Evrim Ağacı Logo Evrim Ağacı
Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Gümüş

Gümüş Nedir? Özellikleri Nelerdir ve Nerelerde Kullanılır?

Gümüş
Gümüş
Wikipedia
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
4 dakika
426 Okunma Sayısı bionluk logo yazarlarınca hazırlandı.
Notlarım
Reklamı Kapat

Özellikler

Gümüş, sembolü Ag olan kimyasal bir elementtir. Periyodik tablonun 11. grubuna aittir ve atom numarası 47'dir. Gümüş, parlak, yumuşak, çok sünek ve dövülebilir bir metaldir. Tüm metaller arasında en yüksek elektrik iletkenliğine sahip metaldir; ancak çok pahalı olduğu için elektriksel amaçlarla yaygın olarak kullanılamamaktadır.

Gümüş, saf yataklardan olduğu kadar argentit gibi gümüş cevherlerinden de elde edilebilir. Altın, bakır veya kurşun içeren cevher yataklarının yanı sıra yan ürün olarak da elde edilebilir. Gümüş havada oksitlenmez; ancak havadaki hidrojen sülfür ile reaksiyona girerek gümüş sülfit oluşumu nedeniyle metalin kararmasına neden olur. Bu nedenle gümüş ürünler düzenli temizlik gerektirir. Gümüş bileşiklerinde hemen hemen her zaman tek değerlik alır, ancak, bir oksit, bir fluorür ve çift değerli bir gümüş sülfid olarak da bulunabilmektedir.

Bulunma Sıklığı ve Üretimi

Gümüş, birleşmemiş halde ve argentit ve klorarjirit (boynuz gümüşü) gibi cevherlerde bulunur. Bununla birlikte, çoğunlukla kurşun-çinko, bakır, altın ve bakır-nikel cevherlerinden madenciliğin yan ürünü olarak çıkarılır. Gümüşün dünya üretimi yılda yaklaşık 20.000 tondur. Topraktaki gümüş seviyeleri, bazen 44 ppm’e kadar çıkabilen mineral bakımından zengin topraklar dışında genellikle yüksek değildir. Metalik gümüş doğada kristal halinde, ancak genel olarak kompakt bir kütle olarak bulunur. Başlıca gümüş cevherleri Meksika, Bolivya ve Honduras'ta çıkarılan akantit ve Kanada'da çıkarılan stephanittir.

Uygulama ve Kullanım Alanları

Som gümüş %92,5 gümüş içerir. Gerisi bakır veya başka bir metallerdir. Görünümün önemli olduğu takılarda ve gümüş sofra takımlarında kullanılır. Gümüş, zamanla kararmasına rağmen bilinen görünür ışığın en iyi yansıtıcısı olduğu için ayna yapımında kullanılır. Diş alaşımlarında, lehim ve sert lehim alaşımlarında, elektrik kontaklarında ve pillerde de kullanılır. Gümüş boyalar, baskılı devre yapımında kullanılır. Gümüş bromür ve iyodür, ışığa duyarlılıkları nedeniyle fotoğrafçılık tarihinde önemlidir. Dijital fotoğrafçılığın yükselişine rağmen, gümüş tuzları yüksek kaliteli görüntüler üretmede ve yasadışı kopyalamaya karşı korumada hala kullanılmaktadır.

Reklamı Kapat

Tarihi

Türkiye ve Yunanistan'daki eski maden işletmelerinin yakınındaki cüruf yığınları, gümüş madenciliğinin MÖ 3000 civarında başladığını gösteriyor. Gümüş ilk olarak, şu anda güney Irak'ta yaşayan Keldaniler tarafından icat edilen bir işlem olan küpelasyonla rafine edilmiştir. Erimiş metali sığ bir kapta ısıtmaktan ibaret olan bu yöntemde gümüşün üzerine güçlü bir hava akımı üfleniyordu. Bu, kurşun ve bakır gibi diğer metalleri oksitleyerek yalnızca gümüşü etkilenmediği için gümüş bileşikten ve alaşımdan ayrılmış olur.

Atina'nın yükselişi, kısmen Laurium'daki yerel gümüş madenlerinin açığa çıkması ile mümkün oldu. Bu durumun etkileri MÖ 600'den itibaren ve Roma dönemine kadar işledi. Ortaçağda, Alman madenleri Avrupa'da ana gümüş kaynağı haline geldi. Gümüş, Peru, Bolivya ve Meksika'da zengin yataklar bulunan Orta ve Güney Amerika'nın eski uygarlıkları tarafından da çıkarıldı.

Etimolojisi

"Gümüş" kelimesi Eski İngilizcede seolfor ve siolfor gibi çeşitli yazım biçimlerinde görünür. Gümüş için Balto-Slavca sözcükler, Keltiberyalı form silabur gibi Germen sözcüklere oldukça benzerdir. Morfolojileri Hint-Avrupa olmayan bir Wanderwort'u önermesine rağmen, ortak bir Hint-Avrupa kökenine sahip olabilirler.[1], [2] Ag kimyasal sembolü, Latince "gümüş" anlamına gelen argentum kelimesinden gelmektedir.

Önlem ve Güven

Gümüşün Sağlığa Etkileri

Çözünür gümüş tuzları, özellikle AgNO3, 2 grama kadar olan konsantrasyonlarda ölümcül sonuçlara yol açabilmektedir. Gümüş bileşikler, vücut dokuları tarafından yavaşça emilebilir ve bunun sonucunda mavimsi veya siyahımsı cilt pigmentasyonu ortaya çıkar.

  • Gözle temas: Sıvı gözle temas ederse ciddi kornea hasarına neden olabilir.
  • Cilt ile temas: ciltte tahrişe neden olabilir. Ciltle tekrarlanan ve uzun süreli temas alerjik dermatite neden olabilir.
  • Soluma tehlikeleri: yüksek konsantrasyonlarda buharlara maruz kalma baş dönmesine, solunum zorluğuna, baş ağrısına veya solunum yolunda tahrişe neden olabilir. Son derece yüksek konsantrasyonlar, uyuşukluğa, şaşırtmaya, kafa karışıklığına, bilinç kaybına, komaya veya ölüme neden olabilir.
  • Yutma tehlikeleri: orta derecede toksik olarak sınıflandırılır. Mide bulantısına, kusmaya, ishale ve baygınlığa neden olabilir. Yutulduğunda veya kusma meydana gelirse maddenin akciğerlere çekilmesi ölümcül olabilen kimyasal pnömoniye neden olabilir.
  • Hedef organ: Bu materyaldeki bir bileşene veya bileşenlere kronik aşırı maruz kalmanın laboratuvar hayvanlarında aşağıdaki etkilere neden olduğu bulunmuştur:
  • Böbrek hasarı
  • Göz hasarı
  • Akciğer hasarı
  • Karaciğer hasarı
  • Anemi
  • Beyin hasarı

İlginç Bilgiler ve Diğer

  1. Yer kabuğunda altından daha az gümüş var.
  2. Gümüş, dünyadaki en yansıtıcı metallerden biridir.
  3. Meksika, dünyadaki en büyük Gümüş üreticisidir.
  4. Gümüşün doğal antibakteriyel özellikleri vardır ve “gümüş kaşıkla doğmuş” sözü, mikrop öldürücü özellikleri için küçük çocuklarını gümüş kaşıklarla besleyen zengin ailelerden gelmektedir.
  5. Altından farklı olarak, gümüş genellikle geri dönüştürülmez. Televizyonlarda, elektronik cihazlarda vb. Kullanılan madenden çıkarılan gümüşün çoğu çöplüklere gömülür.
  6. Gümüş, altından biraz daha serttir.
Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • ^ G. Kroonen. (2013). Etymological Dictionary Of Proto-Germanic. ISBN: 9789004183407. Yayınevi: Brill Academic Publishers. sf: 436.
  • ^ J. P. Mallory, et al. (2006). The Oxford Introduction To Proto-Indo-European And The Proto-Indo-European World. ISBN: 9780199287918. Yayınevi: Oxford University Press on Demand. sf: 241.
  • D. Belstler. 10 Interesting Facts About Silver - Johnson Search Group. (19 Eylül 2018). Alındığı Tarih: 05 Ocak 2021. Alındığı Yer: Johnson Search Group | Arşiv Bağlantısı
  • Lenntech. Silver - Ag - Chemical Properties, Health And Environmental Effects. Alındığı Tarih: 05 Ocak 2021. Alındığı Yer: Lenntech | Arşiv Bağlantısı
  • Encyclopedia Britannica. Silver | Facts, Properties, & Uses. Alındığı Tarih: 05 Ocak 2021. Alındığı Yer: Encyclopedia Britannica | Arşiv Bağlantısı
  • Wikipedia. Chemical Element With Atomic Number 47. (06 Kasım 2001). Alındığı Tarih: 05 Ocak 2021. Alındığı Yer: Wikipedia | Arşiv Bağlantısı
  • Azom. Silver (Ag) - Properties, Applications. Alındığı Tarih: 05 Ocak 2021. Alındığı Yer: Azom | Arşiv Bağlantısı
  • Royal Society of Chemistry. Silver- Element Information, Properties And Uses | Periodic Table. Alındığı Tarih: 05 Ocak 2021. Alındığı Yer: Royal Society of Chemistry | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 26/01/2021 16:04:07 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9870

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Kuantum
Sars Mers
Fosil
Deney
Kozmoloji
Evrim Ağacı
Periyodik Cetvel
Gıda
Sanat
Test
Mikrop
Hamilelik
Sürüngen
Hayatta Kalma
Maske Takmak
Botanik
Epigenetik
Kozmik Mikrodalga Arkaplan Işıması (Cmb)
Uydu
Solunum
Aşı
Avrupa
Salgın
Zehir
Kanıt
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Reklamı Kapat
Soru Sor
Not Ekle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Fikrimi çalmış olmaları umrumda değil. Umrumda olan, kendilerine ait hiçbir fikirlerinin olmaması.”
Nikola Tesla
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Takipçi UP İçerik Soru Cevap

Devamını Oku