Gümüş

Gümüş Nedir? Özellikleri Nelerdir ve Nerelerde Kullanılır?

Gümüş
Gümüş
Wikipedia
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
4 dakika
1,042 Okunma Sayısı bionluk logo yazarlarınca hazırlandı.
Notlarım
Reklamı Kapat
Evrim Ağacı Akademi: Periyodik Cetvel ve Elementler Yazı Dizisi

Bu yazı, Periyodik Cetvel ve Elementler yazı dizisinin 48. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Hidrojen" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Gümüş
  • İngilizce İsim Silver
  • Alternatif İsim Argentum
  • Sembol Ag
  • Atom Numarası 47
  • Grup 11
  • Periyot 5
  • Oda Sıcaklığında Faz Katı
  • Elektron Konfigürasyonu 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s2 3d10 4p6 5s1 4d10
  • Semantik Elektron Konfigürasyonu [Kr] 4d10 5s1
Önemli Özellikler
  • Atom Kütlesi 107.86822 Da (0.00020000 Da)
  • Blok d
  • Kategori Geçiş metali
  • Görünüm Parlak beyaz metal
  • Atomik Yarıçap 160 pm
  • Kaynama Sıcaklığı 2435 K
  • Erime Sıcaklığı 1234.93 K
  • Yoğunluk (Oda Sıcaklığında) 10.49 g/cm3
Bulunma Sıklığı
  • Dünya Kabuğunda 7.5×10−8 kg/kg
  • Şehir Toprağında 0.0004 kg/kg
  • Meteoritlerde 0.000014 %
  • Deniz Suyunda 4×10−11 kg/L
  • İnsan Vücudunda 0.000002 %
  • Güneş'te 2.0×10−7 silisyuma göre mol oranı
  • Güneş Sistemi'nde 4.9×10−7 silisyuma göre mol oranı
Elastik Özellikler
  • Kayma (Shear) Modülü 30 GPa
  • Esneklik (Bulk) Modülü 100 GPa
  • Poisson Oranı 0.37
  • Young Modülü 83 GPa
Keşif Bilgileri
  • Keşfedildiği Ülke
  • Keşfeden/Gözleyen ve Keşif/Gözlem Yılı Küçük Asya (Anadolu), MÖ 5000'den önce
  • İzole Eden ve İzolasyon Yılı , ca. 4000 BC
  • Bu yazı, Evrim Ağacı'nın kimyasal elementlere dair bilgileri barındıran Periyodik Cetvel projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.

Özellikler

Gümüş, sembolü Ag olan kimyasal bir elementtir. Periyodik tablonun 11. grubuna aittir ve atom numarası 47'dir. Gümüş, parlak, yumuşak, çok sünek ve dövülebilir bir metaldir. Tüm metaller arasında en yüksek elektrik iletkenliğine sahip metaldir; ancak çok pahalı olduğu için elektriksel amaçlarla yaygın olarak kullanılamamaktadır.

Gümüş, saf yataklardan olduğu kadar argentit gibi gümüş cevherlerinden de elde edilebilir. Altın, bakır veya kurşun içeren cevher yataklarının yanı sıra yan ürün olarak da elde edilebilir. Gümüş havada oksitlenmez; ancak havadaki hidrojen sülfür ile reaksiyona girerek gümüş sülfit oluşumu nedeniyle metalin kararmasına neden olur. Bu nedenle gümüş ürünler düzenli temizlik gerektirir. Gümüş bileşiklerinde hemen hemen her zaman tek değerlik alır, ancak, bir oksit, bir fluorür ve çift değerli bir gümüş sülfid olarak da bulunabilmektedir.

Bulunma Sıklığı ve Üretimi

Gümüş, birleşmemiş halde ve argentit ve klorarjirit (boynuz gümüşü) gibi cevherlerde bulunur. Bununla birlikte, çoğunlukla kurşun-çinko, bakır, altın ve bakır-nikel cevherlerinden madenciliğin yan ürünü olarak çıkarılır. Gümüşün dünya üretimi yılda yaklaşık 20.000 tondur. Topraktaki gümüş seviyeleri, bazen 44 ppm’e kadar çıkabilen mineral bakımından zengin topraklar dışında genellikle yüksek değildir. Metalik gümüş doğada kristal halinde, ancak genel olarak kompakt bir kütle olarak bulunur. Başlıca gümüş cevherleri Meksika, Bolivya ve Honduras'ta çıkarılan akantit ve Kanada'da çıkarılan stephanittir.

Uygulama ve Kullanım Alanları

Som gümüş %92,5 gümüş içerir. Gerisi bakır veya başka bir metallerdir. Görünümün önemli olduğu takılarda ve gümüş sofra takımlarında kullanılır. Gümüş, zamanla kararmasına rağmen bilinen görünür ışığın en iyi yansıtıcısı olduğu için ayna yapımında kullanılır. Diş alaşımlarında, lehim ve sert lehim alaşımlarında, elektrik kontaklarında ve pillerde de kullanılır. Gümüş boyalar, baskılı devre yapımında kullanılır. Gümüş bromür ve iyodür, ışığa duyarlılıkları nedeniyle fotoğrafçılık tarihinde önemlidir. Dijital fotoğrafçılığın yükselişine rağmen, gümüş tuzları yüksek kaliteli görüntüler üretmede ve yasadışı kopyalamaya karşı korumada hala kullanılmaktadır.

Tarihi

Türkiye ve Yunanistan'daki eski maden işletmelerinin yakınındaki cüruf yığınları, gümüş madenciliğinin MÖ 3000 civarında başladığını gösteriyor. Gümüş ilk olarak, şu anda güney Irak'ta yaşayan Keldaniler tarafından icat edilen bir işlem olan küpelasyonla rafine edilmiştir. Erimiş metali sığ bir kapta ısıtmaktan ibaret olan bu yöntemde gümüşün üzerine güçlü bir hava akımı üfleniyordu. Bu, kurşun ve bakır gibi diğer metalleri oksitleyerek yalnızca gümüşü etkilenmediği için gümüş bileşikten ve alaşımdan ayrılmış olur.

Atina'nın yükselişi, kısmen Laurium'daki yerel gümüş madenlerinin açığa çıkması ile mümkün oldu. Bu durumun etkileri MÖ 600'den itibaren ve Roma dönemine kadar işledi. Ortaçağda, Alman madenleri Avrupa'da ana gümüş kaynağı haline geldi. Gümüş, Peru, Bolivya ve Meksika'da zengin yataklar bulunan Orta ve Güney Amerika'nın eski uygarlıkları tarafından da çıkarıldı.

Etimolojisi

"Gümüş" kelimesi Eski İngilizcede seolfor ve siolfor gibi çeşitli yazım biçimlerinde görünür. Gümüş için Balto-Slavca sözcükler, Keltiberyalı form silabur gibi Germen sözcüklere oldukça benzerdir. Morfolojileri Hint-Avrupa olmayan bir Wanderwort'u önermesine rağmen, ortak bir Hint-Avrupa kökenine sahip olabilirler.[1], [2] Ag kimyasal sembolü, Latince "gümüş" anlamına gelen argentum kelimesinden gelmektedir.

Önlem ve Güven

Gümüşün Sağlığa Etkileri

Çözünür gümüş tuzları, özellikle AgNO3, 2 grama kadar olan konsantrasyonlarda ölümcül sonuçlara yol açabilmektedir. Gümüş bileşikler, vücut dokuları tarafından yavaşça emilebilir ve bunun sonucunda mavimsi veya siyahımsı cilt pigmentasyonu ortaya çıkar.

  • Gözle temas: Sıvı gözle temas ederse ciddi kornea hasarına neden olabilir.
  • Cilt ile temas: ciltte tahrişe neden olabilir. Ciltle tekrarlanan ve uzun süreli temas alerjik dermatite neden olabilir.
  • Soluma tehlikeleri: yüksek konsantrasyonlarda buharlara maruz kalma baş dönmesine, solunum zorluğuna, baş ağrısına veya solunum yolunda tahrişe neden olabilir. Son derece yüksek konsantrasyonlar, uyuşukluğa, şaşırtmaya, kafa karışıklığına, bilinç kaybına, komaya veya ölüme neden olabilir.
  • Yutma tehlikeleri: orta derecede toksik olarak sınıflandırılır. Mide bulantısına, kusmaya, ishale ve baygınlığa neden olabilir. Yutulduğunda veya kusma meydana gelirse maddenin akciğerlere çekilmesi ölümcül olabilen kimyasal pnömoniye neden olabilir.
  • Hedef organ: Bu materyaldeki bir bileşene veya bileşenlere kronik aşırı maruz kalmanın laboratuvar hayvanlarında aşağıdaki etkilere neden olduğu bulunmuştur:
  • Böbrek hasarı
  • Göz hasarı
  • Akciğer hasarı
  • Karaciğer hasarı
  • Anemi
  • Beyin hasarı

İlginç Bilgiler ve Diğer

  1. Yer kabuğunda altından daha az gümüş var.
  2. Gümüş, dünyadaki en yansıtıcı metallerden biridir.
  3. Meksika, dünyadaki en büyük Gümüş üreticisidir.
  4. Gümüşün doğal antibakteriyel özellikleri vardır ve “gümüş kaşıkla doğmuş” sözü, mikrop öldürücü özellikleri için küçük çocuklarını gümüş kaşıklarla besleyen zengin ailelerden gelmektedir.
  5. Altından farklı olarak, gümüş genellikle geri dönüştürülmez. Televizyonlarda, elektronik cihazlarda vb. Kullanılan madenden çıkarılan gümüşün çoğu çöplüklere gömülür.
  6. Gümüş, altından biraz daha serttir.
Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 1
  • Tebrikler! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • ^ G. Kroonen. (2013). Etymological Dictionary Of Proto-Germanic. ISBN: 9789004183407. Yayınevi: Brill Academic Publishers. sf: 436.
  • ^ J. P. Mallory, et al. (2006). The Oxford Introduction To Proto-Indo-European And The Proto-Indo-European World. ISBN: 9780199287918. Yayınevi: Oxford University Press on Demand. sf: 241.
  • D. Belstler. 10 Interesting Facts About Silver - Johnson Search Group. (19 Eylül 2018). Alındığı Tarih: 05 Ocak 2021. Alındığı Yer: Johnson Search Group | Arşiv Bağlantısı
  • Lenntech. Silver - Ag - Chemical Properties, Health And Environmental Effects. Alındığı Tarih: 05 Ocak 2021. Alındığı Yer: Lenntech | Arşiv Bağlantısı
  • Encyclopedia Britannica. Silver | Facts, Properties, & Uses. Alındığı Tarih: 05 Ocak 2021. Alındığı Yer: Encyclopedia Britannica | Arşiv Bağlantısı
  • Wikipedia. Chemical Element With Atomic Number 47. (06 Kasım 2001). Alındığı Tarih: 05 Ocak 2021. Alındığı Yer: Wikipedia | Arşiv Bağlantısı
  • Azom. Silver (Ag) - Properties, Applications. Alındığı Tarih: 05 Ocak 2021. Alındığı Yer: Azom | Arşiv Bağlantısı
  • Royal Society of Chemistry. Silver- Element Information, Properties And Uses | Periodic Table. Alındığı Tarih: 05 Ocak 2021. Alındığı Yer: Royal Society of Chemistry | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı Akademi: Periyodik Cetvel ve Elementler Yazı Dizisi

Bu yazı, Periyodik Cetvel ve Elementler yazı dizisinin 48. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Hidrojen" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 27/09/2021 02:02:13 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9870

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Komplo
Nadir
İnternet
Astronot
Goril
Ateş
Hasta
Neandertal
Ses Kaydı
Popülasyon
Cinsellik
Hominid
Şempanze
Hamile
Sinir
Türleşme
Canlılık Ve Cansızlık Arasındaki Farklar
Çeviri
Yok Oluş
Diş Sorunları
Aşılar
Nöron Hücresi
Hayvan Davranışları
Mikoloji
Böcekler
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın