Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Probiyotik Nedir? Sindirim Sistemimize Dost Olan Bakteriler Ne İşe Yarar?

Probiyotik Nedir? Sindirim Sistemimize Dost Olan Bakteriler Ne İşe Yarar? Indigo
4 dakika
5,824
Tüm Reklamları Kapat

Probiyotikler, yeterli miktarlarda uygulandığında konak hücreye sağlık yararı sağlayan canlı organizmalardır. Probiyotik terimi Yunanca’dan türetilmiş olup "pro- biotica" yani "yaşam için" anlamına gelmektedir. Bazı bakterilerin sağladığı yararlar ve bu yararlı özelliklerin temelleri ilk ve detaylı olarak Eli Metchnikoff tarafından araştırılmıştır. 20. yüzyılın başlarında Metchnikoff, "sağlıklı bakterilerin", özellikle laktik asit bakterilerinin (LAB), sindirim ve bağışıklık sistemi üzerinde olumlu bir etkiye sahip olabileceğini keşfetmiştir. Bu çalışmaları Eli Metchnikoff’a Nobel Ödülü’nü kazandırmıştır ve günümüzde probiyotiklerin atası olarak tanınmasını sağlamıştır.

Probiyotikleri keşfeden Élie Metchnikoff
Probiyotikleri keşfeden Élie Metchnikoff
Alimentarium

Probiyotik Mikroorganizmalarda Bulunması Gereken Özellikler

Probiyotik özellik gösteren mikroorganizmaların gıda ve/veya takviye kapsül gibi yollarla vücuda alınması için, bu organizmaların çeşitli özelliklere sahip olması gerekmektedir. Bu özellikler hem konak organizmaya zarar vermemek adına hem de uygun aktiviteye sahip olması açısından oldukça önemlidir. Probiyotik mikrooganizmalarda aranan özellikler:

  1. Probiyotik bakteri özelliği gösteren mikroorganizmalar, konak hücreye karşı virülans özellikleri göstermemelidir.
  2. Bu mikroorganizmalar kromozomlarında antibiyotik direnç kasetleri içermemelidir.
  3. Probiyotik organizmalar pH, safra tuzu gibi vücut maddelerine karşı dirençli olmalıdır. Böylece ağızdan alınımından, bağırsaklara ulaşana kadar canlılığını koruyabilecektir.
  4. Probiyotik mikroorganizmanaların vücut içerisinde istenilen sayılarda kalabilmesi yani canlılıklarını koruyabilmesi de istenilen aktivitenin elde edilebilmesi açısından çok önemlidir.
  5. Konak hücre epiteline adezyon ve kolonizasyon özelliğine sahip olması, probiyotik mikroorganizmalarda aranan bir diğer özelliktir. Bu özelliğe sahip olması bağırsak epiteline tutunup orada çoğalmasını sağlayacaktır. Böylece, bu yararlı mikroorganizmalar bağırsak epiteline tutunmak isteyen diğer patojen bakteriler ile rekabet edeceklerdir. Bu bağlamda biyofilm oluşturabilme özelliği probiyotik mikroorganizmanın seçilmesinde önemli bir faktördür. Biyofilm oluşturma yeteneği, probiyotiğin oral olarak alımından sonra bağırsak epiteline tutunup, çoğalıp, flora oluşturmasını sağlamaktadır. Böylece bu yeni oluşan flora, çevresel olumsuzluklara ve patojen organizmalara karşı konak epiteli için koruyucu rolünü üstlenecektir. Biyofilmin ilk aşaması olan tutunma ise fimbriyalar sayesinde daha kolay gerçekleştiği için, fimbriya gibi hareket organellerinin bulunması da mikroorganizmaların epitele tutunabilmesi için avantajlı yapılardır.
  6. Bağışıklık sistemini uyarabilmelidir.
  7. Antimikrobiyal madde üretebilmelidir.
  8. Gıdalara eklenecek bir organizma ise eklenen gıdaların tadı ve kokusunu olumsuz etkilememelidir.
Probiyotik süt ürünleri
Probiyotik süt ürünleri
Yogurt in Nutrition

Probiyotiklerin Kullanım Alanları ve Probiyotik Özelliği Gösteren Takviye Maddeler

Probiyotikler gıda endüstrisinden tıp alanına kadar geniş ölçekte karşımıza çıkmaktadır. Probiyotik özelliği olan ve bir kısmı günlük hayatımızın bir parçası olan probiyotik yiyecek ve takviyeler şu şekildedir:

Tüm Reklamları Kapat

  • Probiyotik süt ürünleri (probiyotik peynir, probiyotik yoğurt, probiyotik ayran, kefir, probiyotik dondurma),
  • Turşu, şalgam, sirke gibi fermente yiyecek ve içecekler,
  • Boza,
  • Nar ekşisi,
  • Probiyotik tablet, şase ve şurup,
  • Bir tür fermente çay olan Kombu Çayı,
  • Dhokla (nohutun fermente edilmesiyle yapılan Hint aperatifi), Dosa (pirinç ve siyah mercimeğin fermente edilmesiyle yapılan Hint yemeği), Idli (pirinç ve siyah mercimeğin fermente edilmesiyle yapılan Hint yemeği), Kim Chi (baharatlı bir Kore yemeği), Miso (Japon yemeği) ve Natto gibi farklı kültürlerde tüketilen yiyecekler.
Fermente Probiyotik Gıdalar
Fermente Probiyotik Gıdalar
Probiyotix

Probiyotiklerin Sağlık Yararları

Yapılan çalışmalar probiyotik takviyelerin, ishal, ülseratif kolit, Crohn hastalığı, irritabl (düzensiz) bağırsak sendromu, bağışıklık sistemi düzenleyici etki ve enfeksiyon önleme etkisi, kilo kontrolü ve obeziteyi engelleme gibi sağlık sorununun düzeltilmesinde etkisinin olduğunu göstermektedir.

Probiyotikler, Crohn hastalığı ve ülseratif kolon gibi bağırsak epitel dokusu tahribiyatına bağlı hasarların düzeltilmesinde iyi bir alternatif tedavi olarak düşünülmektedir. Bu konuda ile ilgili yapılan çalışmalarda probiyotik ilaç kullanımından bir süre sonra bu rahatsızlıkların düzeldiği ve hastalığın tekrar oluşma risk oranın da diğer ilaçlar ile benzerlik gösterdiği ortaya konmuştur. Probiyotiklerin bu etkilerininin, bağırsak epitelinde koruyucu tabaka oluşturmasını takiben mukozal hasarın ve kolon epitel geçirgenliğinin azalması sonucunda kolon dokusunun iyileşmesini sağlamasından kaynakladığı düşünülmektedir.

Probiyotiklerle yapılan araştırmalar, probiyotiklerin IBS’yi azalttığına işaret etmektedir. IBS fonksiyonel bir bağırsak hastalığı olup kolon hareketinin normalden fazla ya da az olmasından dolayı kabızlık ya da diyare (ishal) ile kendini göstermektedir. Ağız yolu ile alınan probiyotik takviyelerin kolon hareketininin düzelmesinde eol aldığı saptanmıştır. Bu durumun karbonhidrat metabolizmasının son ürünü olan asetik asit kaynaklı olabileceği düşünülmektedir.

Probiyotik organizmalar pek çok bağırsak hastalıklarının tedavisinde önemli rol oynar
Probiyotik organizmalar pek çok bağırsak hastalıklarının tedavisinde önemli rol oynar
msra

Probiyotikler, obezite ve kan şekeri düzeyinde de olumlu etkiler göstermektedir. Probiyotiklerin bu etkinliklerinin, hipotalamusta enerji alımı ve harcamasının düzenlenmesi ile ilişkili olabileceği düşünülmektedir.

Probiyotiklerin Diğer Faydaları ve Sonuç

  • Antimikrobiyal etki (patojen bakterilerin gelişmesine engel olurlar),
  • Patojen bakteriler tarafından salgılanan toksik maddeleri nötralize etmek,
  • İmmün sistemi güçlendirmek,
  • Antikansorejen etkinlik (kanserojen maddeleri tüketirler).

Özetle, Probiyotik mikroorganizmalar çeşitli hastalıklarda düzelme sağlaması ve yaşam kalitesini arttırması açısından önemli bir yere gelmiştir ve günlük hayatımızda sıklıkla tercih edilir olmuştur. Bu organizmalar kolay kullanım, sağlık açısından güvenilir olması ve kolay ulaşılabilir olması açısından oldukça avantajlıdır. Bu bağlamda probiyotiklerle yapılan çalışmalar yoğunluk kazanmıştır.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
44
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 32
  • Muhteşem! 8
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 5
  • Umut Verici! 5
  • Merak Uyandırıcı! 4
  • Bilim Budur! 2
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 23/04/2024 04:30:27 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8781

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Evren
Grip
Video
Etimoloji
Evrim Tarihi
Elektromanyetizma
Mühendislik
Sahte
Mikrobiyota
Ana Bulaşma Mekanizması
Safsata
Nasa
Sars Virüsü
Uluslararası Uzay İstasyonu
Freud
Kanat
Sinir Sistemi
Hastalıkların Tedavisi
Yavru
Göğüs
Vücut
Venüs
Şehir
Manyetik Alan
Hayvanlar Alemi
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
H. Aslan, et al. Probiyotik Nedir? Sindirim Sistemimize Dost Olan Bakteriler Ne İşe Yarar?. (26 Mayıs 2020). Alındığı Tarih: 23 Nisan 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/8781
Aslan, H., Bakırcı, Ç. M. (2020, May 26). Probiyotik Nedir? Sindirim Sistemimize Dost Olan Bakteriler Ne İşe Yarar?. Evrim Ağacı. Retrieved April 23, 2024. from https://evrimagaci.org/s/8781
H. Aslan, et al. “Probiyotik Nedir? Sindirim Sistemimize Dost Olan Bakteriler Ne İşe Yarar?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 26 May. 2020, https://evrimagaci.org/s/8781.
Aslan, Hacer. Bakırcı, Çağrı Mert. “Probiyotik Nedir? Sindirim Sistemimize Dost Olan Bakteriler Ne İşe Yarar?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, May 26, 2020. https://evrimagaci.org/s/8781.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close