Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Nostalji Nedir? Geçmişe Duyulan Hasret, Bir Hastalık Olabilir mi?

Nostalji Nedir? Geçmişe Duyulan Hasret, Bir Hastalık Olabilir mi? Pixabay
6 dakika
2,873
  • Psikoloji

"Nostalji" kelimesi 1688 yalında İsviçreli psikolog Johannes Hofer tarafından Yunanca "nostos", yani "eve dönüş" manasına gelen kelime ile, "algos" yani "acı" kelimelerinin birleştirilmesi ile oluşturulmuştur. Bu kelime, aslında ilk zamanlarda yurt özlemi çeken insanlar için kullanılmıştır; fakat günümüzde, kelimenin anlamında bir genişleme olmuştur.

Peki nostalji, gerçekten bir hastalık mı? Çünkü 20. yüzyıl insanları olarak bizler, geçmişe özlem duymanın çok özel bir duygu olduğunu düşünüyoruz fakat eskiden, bu his, hastalıklı bir duygu olarak görülüyordu. Bu konuyu anlayabilmek için 17. yüzyıla bir dönüş yapmak gerekiyor.

Bu Reklamı Kapat

Nostaljinin Tarihi

17. yüzyılda İsviçre'nin paralı askerlerinde bazı farklılıklar ortaya çıkmaya başladı. Bu durum oldukça enteresandı. Çünkü bu kişiler; uykusuzluk, ritim bozukluğu, yorgunluk ve hazımsızlık gibi belirtileri olan hastalıklara yakalanıyorlar ve zamanla durumları ağırlaşıyordu. Aslında bu hastalığın belirtileri, depresyon belirtileri gibiydi; fakat askerler bu hastalıktan oldukça hızlı ve fazla etkileniyordu. Öyle ki işlerini yapamayacak duruma gelebiliyorlardı. Peki bu askerlere ne oluyordu? Neden böyle zor bir durumda kalıyorlardı?

Bu konu, birinin ilgisini çekmeyi başarmıştı: Johannes Hofer ismindeki bir tıp öğrencisi, hastaların yaşadıklarından oldukça etkilenmiş ve neler olduğunu araştırmaya karar vermişti. Yaptığı araştırmalar sonucunda, bu askerlerin yaşadıklarının fiziksel olmadığını anladı. Aslında onlar bir çeşit psikolojik rahatsızlık içindeydiler. Yurtlarını özleyen bu askerler, yaşadıkları özlem neticesinde bazı semptomlar göstererek hastalanıyorlardı. İlk zamanlar bu hastalık için "İsviçre Hastalığı" tabiri kullanılıyordu. Askerlerin yurtlarını özlemesine neden olan her şey, bir bir yasaklanmaya başlanmıştı. Çünkü yurtlarını hatırlatan her şey, askerlerin oldukça fazla üzülmesine sebebiyet veriyordu.

Bu Reklamı Kapat

Johannes Hofer tarafından üretilen "nostalji" kavramı, o zamanki durumu açıklama açısından oldukça değerli idi. Yani o dönemde yurt özlemiyle dolu olan ve bu özlemden ötürü oldukça acı çeken insanların durumunu "nostalji" kavramı tanımlıyordu. Hofer'in tanımlamasıyla birlikte nostaljik durum, Avrupa'ya da yayılmış ve günümüze kadar gelmiştir.

Nostaljinin 18. yüzyıldaki seyri, bir önceki yüzyılla benzerlik gösterdi. Yurtlarına özlem duyan kişiler, hastalığın olumsuz etkilerinden kurtulabilmek amacıyla yurtlarına gönderiliyordu. Fakat bu tedavi artık yeterli gelmiyordu. Çünkü hastalığın tedavisi güçleşmeye başlamıştı. 18. yüzyılın sonlarına doğru nostaljiyi araştırma görevi, doktorlardan şair ve filozoflara geçmeye başladı.[1]

Nostalji ile alakalı pek çok şey söylendi. Bazı psikologlar nostaljinin, cenin dönemine geri dönmek isteyen kişilerin sıkıntılarını açığa vurduğunu düşündü. Yahut bu durum, çocukluk dönemini bırakma zorlukları neticesinde meydana geliyor olabilirdi. O zamanlar "hastalık" olarak kabul edilen ve tedavi edilmesi gerektiği düşünülen nostalji, günümüzde insanın geçmişten beslenmesini sağlayan bir mutluluk kaynağı olarak görülüyor.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Pixabay

Nostalji, Gerçekten Bir Hastalık mı?

Şimdilerde pek çok insan, nostalji kavramını duyduğunda bir huzur hissediyor. Çünkü aslında bu kavram, bizlere geçmişi ve güzel günleri hatırlatır. Yani bu durum, şu anda düzeltilmesi gereken bir hastalık değildir ve bir sağlık durumunun hastalık olması için yer alması gereken DSM-5 gibi resmi kataloglarda da yer almaz!

Cambridge Sözlüğü, "nostalgia"yı geçmişte olan şeyleri düşünürken hem zevk hem de hafif üzüntü hissetmek şeklinde tanımlamaktadır.[2] Geçmişe duyulan özlemde üzüntü hissinin artması, konuyu ciddiye almayı gerektirebilir.

Örneğin anlattığımız üzere, Johannes Hofer'in isimlendirmesinden sonra bir hastalık olarak kabul edilen "nostalji", o zamanlar gerçekten de ağır sonuçlar doğuruyordu. Dolayısıyla nostaljik duygularla birlikte, gündelik hayatınızda işlevinizi sınırlandıracak boyutta bir sorun yaşıyorsanız, bir psikoloğa görünmeniz önem taşımaktadır.

Nostaljinin İşlevleri

Nostalji'nin tanımı Johannes Hofer'den bugüne epey değişikliğe uğradı. Modernizm nostaljiyi, hastalıklı etkisinden ziyade, insanlara olumlu etkileri bulunan bir kavram olarak gördü. İnsanın ruh halini iyileştirme, insana varoluşsal anlam kazandırma vb. psikolojik işlevleri bulunduğu düşünülen nostalji, modern dünyada temelde şu işlevlere sahip gibi görünmektedir:[3]

  • İnsanın ruh halini iyileştirir.
  • Bireye varoluşsal bir anlam kazandırır.
  • Siyasi bir araç olarak kullanılabilir.
  • Kişinin psikolojik anlamda kendisini iyi hissetmesini sağlar.

Yukarıdaki gibi sıralanabilen her bir husus, nostaljinin işlevleri olarak değerlendirilebilir. Bunun yanı sıra daha önce de bahsedildiği gibi nostaljinin tıbbi bir boyutu bulunmaktadır.

Bu Reklamı Kapat

Nostalji ve Edebiyat İlişkisi

Nostalji ve edebiyat arasında da doğrudan bir ilişki vardır. Birçok edebi eserde nostalji teması, farklı olay ve karakterler üzerinden verilmiştir. Marcel Proust'un yedi ciltlik "Kayıp Zamanın İzinde", bu duruma örnek olarak verilebilir. Kitap, aslında yarı otobiyografik bir romandır. Proust, kendisi ve çevresindeki insanların yaşadıklarını bir kurgu içerisinde anlatır. Roman içerisinde anlatıcı-yazar, zaman zaman yoğun bir ruh haline bürünür. Anlatılarında bazen nostalji açığa çıkar.[4]

Belçikalı yazar Amelia Nothomb'un "La Nostalgie Heuresue" romanı, nostalji temalı bir başka eserdir. Nothomb bu kitabında Japonya'ya olan aşkını anlatmaktadır. Kitabın otobiyografik özelliklere sahip olduğunu ifade etmek mümkündür.

Edebiyat ve nostalji ilişkisine pek çok edebi eser üzerinden örnek verilebilir. Nostalji temasını işleyen eserlerde geçmiş günlere duyulan özlem açığa çıkmaktadır.

Nostalji ve Romantizm İlişkisi

Romantizm, 1800-1850 yılları arasında (özellikle de 19. yüzyılın ilk çeyreği) edebiyat, müzik, felsefe ve sanatı derinden etkileyen bir akım idi. Aslında 18. yüzyılda romantizmin ayak sesleri çoktan duyuluyor olsa da tam anlamıyla etkisini göstermesi 19. yüzyıla denk gelir. Klasisizme karşıt olan ve doğaya, geçmişe, duyguya önem veren bu akım, özellikle edebiyatta büyük yankılar uyandırmış ve pek çok yazar ve şairin edebi anlayışlarında kendisine yer bulmuştur.

Bu Reklamı Kapat

Salt aklın karşısında duygunun ön plana çıkması ve bu sayede coşkulu eserlerin verilmesi, Romantik sanatçıların kritik öneme sahip amaçlarından bir tanesidir. Peki ama romantizmle Johannes Hofer tarafından bir hastalık olarak görülen nostalji arasındaki ilişki nasıldı? Daha önce de ifade ettiğimiz üzere Romantizm; coşku, özgürlük, bireysellik, salt aklın kurallarından kurtulmak olarak görülüyordu. Yani Romantiklerin dünyaya bakış açılarının temelinde duygu vardı. Nostalji ise belirli bir zaman ve mekan temelinde geçmişin tekrar yaşanması ve melankoli ile ilişkilendirilen bir tür Romantizm idi.[5]

Modern dünyada bazı kişiler tarafından Romantizm ve nostalji eş anlamlı kelimeler olarak kullanılıyor olsa da yukarıda da bahsettiğimiz üzere her iki kavram arasında temel farklar bulunmaktadır. Türk Dil Kurumu Sözlüğü Romantizm kavramı için temelde şu şekilde bir tanımlama yapmıştır:[6]

XVIII. yüzyıl sonunda başlayan, duygu, coşku ve sembole aşırı yer veren sanat akımı.

Duygu ve coşkunun temele alınması durumu, nostaljide de bulunmaktadır. Türk Dil Kurumu Sözlüğü'nde "nostalji" içinse şu tanımlama yapılmıştır:[7]

Geçmişte kalan güzelliklere olan özlem duygusu ve bu duygunun baskın bir duruma gelmesi, geçmişseverlik, gündedün.

Nostalji, Romantizmden biraz farklı olarak aslında belirli bir yer ve mekan üzerinden özlem duygusunun hissedilmesi olarak görülebilmektedir.

Bu Reklamı Kapat

Agora Bilim Pazarı
Rahatlama Kitabı: Suyun Üstünde Kalmamı Sağlayan Düşünceler

Hiçbir şey, pes etmeyen ufacık bir umuttan daha güçlü değildir.

Rahatlama Kitabı, zor günlerden çıkarılmış derslerin ve öyle zamanlarda biraz olsun iyi hissettirecek önerilerin bir derlemesi.

Gece Yarısı Kütüphanesi ve İnsanlar gibi sevilen kitapların yazarı Matt Haig, Rahatlama Kitabı’nda kendi deneyimlerinden öğrendiklerini, Marcus Aurelius, Emily Dickinson, James Baldwin gibi fikirleriyle ilham vermiş isimlerden edindikleriyle harmanlayarak yaşamın iniş ve çıkışları üzerine kısa ve umut dolu metinler sunuyor. Zihnin zindanlar yaratabileceğini ama yanında anahtarlarını da verdiğini gösteriyor bizlere. Mutluluğun ancak “olmanız beklenenleri” bir kenara bıraktığınızda filizlenebildiğini hatırlatarak, yaşama telaşı arasında şöyle bir yavaşlayıp, var olmanın güzelliği ve tahmin edilmezliğinin değerini bilmeyi yüceltiyor.

Bir dostun aklına, sarılmanın huzuruna –ve en kötü zamanlarda bile umudu hatırlamaya– ihtiyaç duyduğunuzda elinizde olmasını isteyeceğiniz bir kitap.

“Matt Haig insanlık halleriyle, onun aydınlık ve karanlığıyla empati kuruyor; mükemmel anlatılarını inşa etmek için renk paletinin tamamını kullanıyor.” —Neil Gaiman

“Modern hayatın keskin bir gözlemcisi.” —New York Times

Devamını Göster
₺70.00
Rahatlama Kitabı: Suyun Üstünde Kalmamı Sağlayan Düşünceler

Nostalji ve Müzik İlişkisi

Bir şarkı dinlediğinizde, bu şarkının sizi yıllar öncesine götürdüğüne şahit oldunuz mu hiç? Ya da daha da ötesi, bu şarkı ile anılarınızı ve anılarınızla ilgili hislerinizi yakından duyumsadınız mı? Muhtemelen birçok insan, bu hissi bilir. Bu durum aslında nostalji ile yakından ilgili. Müzik ve nostaljinin ilişkisi bağlamında, bir şarkının insanı anılara götürüyor olması, nostaljinin etkilerinden biri olarak değerlendirilebilir.

Bazı şarkılar, doğrudan nostalji temasıyla bağlantılıdır. Frehel'in "Ou sont tous mes amants"ı (Bütün aşıklarım nerede?), The Beatles'in "Yesterday"i, Barbara'nın "L'Aigle noir"i, Ridan'ın "Ulysse"si nostalji ve müzik arasındaki ilişkiyi yansıtan şarkılardır.

Sonuç

Şimdilerde nostalji, genellikle, çoğu insan tarafından motivasyon kaynağı olarak görülmektedir. Çünkü geçmişteki iyi anları tekrar hissetmek, bir anlamda geleceğe yön verir; insanın bir amacı olmasına katkıda bulunur. Ama bazı insanlar, geçmişin güzel anlarına çok fazla takılı kaldığı için, "şimdi"yi yaşamakta zorlanır. Yani bazı durumlarda nostalji, depresyonun beslenmesine neden olmaktadır.[8] Bu nedenle nostaljik duygularınızın kısa süreli, kısa etkili ve geçici mi, yoksa gündelik yaşantınızı kısıtlayıcı mı olduğunu belirlemeniz önemlidir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 12
  • İnanılmaz 8
  • Umut Verici! 3
  • Bilim Budur! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Üzücü! 2
  • Korkutucu! 2
  • Muhteşem! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Grrr... *@$# 1
  • İğrenç! 1
  • Güldürdü 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 10/08/2022 23:47:54 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9578

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Spor
Dinozor
Işık
Beslenme Biçimi
Moleküler Biyoloji
Pandemik
Lgbt
Hastalık Dağılımı
Olasılık
Semptom
Diş Gelişimi
Dünya Dışı Yaşam
Evrimleşme
Görme
Evrim Ağacı Duyurusu
Saç
Sinir Hücresi
Evrim Ağacı
Astronomi
Homeostasis
Albert Einstein
Sayı
Maske Takmak
Devir
Karar Verme
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.