmiştir. Dolaylı pekiştirecin okullarda uygulama örneklerinden birisi sınıf arkadaşının derse katılımından dolayı öğretmenin yüksek not vermesi ya da sözlü olarak övmesi durumunda sınıftaki diğer öğrencilerin de derse katılımı artacaktır.

Tüm Reklamları Kapat

Agora Bilim Pazarı
Böcek Kraliçe

CARNEGIE MADALYASI 2018 FİNALİSTİ
BÖCEK ÇOCUK SERİSİ SOLUKSUZ DEVAM EDİYOR.

Darkus artık insanları anlayamıyor. Bulmak için onca macera yaşadığı babası, nasıl olur da zalim Lucretia Cutter’ın yanına geri dönmek ister!

Yaklaşan tehlikenin farkına varan Darkus, Virginia ve Bertolt ne olursa olsun onu durdurmaya karar veriyorlar. Ama üç kafadar için işler pek de kolay hallolacak gibi görünmüyor. Darkus’un babası onları tehlikeden korumak için olaylara burunlarını sokmalarını yasakladı. Tam da şu iki pis dolandırıcı, Humphrey ve Pickering hapisten çıkmışken! Peki böceklere saplantılı modacı Lucretia’nın, Los Angeles’ta düzenlenen Film Ödülleri’yle ne ilgisi var? Baxter neden tehlikede? Darkus ve arkadaşlarının böcek dolu maceraları tüm hızıyla sürüyor.

“Şahane bir hikâye.”
Bookseller
“Leonard’ın alışılmadık mizahı, cana yakın karakterleri ve yürek hoplatan maceralarıyla Böcek Kraliçe, sizi hayal kırıklığına uğratmayacak.”
Guardian
“Hem kız, hem erkek çocukları –hem de yetişkinler– için muhteşem bir öykü.”
The Sun

Devamını Göster
₺62.00
Böcek Kraliçe

Dolaylı Ceza

Bireyin modeli izleyerek modelin davranışlarının cezalandırıldığı durumda kendisinin de davranışı gerçekleştirmediği gözlemlenmiştir. Dolaylı cezanın okullarda uygulama örneklerinden birisi öğrencilerin öğretmeninin göremeyeceği bir durumda sigara içmesi veya diğer arkadaşlarına karşı saldırgan davranması gibi (Korkmaz, 2003). Dolaylı cezanın uygulanmasında öğretmenlere düşen bir diğer görev ise cezanın şiddetidir. Eğer öğretmen şiddetli bir ceza verirse öğrenci bunu benimseyebilir ve oda şiddet içeren davranışlarda bulunacaktır. Örneğin bir öğretmenin öğrencini tokatla cezalandırması durumunda sınıftaki öğrencilerin şiddet içeren davranışları benimseme ihtimali artar.

Dolaylı Duygusallık

Bireyin modelin davranışını gözlemlerken modelde ortaya çıkan duyguyu kendisinin de davranışlarına aktarmasıdır (Neill ve Fleming, 2003). Duygular gözlem yoluyla aktarılmıştır. Örneğin; annesinin böcekten korktuğunu gören bir çocuk, böceklerden korkmayı annesini gözlemleyerek öğrenebilir. (Aydın, 2005, Nobel, s240).

Dolaylı Güdülenme

Bireyin modelin davranışlarını gözlemlemesi sonucu hoşuna giden bir sonuçla karşılaşırsa kendisinin de bu davranışı yapmaya istek duymasıdır. Böylece kendisini tetikler ve harekete geçemeye karar verir. Okullarda kullanımına örnek olarak başarılı olmuş kişilerin hayatlarının anlatılması, hedeflerine ulaştıklarının gösterilmesi öğrenciyi çalışmaya başlaması için harekete geçirebilir. Başka bir örnek olarak da sınıf arkadaşının çok çalıştığı yazılıdan iyi not aldığını gören öğrencinin daha çok ders çalışması örnek olarak olarak gösterilebilir.

Sosyal Öğrenme Kuramının Dayandığı Temel İlkeler

Karşılıklı Belirleyicilik

Bireysel faktörler, bireyin davranışları ve çevre karşılıklı olarak birbirlerini etkilemesine dayanmaktadır. Bu etkileme bireyin davranışlarını değiştirmektedir. Bandura, pekiştirme ve cezaların çevrede yer aldığını savunmaktadır. Fakat bunlar açık bir şekilde yer almazlar. Potansiyel ceza veya pekiştireçlerin ortaya çıkmasında davranışların etkili olmaktadır. Yani davranış çevreyi etkilemektedir. Örneğin sürekli problem yaratan birey olumsuz bir sosyal çevre yaratmaktadır. (Staddon, J. E. R. 1984, Social Learning Theory and the Dynamics of Interaction. Psychological Review, 91, 502-507 akt. Alim Kaya, 2007). Okullarda uygulanmasına örnek vermek gerekirse öğrenci dersi dinlemeye çok isteklidir fakat sınıftaki gürültü dersin dinlemesini etkilemektedir. Bu yönüyle eğitimin verileceği bağlamın uygunluğu çok önemlidir.

Sembolleştirme Kapasitesi

Bandura sembollerin düşünce için bir mekanizma olarak işlediği ve dünyayı sembolik olarak gördüğümüzü savunmaktadır (Bandura A., 1986, Ön. Ver. Akt: Alim Kaya). Sembol olarak kelime gibi söylendiğinde zihinde canlanan imajlar kullanılmaktadır. Böylece geçmişi zihinde taşıyabilmekte ya da gelecek hakkında düşünebilmektedir. Aynı zamanda model alırken de ne yapacağını düşünmesidir. Okullarda uygulanma örneği olarak uygulamalı derslerde öğretmenin yaptıklarını öğrencinin zihninde sembolleştirmesi ve sonrasında bunu uygulayabilmesidir.

Öngörü Kapasitesi

Bireyin düşünmesi ve ardından planlar yapabilmesi, başkalarının nasıl davranacağını öngörebilmesidir. Öngörüleri doğrultusunda harekete geçecektir. Okullarda uygulama örneği olarak matematiği çok seven bir öğrencinin matematikle ilgili bölümlerden birisini seçmesidir. Burada önemli olan ise çevrenin baskısıyla ilgisi olmadığı bir bölüme gitmesi geleceği öngörememesine neden olmaktadır.

Dolaylı Öğrenme Kapasitesi

Bireyin model aldığı davranışı gözleyerek öğrenmesidir. Dolaylı öğrenmenin avantajı deneme-yanılma yolu olmadan öğrenmenin gerçekleşmesidir. Okullarda uygulanmasına baktığımızda aslında etkileşime girilen davranışların büyük çoğunluğu dolaylı olarak öğrenilmektedir. Örneğin öğretmenin sınavda yüksek alan öğrencisini alkışlamasıyla diğer öğrencilerinde alkışlama davranışını dolaylı olarak öğrenmektedir. Özellikle ilköğretimde öğrencilerin daha çok çevreyi gözlem yapmaları nedeniyle okullarda model olabilecek davranışlar önemlidir.

Öz Düzenleme Kapasitesi

Bireyin davranışlarını kontrol edebilmesi ve yaşam koşullarına göre revize edebilmesidir. Bandura da insanların gösterdikleri davranışlar genellikle kendi içsel standartlarına ve kendi güdülenmelerine dayandığını söylemektedir (Bandura A. 1986, Ön. Ver, akt. Alim Kaya). Öz düzenleme kapasitesi özellikle eğitimde öğretilmesi gereken özelliklerden birisidir. Bireyin şartlara göre kendini düzenleyebilmesi stresli durumlarla karşılaştığında baş etme stratejileri geliştirmesine yarar sağlamaktadır. Okullarda uygulamalarına örnek vermek gerekirse tuvalete sık giden bir öğrencinin sınav süresi boyunda tuvalet ihtiyacını erteleyebilmesidir. Aynı zamanda ödevler, projeler gibi sorumluluk gerektiren uygulamaları yapabilmeleri de öz düzenlemeyi içermektedir.

Öz Yeterlilik Kapasitesi

Bireyin neleri yapabileceği hakkındaki düşünceleridir. Bireyin kendisini yeterli görmesi durumunda etkinlikleri yerine getirmede öz yeterliliğe sahiptir. Fakat birey kendini yeterli görmüyorsa öz yeterliliği düşüktür. Okullarda uygulama örnekleri ise öğrencileri basit etkinliklerden başlatılarak öz yeterliliklerini yükseltip daha zor etkinliklere doğru geliştirmektir. Matematik dersinde önce kolay sorular çözülür öğrencinin öz yeterliliğini arttırdıktan sonra zorluk derecesi daha zor olan soruların çözülmesi şeklindedir.

Sosyal Öğrenme
Sosyal Öğrenme
Psikolezyum, Çocuğunuza Rol Model Olun

Sosyal Öğrenme Kuramı’nın Eğitime Yansımaları

  • Öğretmenin çalışma planı, standardı, ilkeleri ve öğrenciye karşı olumlu tutumu iyi bir model olmasına olumlu katkı sağlar (Korkmaz, 2003).
  • Öğretmenin öğrenciler için birer model olması öğretmene davranışlarını gerçekleştirirken daha fazla sorumlu olma bilinci yüklemektedir.
  • Öğretmen aynı zamanda model alınabilecek gerçek yaşamdan, filmlerden ya da romanlardan yararlanabilir.
  • Öğretmen öğrencilerine problem çözmede, beceri geliştirmede, etkinlikler yapmada model olarak öğrencilerin gelişimini sağlamalıdır.
  • Dikkat, dolaylı öğrenmede önemli bir yere sahip olduğundan öğretmenin öğrencilerine kazandırmak istediği davranışları dikkat çekici bir şekilde sunmalıdır.
  • Öğretmenin öğrencilerinin kapasitelerinin farkına varması gerekmektedir. Öğrencilerin seviyelerine göre bilgileri nasıl öğreneceğine sembolleştirip nasıl hatırlayacakları konusunda öğretici olmalıdır.
  • Öğretmen öğrencilerin öz yeterlilik algılarını bozmamak için yapabilecekleri sorumlulukları vermelidir. Öğretmenler öz yeterliliği yükseltmeye yönelik senaryoları kullanmalıdır.
  • Öğrencilerin performanslarını ve katılımlarını arttırmak için sınıf ortamında pekiştireçlere sıkça başvurulmalıdır.
  • Öğretmenin öğrencilere belli sorumluluklar vererek öğrencilerinden sorumluluklara göre kendilerini düzenlemelerini sağlamalıdır.
  • Öğrencilerin hepsinin bir birey olduğu ve daha da özelleştirilmiş eğitimle her öğrencinin kendi düzenlenmesini yapması sağlanmalıdır. Bir öğrencinin günde 3 saat çalışarak anladığını diğeri 1 saat çalışarak anlaması nedeniyle her iki öğrenci içinde ayrı düzenleme yapılmalıdır. Öğrenciye bu durumun farkındalığı öğretilmelidir.
Rol Model Olma
Rol Model Olma

Araçsal Koşullanma Kuramı

Thorndıke’ın kuramını bir “bağ” kuramı olduğu gibi aynı zamanda bir “pekiştirme” kuramı olarak ta bilinmektedir (Hulse, Deese ve Egeth, 1975). Thorndik bağlaşımcılık kuramını, davranışın kazanılması veya yok olması, duyusal uyarıcılar ile tepkiler arasındaki bağların kuvvetlenmesi veya zayıflaması ile açıklamaktadır (Sönmez, 2007). Thorndike uyarıcı ve tepki arasında sinirsel bir bağ olduğunu düşünüyordu ve uyarıcı ile tepkiyi bir arada tutan şeyinde bu sinirsel bağların olduğuna inanıyordu. Örneğin, kişinin yazılı sınavı varsa ders çalışma davranışı ortaya çıkar.

Tüm Reklamları Kapat

Deneme Yanılma
Deneme Yanılma

Thorndike’e göre öğrenmemin en yaygın şekli, deneme yanılma yoludur ve öğrenme ile ilgili üç temel konunu vardır:

Hazırbulunuşluk Kanunu:

Öğrenmeyi güdüsel olarak hazırlayıcı bir uyum yasasırdır. Hazırbulunuşluk düzeyini üç farklı şekilde açıklar;

  • Kişi davranışı göstermeye hazır ise o etkinlik kişiye doyum sağlar; öğrenci sözlüye kalkmaya hazır ise sözlüye kalkmak o öğrenciye haz verir.
  • Kişi davranışı göstermeye hazır ancak kişi davranışı sergilemesi izin verilmezse bu durum bireyde kızgınlık yaratır; öğrenci sözlüye kalkmaya hazır ama öğretmeni sözlüye kalkmasına izin vermezse öğrencide kızgınlık ortaya çıkar.
  • Kişi davranışı göstermeye hazır değil olmadığı halde yine de davranışı sergilemesi zorlanırsa kişide kızgınlık yaratır; öğrenci sözlüye hazır değildir ama sözlüye kalkması için zorlanırsa öğrenci kızgınlık duyar.

Tekrar Kanunu:

Uyarıcı-tepki bağı, tekrarlandıkça güçlendiğini, kullanılmayan davranışların ise zayıflanacağını oraya koyar. Tekrar ancak öğrenilmiş bir davranışın güçlenmesini sağlanmaktadır; Okuldan sonra akşam evde, işlenen konuların tekrar edilmesi konu ile bağın güçlenmesini sağlayacaktır.

Etki Kanunu:

Birey davranışı sonucu haz alırsa uyarıcı tepki arasında bağ kuvvetlenir ve davranışın gerçekleşme sıklığı artar. Diğer bir şekilde açıklamak gerekirse, Davranışın sonu pekiştirilirse, davranış sergileme sıklığı artar, eğer tepki cezalandırılırsa uyarıcı tepki arasındaki bağ zayıflar; öğrenci parmak kaldırdığı için öğretmeninde artı alırsa davranış gerçekleştirme sıklığı artar.

Tüm Reklamları Kapat

İkincil Yasalar

Thorndike, üç ana yasasına ek olarak ikincil yasalar önermiştir bunlar;

Tepki çeşitliliği

Birey bir sorunla karşı karşıya kaldığında bir tepkide bulunur. O tepki çözüm getirmez ise başka bir tepki dener; öğrenci bilgisayar açmayı bilmiyordur, bilgisayar kasasında ki tüm tuşlara basarak açması tepki çeşitliliğine bir örnektir.

Dikkat çekici uyarıcılar

Bireyin davranışını yönlendiren uyarıcıya dikkat çekici uyarıcılar olarak adlandırılır. Birey baskın olan uyarıcıları seçme eğiliminde bulunur. Diğer önemsiz ayrıntıları eler.

Etkinin yayılması:

Doğru davranışın pekiştirilerek tekrar edilme olasılığını sağladığı gibi, pekiştirilmeyen ancak pekiştirilen doğru davranış ile birlikte yer alan yanlış davranışında tekrarlaması olasılığının artırtılmasına etki yayılması denir. Örneğin sınıfta hem parmak kaldırım hem “öğretmenin, öğretmenim” diye bir kişiye söz hakkı verirsek parmak kaldırma davranışının yanında onaylanmayan “öğretmenin, öğretmenim” kelimesini de pekiştirmiş oluruz.

Tüm Reklamları Kapat

Öğrenmede küçük adımlar:

Thorndike deneme yanılma ve öğrenmeye yasalarından yola çıkarak davranışın yavaş yavaş meydana geldiği sonucuna ulaşmıştır. Bunun için bir davranışı öğretilirken davranış en küçük parçaya bölünüp adım adım öğretilmelidir.

Thorndike’ın Eğitime İlişkin Görüşleri

Eğitimin bilimsel bir niteliğe sahip olması gerektiğini düşünmektedir. Thorndike psikolojinin eğitime uygulanması gerektiğini düşünmektedir bunu da bir örnekle açıklıyor; botanik ve kimya bilgisini tarıma uygulandığımızı düşünelim ve iki eşit koşul oluşturalım sonuçta botanik ve kimya bilgisini tarıma uygulayan çiftçi daha başarılı olacaktır. Bu örnekte ki gibi bir öğretmen insan doğasının bilimi olan psikolojiyi okul problemlerinin çözülmesi için uygularsa, öğretmen uygulamada daha başarılı olacaktır (Thorndike, 1906; Hergenhahn, 1988).

Botanik Ve Kimya
Botanik Ve Kimya

Thorndike öğrenmeyi sağlamada öğretmenin bir şeyi söylemesi veya göstermesi ile öğrencinin öğrenemeyeceğini söylemiştir. Peki, Thorndike göre iyi öğrenme nasıl sağlanır. Öncelikle öğretmen ne öğretmek istediğini bilmeli çünkü ne öğretmek istediğini bilmezsen hangi materyali kullanacağını, karşı taraftan hangi tepkiler alacağını bu tepkileri nasıl pekiştireceğini bilmezsin (Hergenhahn, 1988; Hill, 1990).

Thorndike’ın Öğrenme Kuramının Eğitime Uygulanması

  • Eğitimde bilimsel bir nitelik olmalı, nitelikli ola bilmesi için ise gözlenebilir ve ölçülebilir davranışlar olmalı. Bu nedenle öğrenimin düzelmesi için öncelikle, öğretim görevlisinin öğrenciye ne kazandırmak istediğini bilmeli yani öğrenciye kazandırılacak hedef davranış bilinmeli.
  • Hedef davranışlar belirlenirken, öğrencilerin özellikleri ve hazır bulunuşluk düzeyleri dikkate alınmalıdır. Thorndike’ın hazır bulunuşluk kanunu yukarıda bahsetmiştik eğer birey bir şey yapmaya hazır ise bu durumda haz alır. Bu durumda öğrenciye kazandırılması hedeflenen davranışlar, öğrencinin ilgisini veya tutumunu değiştirmesine sebep olacak sonuç olarak öğrenci bu durumda haz alacak ve tatmin olacaktır. Sonucunda ise haz alınan davranışı tekrar etme sıklığı artacak, böylece daha etkili bir öğreneme gerçekleşecektir.
Hazır Bulunuşluk Önemli!!!
Hazır Bulunuşluk Önemli!!!
  • Thorndike göre, öğrencinin davranışını ilk başta içsel güdülenme değil, dışsal pekiştireçler sebep olmaktadır. Bu sebeple öğrenciye kazandırılması hedeflenen davranış öğrencinin ihtiyacını karşılayacak ve haz uyandıracak şekilde tasarlanmalı.
  • Thorndike göre öğrenme hemen biranda değil, küçük adımlar halinde oluşmaktadır. Buna göre öğrenme adım adım ve kolaydan zora doğru olmalıdır.
  • Thorndike, öğrencilerin dikkat çeken uyarıcıları ve baskın olan uyarıcılara dikkat ederek onlara tepkide bulunduğunu ayrıca diğer dikkat çekmeyen uyarıcıları elediğinden de bahsetmiştir. Bu sonuca göre öğrenciye kazandırılması planlanan davranış ortamında seçilen uyarıcıların dikkat çekici ve hedef davranışa yönlendirici nitelikte olmalıdır.
  • Thorndike öğrenme kuramında, doğru davranışlar hemen pekiştirilmeli yanlış davranışlar ise tekrar edilmeden hemen geri dönüt verilmesi gerektiğini vurgular bunun için ise sınav yapılması gerektiğini söyler sıvan sonuçlarına göre doğru davranışlar pekiştirilip yanlış davranışlar düzeltilmelidir. Thorndıke’ın kuramında ceza yoktur. Çünkü cezanın uyarıcı ile tepki arasındaki bağın zayıfladığını söyler. Bu nedenle de öğrencilerin davranışlarının şekillendirilmesinde pekiştirmeye başvurulur.
  • Ayrıca Thorndike öğrenme ortamlarında öğrenci, öğretmenin anlattıkları ve gösterdikleri ile değil kendi kendine yaptığı çalışmalarla öğrenmelidir. Bu nedenle öğretmen herkese bilgi aktarmak yerine öğrenciler ile bire bir ilgilenmesi gerektiğini söylemektedir (Curzon, 1992; Bower ve Hilgard, 1981; Hergenhahn, 1988)
İlgi çekmeli
İlgi çekmeli

Hull’ın Kuramının Eğitim Açısından Önerileri

Hull’ın kuramına kısacası dürtü ve belirtileri azaltma olarak nitelendirebiliriz. Örneğin okul ortamında yer alan uyarıcılar öğrencinin ihtiyaçlarını ve tatmin edici bir şekilde ilgisini çekecek şekilde düzenlenmeli. Hull, sınıf ortamındaki kaygıya da değinmiştir. Hull eğitim ortamında belli bir düzeyde kaygının olması organizmayı harekete geçireceğinden gerekli olması gerektiğini görmüştür. Hull dürtü olmadığı zaman birey bu davranışı azaltmak için harekete geçmesi de gerekli olmadığını söylemiştir. Hull aşırı derece kaygınında öğrenmeyi engelleyeceğini söylemiştir. Yani Hull’un açıklamalarına göre en iyi öğrenme, belli miktarda kaygıyla oluşmaktadır.

Tüm Reklamları Kapat

Optimum Düzey Kaydı Başarıyı Artırır
Optimum Düzey Kaydı Başarıyı Artırır

Hull’a göre, tepki dürtüleri azaltıcı nitelikte olmalıdır. Yani ihtiyacı tatmin eden davranışlar pekiştirilirse öğrenme gerçekleşir. Hull pekiştirme ile performans artışı arasında doğru orantı olduğuna değinmiştir.

Hull’un uyarıcı genellemesi önermesine göre eğitim ortamına öğrencilerin eski bilgileri ile bağlantı kura bilmesi için yeni bilgiler ile benzer nitelikteki bilgiler verilmesine özen gösterilmesi gerektiğini söyler.

Başarı Kendini Keşfetmekle Elde Edilir...
Başarı Kendini Keşfetmekle Elde Edilir...
Koç,A (2020)

Hull’un eğitime en önemli katkılarından biri öğrenme ortamında öğrencinin yorgunluğu giderilerek dinlenme araları verilmelidir. Aralıklı tekrarlar performansta artış gösterir; ayrıca aynı konular bütün gün değil, belli saatlerde yer almalıdır. Örneğin haftalık ders programı bir günde Türkçe, matematik, resim derslerinin birbiri ardına gelmesi buna örneklerindendir.

Sonuç olarak, öğrenme ortamında öğrenime duyulan ihtiyaç, güdülenme, pekiştirilen tepki ve uyarıcı yoğunluğu ne kadar artarsa; yoğunluğun ortaya çıkardığı engellemeler, diğer öğrenmeyi engelleyici faktörlerin etkisini ne kadar azaltırsa o kadar etkili bir öğrenme gerçekleşir.

Not: Bu yazıya katkı sağlayan Bayram Ali Gök'e teşekkür ederiz.

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
23
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 9
  • Muhteşem! 3
  • Bilim Budur! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • İnanılmaz 2
  • Umut Verici! 2
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Güldürdü 1
  • Grrr... *@$# 1
  • Üzücü! 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • M. Adem. (1981). Eğitim Planlaması. A.Ü. Eğitim Fakültesi Eğitim Araştırmaları Merkezi Yayımı.. | Arşiv Bağlantısı
  • A. Betül, et al. (2005). Gelişim Ve Öğrenme.. Yayınevi: Nobel Yayın Dağıtım.
  • K. Alim, et al. (2007). Eğitim Psikolojisi. Yayınevi: Pegem Akademi Yayıncılık.
  • M. Bayrakçı. (2007). Sosyal Öğrenme Kuramı Ve Eğitimde Uygulanması. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, sf: 201,206. | Arşiv Bağlantısı
  • Y. Çerkez, et al. (2012). Eğitim Psikolojisi.
  • M. Erden, et al. (1998). Gelişim-Öğrenme-Öğretme, Eğitim Psikolojisi. Yayınevi: Arkadaş Yayınevi.
  • D. Ergün. (2020). Sosyoloji Ve Eğitim.. Yayınevi: V Yayını.
  • M. Ergün. (2004). Sınıfta Motivasyon. (Ed. Karip, Emin) Sınıf Yönetimi. Yayınevi: Pegem Akademi Yayıncılık.
  • B. R. Herbenhahn. (2020). Introduction To Theories Of Learning. -. | Arşiv Bağlantısı
  • S. Hulse. (2020). The Psychology Of Learning. Yayınevi: McGraw- Hill Book Company..
  • B.,Y. İnanç, et al. (2016). Kişilik Kuramları. Yayınevi: Pegem Akademi Yayıncılık.
  • İ. Korkmaz. (2020). Sosyal Öğrenme Kuramı. (Ed. Yeşilyaprak, Binnur) Gelişim Ve Öğrenme. Yayınevi: Pegem Akademi.
  • J. Neill, et al. (2003). Social Learning&Social Cognitive Perspectives On Personality –Lecture Notes. -. | Arşiv Bağlantısı
  • Ö. Ozankaya. (2020). Toplumbilim Terimleri Sözlüğü. Yayınevi: Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara.
  • N. Senemoğlu. (2007). Gelişim Öğrenme Ve Öğretim: Kuramdan Uygulamaya.. Yayınevi: Gönül Yayımcılık.
  • V. Sönmez. (2020). Program Geliştirmede Öğretmen El Kitabı. Yayınevi: Anı Yayıncılık.
  • V. Sönmez. (2007). Öğretmen Adayları Için Kpss Eğitim Bilimleri. Yayınevi: Çağdaş Öğretmen Yayınları.
  • TDK. Türk Dil Kurumu Güncel Sözlüğü. (14 Haziran 2020). Alındığı Tarih: 5 Mayıs 2020. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı
  • W. R. Tyler. (2020). Basic Principles Of Curriculum Development And Instruction, Chicago. University of Chicago Press, 5.. | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 06/02/2023 09:32:48 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8712

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Bilgi
Gezegen
Sağlık Bilimleri
Kuyruk
Toprak
Antibiyotik
Teyit
Algoritma
İklim Değişimi
Balina
Bilinç
Analiz
Deri
Diyabet
Coğrafya
Bilimkurgu
Antikor
Bağırsak
Hidrotermal Baca
Maske
Zehirli Mantar
Kuş
Kadın Doğum
Bakteri
Uyku
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
A. Koç, et al. Eğitim Nedir? Davranışçı Kuramları, Okullarda Nasıl Uygulayabiliriz?. (26 Temmuz 2020). Alındığı Tarih: 6 Şubat 2023. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/8712
Koç, A., Bakırcı, Ç. M. (2020, July 26). Eğitim Nedir? Davranışçı Kuramları, Okullarda Nasıl Uygulayabiliriz?. Evrim Ağacı. Retrieved February 06, 2023. from https://evrimagaci.org/s/8712
A. Koç, et al. “Eğitim Nedir? Davranışçı Kuramları, Okullarda Nasıl Uygulayabiliriz?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 26 Jul. 2020, https://evrimagaci.org/s/8712.
Koç, Aziz. Bakırcı, Çağrı Mert. “Eğitim Nedir? Davranışçı Kuramları, Okullarda Nasıl Uygulayabiliriz?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, July 26, 2020. https://evrimagaci.org/s/8712.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Moderatöre Bildir

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya size sunulan (oylama gibi) diğer araçlar ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Kural İhlali Seç
Öncül Ekle
Sonuç Ekle
Mantık Hatası Seç
Kural İhlali Seç
Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.