Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

PANDAS Sendromu Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?

PANDAS Sendromu Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?
4 dakika
12,277
Tıbbi İçerik Uyarısı

Bu içerik tıp ve sağlık ile ilişkilidir. Sadece bilgi amaçlı olarak hazırlanmıştır. Bireysel bir tıbbi tavsiye olarak görülmemelidir. Evrim Ağacı'ndaki hiçbir içerik; profesyonel bir hekim tarafından verilen tıbbi tavsiyelerin, konulan bir teşhisin veya önerilen bir tedavinin yerini alacak biçimde kullanılmamalıdır.

Daha Fazla Bilgi Al
Tüm Reklamları Kapat
PANDAS Sendromu
  • Türkçe Adı PANDAS Sendromu
  • İngilizce Adı PANDAS Syndrome
  • OrphaNet
  • Diğer İsimleri Streptokok Enfeksiyonu İle İlişkili Pediatrik Otoimmün Nöropsikiyatrik Bozukluklar

Streptokok Enfeksiyonu İle İlişkili Pediatrik Otoimmün Nöropsikiyatrik Bozukluklar (veya kısaca PANDAS Sendromu) Streptococcus cinsi bakterilerin ("Streptokokların") neden olduğu nöropsikiyatrik bir bozukluktur.

Araştırmaların gösterdiği kadarıyla Streptokok bakterisinin hücre duvarındaki antijenler, kalp kapakçığındaki, eklemlerdeki ve beyindeki proteinler ile benzerlik göstermektedir. Streptokok bakterilerinin hücre duvarındaki moleküller sonunda vücuda yabancı olarak tanınır ve bireyin bağışıklık sistemi, antikorlar üreterek moleküllere tepki verir. Vücudumuzun ürettiği antikorlar, Streptokok bakterisinin moleküler taklit yöntemi sayesinde antikorlar taklit edilen bu dokulara da saldırır. Hem strep bakterisinin hücre duvarındaki moleküllere hem de vücudun diğer bölgelerindeki benzer moleküllere tepki gösteren bu antikorlar, "çapraz reaktif" antikorlara birer örnektir. Ulusal Akıl Sağlığı Enstitüsü'nde (NIMH) ve başka yerlerde yapılan araştırmalar, bazı çapraz reaktif antikorların beyni hedef almasıyla OKB ve PANDAS'ın diğer nöropsikiyatrik semptomlarına sebep olduğunu ortaya çıkarmıştır.

PANDAS, pediatrik bir bozukluk olarak kabul edilir ve tipik olarak çocukluk çağında 3 yaşından ergenliğe kadar rastlanabilir. PANDAS Sendromu'nun 12 yaşından sonra ortaya çıkması nadirdir ancak ergenlik çağında nadiren de olsa ortaya çıkabilmektedir.

Tüm Reklamları Kapat

Belirti ve Bulgular

PANDAS'lı bireyler, OKB ve tik bozukluğu ile bağlantılı olarak genellikle aşağıdaki semptomlardan bir veya birkaçını gündelik hayatta yaşarlar:

  • Hiperaktivite ve DEHB belirtileri,
  • Ayrılma kaygısı (örneğin çocuk anne ve babasından farklı bir odada bulunmaktan rahatsızlık duyabilir),
  • Sinirlilik, üzüntü ve ani duygusal değişkenlik (beklenmedik bir anda gülme veya ağlama eğilimi),
  • Uyku problemi,
  • Gece altını ıslatma, gündüz sık idrara çıkma veya her ikisi birden,
  • Motor becerilerdeki değişkenlikler,
  • Eklem ağrıları,
  • Anoreksiya,
  • İrritabilite,
  • Anksiyete atakları,
  • Depresyon,
  • Işığa karşı hassas olma,
  • Görsel ve işitsel halisünasyonlar

Neredeyse her zaman nispeten tutarlı bir seviyede bulunan OKB ve tikler, epizodik bir seyre sahip değildir. PANDAS'lı çocukların semptomları aniden başlayıp kötüleşebilir veya yavaş, kademeli bir iyileşme kaydedilebilir ancak eğer başka bir Strep enfeksiyonu daha geçirilirse semptomları tekrardan kötüleşebilir. Artan semptom şiddeti genellikle en az birkaç hafta devam eder fakat birkaç ay veya daha da uzun sürebilir.

Teşhis Yöntemleri

PANDAS'ın teşhisi için teşhis kriterleri kullanılmaktadır. Bu kriterler:[1], [6], [2]

  • OKB, tik bozukluğu veya her ikisinin bir arada bulunması,
  • Bireyin kontrolünde olmayan fiziksel hiperaktivite veya olağandışı, sarsıntılı hareketler gibi nörolojik anormallikler,
  • Pediatrik semptomların başlangıcı (3 yaşından ergenliğe kadar),
  • Semptomların çok ani başlaması veya kötüleşmesi,
  • Strep bakterisi için pozitif boğaz kültürü,

PANDAS, OKB'nin, tiklerin veya her ikisinin ansızın ortaya çıkması veya kötüleşmesi ile Strep enfeksiyonu arasında çok yakın bir ilişki olduğunda tanı olarak kabul edilir. Geçirilmiş Strep enfeksiyonu, iki veya üç OKB epizodu, tik veya her ikisi birlikte bulunursa, çocukta PANDAS'tan şüphelenilebilir.

Tüm Reklamları Kapat

Semptomlar bir haftadan uzun süredir mevcut ise önceki bir Strep enfeksiyonunu belgeleyebilmek için kan tahlili yapılabilir. Daha önce Strep enfeksiyonu geçirilip geçirilmediğini anlamanın bir diğer yolu da "Anti-Strep antikor titresi testi"dir. Yüksek bir anti-strep titresi çocuğun son birkaç ay içerisinde Strep enfeksiyonu geçirdiği ve vücudunun Strep bakterileri ile savaşmak amacıyla antikor ürettiğini ortaya koymaktadır.

Tedaviler veya İdare Yöntemleri

Akut PANDAS atakları için en iyi tedavi yöntemi, semptomlara neden olan enfeksiyonu (eğer hala mevcutsa) antibiyotikler ile tedavi etmektir. Boğazda Strep bakterilerinin varlığından emin olmak için boğaz kültürü yapılmalı, eğer boğaz kültürü pozitifse tek bir antibiyotik kürü enfeksiyona yeterlidir ve PANDAS semptomlarının azalmasına katkı sağlar.

Boğaz kültürü negatifse çocukta sinüs enfeksiyonu (sıklıkla Strep bakterisi sinüs enfeksiyonunda doğrudan etkilidir.) bulunup bulunmadığına veyahut Strep bakterisinin anüste, vajinada ya da peniste enfeksiyona neden olup olmadığının araştırılması gerekilmektedir.

PANDAS sebebiyle ortaya çıkan OKB ve tik bozukluğunun tedavisinde de OKB için uygulanan standart tedaviler ile aynıdır. Bu tedaviler arasında "bilişsel davranış terapisi" ve "seçici serotonin geri alım inhibitörleri" ilaçları bulunmaktadır.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Müddet Tahminleri (Prognoz)

Çoğunlukla çocukluk ve nadiren de olsa ergenlik zamanında ortaya çıkmaktadır. İlk semptomlar 4-6 hafta sonra ortaya çıkabilmektedir. Tekrardan Strep enfeksiyonu geçirilmediği sürece semptomların büyük bir kısmı ortadan kaybolmaktadır.

Görülme Sıklığı ve Dağılımı (Epidemiyoloji)

PANDAS, toplum içerisinde nadir görülebilen bir hastalıktır. Ortalama olarak her 200 kişiden birisinde görüldüğü tahmin edilmektedir. PANDAS, erkeklerde kızlara oranla daha sık görülmektedir.

Önlem Yöntemleri

Strep bakterisi boğaz içinde ve cilt yüzeyinde bulunabilir. Enfekte bir kişi öksürdüğünde, hapşırdığında, kontamine yüzeylere dokunup ardından yüzünüze dokunduğunuzda size de bulaşabilir.

Elinizi yıkamak, enfeksiyondan korunmanıza büyük ölçüde yardımcı olmaktadır. Ellerinizi düzenli olarak en az 20 saniye sabun ve su ile yıkamak kritik önem taşımaktadır. Çocuklarınıza sabun ve su kullanarak nasıl ellerini yıkayabileceklerini, sabun ve suyun bulunamadığı durumlarda alkol bazlı el dezenfektanı kullanmayı öğretmeniz alınabilecek önlemlerden birisidir.

Ayrıca çocuklarınıza öksürdüklerinde veyahut hapşırdıklarında ağızlarını dirsekleri ya da mendil ile kapatmayı öğretmek de sizin ve çocuklarınızın enfeksiyona yakalanma riskinizi yüksek oranda azaltacaktır.

Etimoloji

PANDAS ismi, "Streptokok enfeksiyonu ile ilişkili pediartik otoimmün hastalıklar"ın İngilizcesinin ilk harfleriyle bir kısaltma oluşturulması sonucu meydana gelmiştir.

Tüm Reklamları Kapat

Tarihçesi

PANDAS, ilk olarak 1998 yılında Dr. Susan Swedo ve Ulusal Akıl Sağlığı Enstitüsü'nden (NIMH) bir grup araştırmacı tarafından 50 çocuktan oluşan bir grupta tanımlanmıştır. 2002'de, PANDAS'ın ilk klinik çalışması yayınlanmıştır ve "12 çocukta A grubu Streptokoksik tonsillofarenjit ile ani OKB başlangıcı arasında geçici bir ilişki" olduğuna dair kanıtlar bildirilmiştir. 12 çocuğun hepsinde antibiyotik tedavisiyle OKB semptomlarında azalma görülmüştür. 2010 yılında PANDAS, Pediatrik Akut Başlangıçlı Nöropsikiyatrik Sendrom (PANS) olarak bilinen daha geniş bir durumun alt kümesi olarak sınıflandırılmıştır. Bununla birlikte PANDAS, Strep enfeksiyonlarının tetiklediği bir hastalıkken PANS, çeşitli enfeksiyöz ajanların veya çevresel tetikleyicilerin sebep olabileceği bir sendromdur.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
25
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 5
  • Muhteşem! 2
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 15/06/2024 22:13:48 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/13829

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Sosyal Mesafelendirme
İstatistik
Böcek
Kütleçekimi
Hastalık Kontrolü
Koaservat
Albert Einstein
Kimya
Yüksek
Yapay
Genel Halk
Kan
Dalga Boyu
Eşcinsellik
Santigrat Derece
Nörobiyoloji
Fil
Gözlem
İngiltere
Beslenme Bilimi
Bitkiler
Hindistan
Şeker
Nanoteknoloji
Obezite
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
K. Akyüz, et al. PANDAS Sendromu Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?. (24 Ocak 2023). Alındığı Tarih: 15 Haziran 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/13829
Akyüz, K., Bakırcı, Ç. M. (2023, January 24). PANDAS Sendromu Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?. Evrim Ağacı. Retrieved June 15, 2024. from https://evrimagaci.org/s/13829
K. Akyüz, et al. “PANDAS Sendromu Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 24 Jan. 2023, https://evrimagaci.org/s/13829.
Akyüz, Kadir. Bakırcı, Çağrı Mert. “PANDAS Sendromu Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, January 24, 2023. https://evrimagaci.org/s/13829.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close