Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Paleoklimatoloji Nedir? Kendi Gözlerimizle Asla Göremeyeceğimiz Geçmiş İklim Koşullarını Nasıl Anlayabiliriz?

Paleoklimatoloji Nedir? Kendi Gözlerimizle Asla Göremeyeceğimiz Geçmiş İklim Koşullarını Nasıl Anlayabiliriz?
6 dakika
1,349

Paleoklimatoloji, geçmiş dönemlerdeki iklim koşullarını araştıran bilim dalıdır. Eski iklimleri kendi zamanında olduğu şekliyle bizzat görmek mümkün olmadığı için, bilim insanları paleoiklimleri yorumlamak için geçmiş iklimlerden etkilenmiş olan, paleoiklim proxyleri olarak bilinen kalıntıları kullanırlar [Ç.N. "paleoiklim proxyleri" kavramını, "paleoiklim vekilleri" olarak çevirebiliriz; yani modern dünyadaki çevresel veya iklimsel parametrelerle ilişkilendirilebilen; doğrudan ölçüm yapmak yerine, dolaylı yoldan bilgi veren; jeolojik kayıtlar içinde korunan fiziksel, kimyasal ve biyolojik malzemeler].

Diatomlar [Ç.N. diyatomeler olarak da bilinir; ökaryotik bir su yosunu çeşididir], delikliler [Ç.N. su yosunu türleri] ve mercanlar gibi organizmalar iklim vekil örnekleridir. Diğer vekiller buz çekirdekleri [Ç.N. bir buz tabakasından çıkarılan çekirdek örneği], ağaç halkaları ve sedimental kayaçlar [Ç.N. diatomlar, delikliler, mikrobiyota, polenler ve sedimentin içindeki kömür ve sedimentin kendisi] olarak sayılabilir.

Tüm Reklamları Kapat

Eski iklimler, farklı vekil kayıtlarının kombinasyonları ile yeniden canlandırılabilir. Bu kayıtlar günümüzdeki Dünya iklimi gözlemleri ile birleştirilir ve gelecekteki iklimi öngörmenin yanı sıra, geçmişe dair sonuçları ortaya çıkarmak için bir bilgisayar modeline yerleştirilebilir.

Organizmalar Nasıl Vekil Olarak Kullanılır?

Delikliler olarak da bilinen foraminiferler ve diyatomeler yaygın olarak kullanılan iklim vekilleridir. Delikliler ve diyatomeler, su ve deniz ortamlarında bulunan kabuklu organizmalardır. Hem planktonik ya da su kolonunda yüzen hem de bentik [Ç.N. deniz ekosisteminde sahilden denizin en dibine kadar olan alanı kapsar] ya da diplerde yaşayan formları vardır. Foraminifer kabukları kalsiyum karbonattan (CaCO3) oluşurken, diyatome kabukları silikon dioksitten (SiO2) oluşur. Bu organizmaların kabuklarında geçmiş çevresel koşullar için kanıtlar bulunur.

Tüm Reklamları Kapat

Göllerden ve okyanuslardan alınan tortularda foraminifer ve diyatome kabuklarının kalıntıları bulunabilir; çünkü bu canlılar ölürken kabukları tortuya gömülür ve korunur. Bu kabukların kimyasal yapısı kabuk oluşumu sırasındaki suyun kimyasal yapısını yansıtır. Kabuklarda bulunan kararlı oksijen izotop oranları, geçmişteki su sıcaklıklarını anlamak için kullanılabilir. Bu oksijen izotopları hem atmosferde doğal olarak bulunur, hem de suda çözünür. Sıcak su, daha hafif izotoplardan daha fazla buharlaşma eğilimindedir, bu nedenle sıcak sularda gelişen kabuklar daha ağır izotoplarla zenginleştirilecektir. Geçmiş yüzey ve dip su sıcaklıklarının haritasını çıkarmak için; dünyadaki yüzlerce derin deniz çekirdeğinden, planktonik ve bentik foraminifer ve diyatome kabuklarının stabil izotoplarının ölçümleri alınmaktadır.

Araştırmacılar geçmişteki iklimi ortaya çıkarmak için ayrıca foraminifer ve diyatome nüfus dinamiklerini de kullanabilirler. Belirli bölgelerdeki türlerin kompozisyonunun yanı sıra göreceli bolluk da çevresel koşulları gösterebilir. Genellikle, sıcak hava organizmaların çoğalmasına neden olur. Ek olarak, her türün belirli bir ideal üreme koşulu olduğu için, belirli bir zamanda belirli bir bölgedeki türlerin kompozisyonu geçmiş çevresel koşulları gösterebilir.

Diğer Vekiller Nasıl Kullanılır?

Vekil verilerinin kombinasyonları genellikle geçmiş iklim kayıtlarını yeniden oluşturmak için kullanılır. Foraminifer ve diyatomelere ek olarak, genel vekiller ve bunların analitik metotları şunları içerir:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Buz Çekirdeği Kayıtları

Vostok Gölü, Antarktika, Grönland Buz Levhası Projesi ve Kuzey Grönland Buz Levhası Projesinden elde edilen derin buz çekirdekleri; sıkışmış gaz, kararlı izotop oranları ve katmanlar içinde tutulan polen için geçmiş iklimleri anlamak amacıyla analiz edilir.

Ağaç Halkaları

Ağacın yaşını belirlemek için sayılır. Her halkanın kalınlığı, sıcaklıktaki ve yağıştaki dalgalanmaları yorumlamak için kullanılabilir çünkü türler için en uygun koşullar daha fazla büyümeye ve dolayısıyla belirli bir yıl içinde daha kalın halkalara neden olur. Yaralar ve yanık izleri, yangın gibi geçmiş doğal olaylarını gösterebilir.

Sediment Çekirdekleri

Birçok şekilde analiz edilebilir. Sediment laminasyonları veya tabakaları, zaman içindeki sedimantasyonu (çökelme hızı), çökeltilerde sıkışmış kömür ise geçmiş yangın olaylarını belirtebilir. Her türün yaşayabileceği alt ve üst sınırların farklı olması sebebiyle, tortulardaki diyatomeler, foraminiferler, mikrobiyotalar ve polenler gibi organizma kalıntıları geçmiş iklimdeki değişiklikleri gösterebilir. Bu organizma ve polenler göl veya okyanusun dibine battıklarında tortu içine gömülebilirler. Böylece, iklim değişimleri tortu içindeki türlerin kompozisyonu tarafından anlaşılabilir.

İklim Değişimlerine Sebep Olan Nedir?

İklim değişimlerinin sebepleri karmaşıktır. İklim sistemlerini etkileyen ana faktörlerden bazıları şunlardır:

  • Güneş enerjisindeki değişimler
  • Dünya’nın yörüngesindeki değişimler
  • Kıtaların dağılımındaki değişimler
  • Atmosferdeki sera gazlarının miktarındaki değişimlerdir.
Milankovich Teorisi, Dünya'nın yörüngesindeki değişimlerin iklimin zaman içinde değişmesine neden olduğunu belirtir.
Milankovich Teorisi, Dünya'nın yörüngesindeki değişimlerin iklimin zaman içinde değişmesine neden olduğunu belirtir.
ResearchGate

Milankovich Teorisi, Dünya'nın yörüngesindeki değişimlerin iklimin zaman içinde değişmesine neden olduğunu belirtir. Bu teoriye göre, Dünya’nın Güneş etrafındaki yörüngesinin şeklindeki (yörüngenin dış merkezliğindeki) değişimler (İng: “eccentricity= eksantriklik”, bir yörüngenin eksantrikliği daireden sapma miktarının ölçüsüdür), Dünya’nın eksenel eğimindeki (eksen eğikliği) değişiklikler ve Dünya'nın dönme ekseninin yönüne göre “yalpalama” eğilimi (presesyon), iklimi etkiler. Bu presesyon, gelen güneş ışıması miktarı ve dağılımında dalgalanmalara yol açar ve bu dalgalanmalar da uzun süre ölçeklerde iklimde çarpıcı değişikliklere yol açabilir. Bu “sallanma” buzul çağlarına bile neden olabilir.

Tüm Reklamları Kapat

Zaman içindeki iklim değişikliğini yorumlarken ölçeği değerlendirmek önemlidir. Genel olarak dört ana zaman ölçeği göz önünde bulundurulur:

  • Uzun vadeli: Yüz milyonlarca yıl
  • Orta vadeli: Bir milyon yıl
  • Kısa vadeli: 160 bin yıldan kısa
  • Modern dönem: Yüzlerce yıl

Zaman ölçeği, iklim değişikliği yorumlarını etkiler. İklim, hem uzun vadeli eğilimlere hem de kısa vadeli değişkenliğe sahiptir. Uzun zaman ölçeklerini değerlendirirken, buzul çağları gibi iklimdeki büyük değişimler kolaylıkla tanınabilir ve uzun vadeli verilerin incelenmesi gözlemciye iklim eğilimlerini bütünüyle değerlendirebileceği bir bakış açısı sağlar. Ortalamadan daha soğuk geçen bir kış gibi kısa vadeli değişiklikler, geçmiş 1000 yıldaki ısınma eğilimi gibi uzun vadeli örnekler içinde ortaya çıkabilir. Zaman içinde meydana gelen kısa ve uzun vadeli eğilimlerin aynı anda bir arada bulunması iklim değişikliğini çözme yeteneğimizi zorlaştırır.

Paleoklimatoloji Neden Önemlidir?

Paleoklimatoloji bilimi; geçmişteki, günümüzdeki ve gelecekteki konular için önemli bir yere sahiptir. Geçmiş iklimleri anlamak, mevcut ekosistemlerin nasıl ortaya çıktığını açıklamamıza yardımcı olur. Örneğin, iklim belirli bir alanda gelişen bitki örtüsünü genel anlamda kontrol eder. Ayrıca paleoklimatoloji, hem mevcut hem de gelecekteki iklim değişikliği senaryolarını modellemek ve tahmin etmek için kullanabileceğimiz verileri sağlar. Atmosferde artan karbondioksit miktarının iklim üzerine potansiyel etkilerini araştırmak için bilgisayar modelleri kullanılabilir.

Dünyanın iklimi kadar karmaşık bir sistemle, gelecekteki iklim değişiklikleri ve bu değişikliklerinin bitki ve hayvanların dağılışını nasıl etkileyebileceği hakkında tahminler yapabilmek bilim insanları için göz korkutucu bir görevdir. Bununla birlikte paleoiklim verileri; geçmiş iklim değişikliği oranları, bitki örtüsü ve hayvan popülasyonlarının değişime nasıl karşılık vereceği gibi önemli bilgiler sağladığı için iklim bilimciler tarafından kaynak olarak kullanılır. Bilgisayar modelleri gelecekteki farklı iklim modellerini tahmin etmek için kullanılabilir ve paleoiklim verileri bu bilgisayar modellerine dayanan faydalı bir bakış açısı sağlar.

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
13
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Merak Uyandırıcı! 4
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Tebrikler! 1
  • İnanılmaz 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 29/11/2022 18:19:01 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9624

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Arı
Kırmızı
Deprem
Dalga
Çiçek
Avrupa
Hava
Obstetrik
Evrenin Genişlemesi
Etoloji
Ekonomi
Astronot
Salgın
İnsan Sağlığı
Süpernova
Antikor
Zooloji
Ekoloji
Homo Sapiens
Uzaylı
Elektron
Filogenetik
Besin Değeri
Karadelik
Analiz
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
M. Bruckner, et al. Paleoklimatoloji Nedir? Kendi Gözlerimizle Asla Göremeyeceğimiz Geçmiş İklim Koşullarını Nasıl Anlayabiliriz?. (4 Aralık 2020). Alındığı Tarih: 29 Kasım 2022. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/9624
Bruckner, M., Çetin, B. E., Bakırcı, Ç. M. (2020, December 04). Paleoklimatoloji Nedir? Kendi Gözlerimizle Asla Göremeyeceğimiz Geçmiş İklim Koşullarını Nasıl Anlayabiliriz?. Evrim Ağacı. Retrieved November 29, 2022. from https://evrimagaci.org/s/9624
M. Bruckner, et al. “Paleoklimatoloji Nedir? Kendi Gözlerimizle Asla Göremeyeceğimiz Geçmiş İklim Koşullarını Nasıl Anlayabiliriz?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Bilge Emek Çetin, Evrim Ağacı, 04 Dec. 2020, https://evrimagaci.org/s/9624.
Bruckner, Monica. Çetin, Bilge Emek. Bakırcı, Çağrı Mert. “Paleoklimatoloji Nedir? Kendi Gözlerimizle Asla Göremeyeceğimiz Geçmiş İklim Koşullarını Nasıl Anlayabiliriz?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Bilge Emek Çetin. Evrim Ağacı, December 04, 2020. https://evrimagaci.org/s/9624.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.