Plastik Şişelerin ve Kavanozların Altındaki Sayılar Ne Anlama Geliyor?

Plastik Şişelerin ve Kavanozların Altındaki Sayılar Ne Anlama Geliyor?
4 dakika
22,587 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Mutlaka merak etmişsinizdir; içtiğiniz su şişesinin altına bir üçgen içine işlenmiş sayılar ne anlama gelmektedir?

İlk olarak, üçgenin geri dönüşüm işareti ile aynı olması size bir fikir verebilir. Birçokları, bunun bir şişeyi kaç defa kullanabileceğinizi gösterdiğini düşünse de, bu hatalıdır. Plastik şişenin üretildiği madde, tekrar kullanılabilirlik hakkında bilgi veriyor olsa da, o sayılar, şişeyi tekrar kullanabileceğiniz sayıyı göstermemektedir.

Bu sayılar, şişenin üretildiği plastiğin tipini göstermektedir. Üçgenin geri dönüşüm işareti şeklinde olma nedeni ise, üretimde kullanılan plastiğin tipinin, o şişenin nasıl geri dönüştürülmesi gerektiğini belirliyor olmasıdır.

Reklamı Kapat

Sayılar ve Anlamları

Bu sayıların teknik adı Reçine Belirleme Kodu'dur (Resin Identification Code ya da kısaca RIC).

Bu şişelerde en yaygın olarak göreceğiniz sayı 1'dir. Yani PET ya da PETE. Uzun adıyla polietilen tereftalat. Özellikle kola veya su gibi içeceklerde ve fıstık ezmesi gibi ürünlerin kaplarında gördüğümüz sayı budur. Zaten su şişelerine yaygın olarak "pet şişe" denmesi de bundandır! Bunun haricinde kışlık montlarda, uyku tulumlarında ve hatta araba tamponlarında bile bu malzeme kullanılmaktadır. PET şişeler kolaylıkla geri dönüştürülebilirler; ancak bu şişelerin kişiler tarafından tekrar doldurulup kullanılması tavsiye edilmemektedir. Bunun başlıca nedeni, bu kapların yeniden kullanılması halinde bakteri ve mantar oluşumunun artması ve özellikle de yıkama sırasında bu şişelerin zarar görmesi halinde, plastikler ve diğer malzemeler kabın içindeki sıvının içine sızarak insanlara zarar verebilecek olmasıdır. Bu konuyla ilgili daha fazla bilgiyi buradaki yazımızdan alabilirsiniz.

PET Şişeler
PET Şişeler

2 sayısı, Yüksek Yoğunluklu Polietilen (HDPE) isimli plastiğe karşılık gelmektedir. Bunu genellikle tereyağ kaplarında, deterjan kutularında, şampuan kutularında ve süt kaplarında görmekteyiz. Yani görebileceğiniz gibi bu sayılara sadece şişelerde rastlamamaktayız; diğer kaplar da bu sayıları içerebilir. Ayrıca bu plastik daha ağır cisimleri taşıyabildiği için, genellikle daha ağır içerikli malzemelerin kaplarında kullanılmaktadır. Bu kapların içlerindeki sıvıların tekrardan doldurulup, kabın yeniden kullanılmasında herhangi bir sakınca yoktur.

HDPE Şişeler
HDPE Şişeler

3 sayısı, Polivinil Klorid (V) kimyasalına karşılık gelmektedir. Bunu en sıklıkla fast food tipi yiyeceklerin kaplarında görmekteyiz. Bunun haricinde boru üretiminde, yemeklik yağ kaplarında, bebek biberonlarının meme kısmında, arabaların koltuklarında ve hatta evinizin yan kaplamasında bile bu malzemeye rastlayabilirsiniz! PVC oldukça kıymetlidir; çünkü hem ateşe, hem suya karşı dirençlidir. PVC yandığı zaman klorin açığa çıkar ve bu, ateşin yayılmasını engelleyici bir rol oynar. Yüksek ısıda PVC yiyeceklere sızabileceği için, mikrodalga fırında PVC kap içinde yiyecek ısıtılmaması tavsiye edilir.

PVC Şişe
PVC Şişe

4 sayısı, Düşük Yoğunluklu Polietilen (LDPE) plastiğine karşılık gelmektedir. Bunu en sık gördüğümüz yerler et gibi besinleri sarmak için kullanılan malzemeler ve marketlerde satılan plastik poşetlerdir. Bu ürünlerden de görebileceğiniz gibi, LDPE oldukça esnek bir malzemedir. Bu malzeme oldukça güvenli olsa da, birçok geri dönüşüm firması bu plastiği kabul etmemektedir. Bu kapların içlerindeki sıvıların tekrardan doldurulup, kabın yeniden kullanılmasında herhangi bir sakınca yoktur.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

LDPE Malzemeler
LDPE Malzemeler

5 sayısı, Polipropilen (PP) isimli plastik için kullanılmaktadır. Özellikle yoğurt kaplarında, içeceklerde kullanılan pipetlerde ve şişelerin kaplarda bu plastik kullanılır. Ayrıca bebek bezlerinde, ketçap şişelerinde, bebek biberonlarında, bardak ve şişelerde en sık kullanılan plastiklerden bir diğeri budur. Oldukça güvenli bir plastik olan polipropilen, birçok geri dönüşüm firması tarafından da kabul edilmektedir. Bu kapların içlerindeki sıvıların tekrardan doldurulup, kabın yeniden kullanılmasında herhangi bir sakınca yoktur.

PP Biberon
PP Biberon

6 sayısı, Polistren (PS) isimli plastiğe karşılık gelmektedir. Bu plastik halk arasında strafor, suni köpük, plastik mantar olarak da bilinir. Bunu genellikle kırılacak eşyaları barındıran kutuların içine dayanak olması için koyduğumuz plastik toplarda, taneciklerde ve dolgu malzemelerinde görürüz. Tabii ısı yalıtımı için de en çok kullanılan malzemelerden birisi budur. Bu plastiğin doğaya zarar verme potansiyeli yüksektir; bu nedenle ısıtılmaması gerekir. Ayrıca geri dönüştürülebilir bir malzeme de değildir.

Polistren Dolgu Malzemesi
Polistren Dolgu Malzemesi

7 sayısı, Diğer anlamına gelmektedir. Bu sayının olduğu plastikler, yukarıdaki plastiklerin bir karışımı veya tamamen farklı bir plastik tipi olabilir. Özellikle Bisfenol A (BPA) ve polikarbonat (PC) gibi plastikler bu kategoriye girmektedir. Bunların geri dönüşümü oldukça zordur ve çoğu zaman tesislerce de kabul edilmezler. Bunlardan kurtulmanın en iyi yolu, üreticilere iade etmektir. Bu sayede hem atık üretmemiş olursunuz; hem de üreticileri geri dönüştürülebilir plastikler kullanmaya zorlamış olursunuz. Bu sayıyla işaretlenmiş plastiklerin ne olduğu net olmadığı için asla çocuklara verilmemeli ve ısıtılmamalıdır.

Eğer geri dönüşüme katkı sağlamak istiyorsanız, doğru plastikleri doğru geri dönüşüm kutularına atmanız gerekmektedir; çünkü bunların her biri farklı şekillerde geri dönüştürülmektedir. Örneğin birçok geri dönüşüm ve atık merkezi, PVC ya da kısaca V, yani üzerinde 3 (ve kimi zaman da 7) sayısını gördüğünüz plastikleri geri dönüştürecek teknolojilerden yoksundur.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 32
  • Muhteşem! 12
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 7
  • İnanılmaz 7
  • Bilim Budur! 5
  • Umut Verici! 4
  • Merak Uyandırıcı! 4
  • Grrr... *@$# 1
  • Korkutucu! 1
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • A. Berger. Here's What Those Numbers On The Bottom Of Plastic Bottles And Containers Mean. (07 Aralık 2016). Alındığı Tarih: 27 Mayıs 2019. Alındığı Yer: Business Insider | Arşiv Bağlantısı
  • M. C. Online. What’s The Number At The Bottom Of My Plastic Water Bottle?. (27 Nisan 2009). Alındığı Tarih: 27 Mayıs 2019. Alındığı Yer: Metro Clean Online | Arşiv Bağlantısı
  • J. Rossen. What Do Those Numbers On The Bottom Of Plastic Bottles Mean?. (06 Mart 2017). Alındığı Tarih: 27 Mayıs 2019. Alındığı Yer: Mental Floss | Arşiv Bağlantısı
  • Sciencing. How To Know What The Number On The Bottom Of Your Plastic Bottle Means. (24 Nisan 2017). Alındığı Tarih: 27 Mayıs 2019. Alındığı Yer: Sciencing | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 24/10/2021 12:07:17 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/281

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Hayvanlar Alemi
Endokrin Sistemi
Jinekoloji
Evrimsel Tarih
Ses Kaydı
Mikrop
Yüz
Samanyolu Galaksisi
Alan
Bakteri
Ses
Canlı
Komplo
Nörobiyoloji
Enfeksiyon
Pandemi
Carl Sagan
Kemik
Gelişim
Malzeme
Deniz
Anksiyete
Korku
Gezegen
Canlılık
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın