Paylaşım Yap

Nurajik Medeniyetinin Devasa Heykelleri, Sardinya Mezarlıklarına 3000 Yıl Boyunca Göz Kulak Oldu!

Nurajik Medeniyetinin Devasa Heykelleri, Sardinya Mezarlıklarına 3000 Yıl Boyunca Göz Kulak Oldu! National Geographic
Yeniden birleştirilmiş Mont'e Prama devlerinden birkaçı, Sardinya'nın başkenti Cagliari'deki Ulusal Arkeoloji Müzesi'nde sergilenmekte.
6 dakika
1,126

1974 baharında, tarlalarını süren Sardinyalı çiftçiler, işlerini durdurmak zorunda kaldılar. Büyük bir kaya olduğunu varsaydıkları bir şeye rastlamışlardı; ama daha yakından incelendiğinde, çok daha ilgi çekici bir durum ortaya çıktı: Buldukları şey, taştan yapılma bir kafaydı. Onların keşfi, Batı Akdeniz'deki en önemli Demir Çağı buluntularından birini ortaya çıkardı.

Mont'e Prama adasının bereketli batı kıyısında, kireçtaşı bloğu ortaya çıkarıldı. Sonraki on yıl içinde arkeologlar tarafından toplanan binlerce parçanın ilkiydi. O zamandan beri çıkarılan parçalar birleştirilerek, ortaya dev heykeller çıkarıldı.

Başta kireç taşlarından oyulmuş Mont'e Prama devleri\text{}nin boyu, çoğu insandan uzundur. Bazıları neredeyse iki küsür metre boyundadır. Üçgen yüzler ve "T" şeklinde kaş ve burunlara sahip olmak gibi oldukça ikonik özellikleri vardır. En dikkat çekici özellikleri ise gözleridir. Heykellerin gözleri, dümdüz ileriye bakan büyük, yuvarlak eşmerkezli dairelerle tasvir edilmektedir. Bazı heykellerin ellerinde kalkan varken, diğerleri yay taşımaktadır. Bunlara dayanarak bilim insanları, Mont'e Prama heykellerini üç ana başlıkta kategorize ettiler: okçular, boksörler ve savaşçılar.

Tüm Reklamları Kapat

Tarihçiler, hala Mont'e Prama devlerinin tam olarak neyi temsil ettiği konusunda emin olmasalar da, hepsi, antik halkı güçlü sembolizmleriyle bir tutmayı amaçladıkları konusunda hemfikir. Halk, dışarıdan gelen saldırılara boyun eğmeden önce, bu heykeller yaklaşık 3.000 yıllık güçlü ve dikkate değer bir Demir Çağı kültürünün bir göstergesi konumundaydı.

Sanatçıyı Tespit Etmek

Günümüzde İtalya'nın bir parçası olan Sardinya'da insanlık tarihi, eskiye dayanır ve hareketli bir geçmişe sahiptir. İtalyan ve İber Yarımadaları arasında yer alan bu bölge, uzun süredir Akdeniz ticaretinde önemli bir rol oynamaktadır.

Mont'e Prama taşları ilk keşfedildiğinde, bilim insanları bunların bir Kartaca tapınağının parçası olduğunu düşündüler. Kartaca, ticari güç elde etmek için Kuzey Afrika'ya odaklandı ve MÖ 500 tarihlerinde Sardinya'yı fethettiler.

Binlerce heykel parçası bulmanın yanı sıra, 1977-79'da Mont'e Prama'daki kazı, antik Nuragic nekropolünden 30 mezar ortaya çıkardı. Kumtaşı levhalarla kaplı bu silindirik mezarlarda, hepsi oturur ve diz çökmüş vaziyette gömülü erkek ve kadın bedenleri vardı.
Binlerce heykel parçası bulmanın yanı sıra, 1977-79'da Mont'e Prama'daki kazı, antik Nuragic nekropolünden 30 mezar ortaya çıkardı. Kumtaşı levhalarla kaplı bu silindirik mezarlarda, hepsi oturur ve diz çökmüş vaziyette gömülü erkek ve kadın bedenleri vardı.
National Geographic

Daha ayrıntılı çalışmaların ardından ise araştırmacılar, taş parçalarının Kartacalılardan çok daha eski olduğunu fark etti. Birçok kişi tarafından Sardinya arkeolojisinin babası olarak kabul edilen Giovanni Lilliu, parçaları inceledikten sonra, Sardinya'nın Nurajik uygarlığı'nda yapılan bronz heykelciklerle aynı özelliklere sahip olduğu sonucuna vardı.

Tüm Reklamları Kapat

MÖ 18. ilâ 8. yüzyıllar arasında gelişen Nurajik medeniyeti, hem metal hem de taş işçiliği ile ünlenmişti. Ada genelinde, nuraghi (Medeniyetlerinin ismini de buradan almışlardır) olarak bilinen farklı megalitik yapılar inşa ettiler. Günümüzde, adada altı binden fazla nuraghi biberi kayda geçmiştir ki bu, 24 bin km2'lik (hemen hemen Amerika Birleşik Devletleri'ndeki New Hampshire eyaletinin büyüklüğü) bir arazi için dudak uçuklatacak bir sayıdır.

Genelde dairesel bir odaya sahip bir kulenin hükmettiği bu yapılar, sadece Sardinya'da bulunur. Tam olarak hangi amaçla inşa edildikleri bilinmiyor. Bunların kale, konut, saray veya üçünün birleşimi olduğuna dair teoriler vardır. MÖ 1200 civarında, nuraghi yapımlarının büyük ölçüde durmuş olması muhtemel ancak yüzyıllar boyunca kullanılmaya devam edildiler.

Nuraghe Palmavera (M.ö. 15. ila dokuzuncu yüzyıllar), Nuragic kültürünün Geç Tunç Çağı'nda Sardinya'da inşa ettiği megalitik yapıların ikonik bir örneğidir.
Nuraghe Palmavera (M.ö. 15. ila dokuzuncu yüzyıllar), Nuragic kültürünün Geç Tunç Çağı'nda Sardinya'da inşa ettiği megalitik yapıların ikonik bir örneğidir.
National Geographic

Devasa heykellerin yaratılmasından bir süre sonra, Nurajik kabilesi zayıflamaya ve gerilemeye başladı. Hem Yunanlılar hem de Fenikeliler, adanın verimli maden kaynakları için savaştılar ve Fenikeliler galip çıktı. Daha sonra, Kuzey Afrika'daki Kartacalı kuzenleri (Kartaca, aslen Fenikeliler tarafından kurulmuştu) MÖ 6. yüzyılda Sardinya'yı fethetti.

Nurajik uygarlığının tarih sahnesinden çekilmesiyle, heykeller yok edilmiş gibi görünüyor. Görünüşe bakılırsa, bu, kasıtlı bir şekilde yapılmış bir saygısızlıktı. Bilim insanları, bunun muhtemelen Fenikeli veya Kartacalı sömürgeciler tarafından yapıldığı, amaçlarının ise eski düzeni alenen karalayarak kendi sistemlerini dayatmak olduğu kanısındalar.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Mont'e Prama'nın Kudretli Heykellerinin Özellikleri

2007 ve 2011 yılları arasında arkeologlar tarafından yeniden bir araya getirilen devasa Sardinya heykelleri, yukarıda da söz ettiğimiz gibi üç ana kategoriye ayrılıyor: boksörler, okçular ve savaşçılar. Heykellerde eksik parçalar bulunmakta, ancak arkeologlar, henüz bozulmadıkları zamanlarda her heykelin kendi kategorisinde ortak özellikler barındırdığına inanıyor.

Şu ana kadar bulunmuş sayıca en fazla kategori olan boksörler, çıplak göğüslüdür ve diğer kategoriler arasında en kalınıdır. Her figür, başının üstünde bir siperlik taşımaktadır. Arkeologlar, bir zamanlar sağ ellerinde törensel bir savaş eldiveni bulunan parçalar da tespit etmişlerdir. Yüzler, gözlere göre iki eş merkezli daireye sahiptir. Tarihçiler, bu figürlerin dini, hatta rahiplik rolüne sahip savaşçı-sporcular olduğunu tahmin ediyorlar.

Okçuların sağ eli selam için havaya kaldırılmış, eldivenin içindeki diğer eli ise omzuna dayanan yayı tutmuş vaziyette tasvir edilmiştir. Uzun saç örgüleri ise aşağıya doğru sarmaktadır. Henüz iyi korunmuş okçu kafaları bulunamadı, bu nedenle bilim insanları savaşçılarla aynı yüz özelliklerini paylaştığına inanıyorlar. Şimdiye kadar bulunan birkaç savaşçı heykelin durumu kötüdür. Miğferlerinin ortasında bir arma ve üstte iki boynuz bulunmaktadır. İlk yontulduklarında, muhtemelen hepsi dairesel kalkanlar taşıyordu.

Kusursuz eşmerkezli daireler ve T şeklinde bir alın ve burun... Cagliari Ulusal Arkeoloji Müzesi'ndeki Sardinya'nın "taş devleri"nden birinin yüzü bunlardan oluşur.
Kusursuz eşmerkezli daireler ve T şeklinde bir alın ve burun... Cagliari Ulusal Arkeoloji Müzesi'ndeki Sardinya'nın "taş devleri"nden birinin yüzü bunlardan oluşur.
National Geographic

Zorlu Görev

1970'lerden bu yana yapılan kazı çalışmaları, Mont'e Prama'nın eski bir Nurajik nekropolüne ev sahipliği yaptığını doğruladı. En eski mezarların tarihi ise MÖ 11. yüzyıla dayanmaktadır. Yalnızca daha fazla heykel parçası bulunarak değil, aynı zamanda da arkeologların nuraghinin minyatür taş modellerini ortaya çıkarmasıyla, kazılar; alanın tartışmasız Nurajik kültürüne ait olduğunu doğruladı.

Birlikte ele alındığında, Mont'e Prama sahasındaki müteakip kazılardan elde edilen bulgular, taş devlerin MÖ 10. ilâ 8. yüzyıllar arasında (yani Geç Demir Çağı'nda) Nurajik dönemin zirvesinin sonuna doğru yontulduğunu ortaya çıkardı.

Mont'e Prama'daki arkeolojik çalışmaların çoğunun merkezinde, nekropoller (mezarlar) vardı. Ayrıca bölgedeki topraktan alınan çok sayıda parça, sabırla incelendi. Ekibin üstlendiği görev oldukça büyüktü, çünkü 1970'lerin ortalarından bu yana binlerce çeşit parça birikmişti.

Tüm Reklamları Kapat

Dev heykeller arasında, bir Nuraghe modelinden yapılma bu merkezi kule gibi, Mont'e Prama'da minyatür nuraghi modelleri de bulundu.
Dev heykeller arasında, bir Nuraghe modelinden yapılma bu merkezi kule gibi, Mont'e Prama'da minyatür nuraghi modelleri de bulundu.
National Geographic

2007'de taş figürleri yeniden birleştirmek için özenli bir çalışma başladı. 2011 yılına kadar uzmanlar, taş parçalarını çoğu tamamlanmamış 24 heykel halinde yeniden birleştirmeyi başardı. Bugün bu Demir Çağı şaheserlerini, Sardinya'nın başkenti Cagliari'deki Ulusal Arkeoloji Müzesi'nde ve Mont'e Prama bölgesinin yakınında bulunan Cabras'taki Giovanni Marongiu Kent Müzesi'nde görmek mümkündür.

2015 yılında, ondan 1 sene önce Mont'e Prama'da bulunan iki okçu da dahil olmak üzere üç figür daha restore edildi. Bu heykellerin tarzı, daha önce bulunanlardan belirgin şekilde farklıdır. Heykellere ek olarak ekip, aynı zamanda çok sayıda nuraghi modelini de restore etmektedir.

Önemli Hususlar ve Teoriler

Nurajik topluluğunun bu heykelleri neden diktiği ve bulundukları arazide nasıl yerlerine koydukları, yaklaşık 3.000 yıl sonra bile hala uzmanlar tarafından tam olarak yanıtlanmış değil. Bazıları, heykellerin, muhtemelen nekropolde gömülü yatan Nurajik askeri ve rahip sınıflarını temsil ettiğini iddia ediyor.

Tüm Reklamları Kapat

Başka bir teori ise heykellerin Nurajiklerin tarihî kahraman figürlerini, belki de devasa nuraghi yapılarını inşa etmiş olanları temsil ettiğidir. Bu teoriye göre heykeller, Yunanca bir terim olan heroon (bir kahramana veya kahramanlara adanmış bir tapınak veya anıt) olarak dikilmiş olabilir. Nekropolün yakınına yerleştirilen bu ata-kahramanlar, ada topluluğunu birbirine bağlayan geleneksel değerlerin ve ortak mirasın bir hatırlatıcısı olabilir.

Santa Vittoria di Serri'nin Nuragic Tapınağı'ndan çıkarılmış bu parçanın Cagliari Ulusal Arkeoloji Müzesi'nde sergilenişi.
Santa Vittoria di Serri'nin Nuragic Tapınağı'ndan çıkarılmış bu parçanın Cagliari Ulusal Arkeoloji Müzesi'nde sergilenişi.
National Geographic

Günümüzde bile Sardinyalılar, geçmişlerinin bu tür sembolleriyle güçlü bir duygusal bağ kuruyorlar. Mont'e Prama devlerinin simaları o kadar iyi tanındı ve ünlendi ki, nuraghi evlerini geçerek adanın antik geçmişinin sembolü olmayı başardılar.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
15
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Merak Uyandırıcı! 4
  • Tebrikler! 3
  • Muhteşem! 2
  • Bilim Budur! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Sıkça Sorulan Sorular

Yapı veya anıt oluşturmak amacıyla kullanılan antik taş anlamına gelmektedir.

(Sıfat) Megalitlerle ilgili anlamına gelir veya bir dönemi kapsayan terimdir.

Bilhassa bir antik kente ait büyük bir mezarlık anlamına gelir.

Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 24/04/2024 22:17:05 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/11181

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Psikoloji
Aslan
Kuyruksuz Maymun
Yas
Evrimsel Tarih
Kırmızı
Kök Hücre
Önyargı
Tehdit
Lazer
Süt
Ufo
Dilbilim
Yapay Zeka
Ateş
Balıklar
Oyun
Sinir
Mikrobiyoloji
Sahtebilim
Elektrik
Koaservat
Şüphecilik
Pediatri
Periyodik Tablo
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
F. Mulas, et al. Nurajik Medeniyetinin Devasa Heykelleri, Sardinya Mezarlıklarına 3000 Yıl Boyunca Göz Kulak Oldu!. (4 Aralık 2021). Alındığı Tarih: 24 Nisan 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/11181
Mulas, F., Acar, M. S., Bakırcı, Ç. M. (2021, December 04). Nurajik Medeniyetinin Devasa Heykelleri, Sardinya Mezarlıklarına 3000 Yıl Boyunca Göz Kulak Oldu!. Evrim Ağacı. Retrieved April 24, 2024. from https://evrimagaci.org/s/11181
F. Mulas, et al. “Nurajik Medeniyetinin Devasa Heykelleri, Sardinya Mezarlıklarına 3000 Yıl Boyunca Göz Kulak Oldu!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Mehmet Samet Acar, Evrim Ağacı, 04 Dec. 2021, https://evrimagaci.org/s/11181.
Mulas, Francesca. Acar, Mehmet Samet. Bakırcı, Çağrı Mert. “Nurajik Medeniyetinin Devasa Heykelleri, Sardinya Mezarlıklarına 3000 Yıl Boyunca Göz Kulak Oldu!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Mehmet Samet Acar. Evrim Ağacı, December 04, 2021. https://evrimagaci.org/s/11181.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close