Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Bizimle Büyüyen Şarkılar: Hangi Şarkıyı Ömrümüz Boyunca Seveceğimizi Yaşımız Belirliyor!

Bizimle Büyüyen Şarkılar: Hangi Şarkıyı Ömrümüz Boyunca Seveceğimizi Yaşımız Belirliyor! eBay
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu türev bir içeriktir. Yani bu yazının omurgası, The New York Times isimli kaynaktan çevrilerek dilimize uyarlanmıştır; ancak "çeviri" içeriklerimizden farklı olarak, bu içerikte orijinal metin birebir korunmamıştır. Anlatım ve konu akışı gibi detaylar Evrim Ağacı yazar(lar)ı ve/veya editörler tarafından güncellenmiş, değiştirilmiş ve/veya geliştirilmiştir. Yazar, kaynaktan alınan metin omurgası üzerine kendi örneklerini, bilgilerini, detaylarını eklemiş; içeriği ve anlatımı zenginleştirmiş ve/veya çeşitlendirmiş olabilir. Bu ek kısımlarla ilgili kaynaklar da, yazının sonunda gösterilmiştir. Metnin omurgasını oluşturan kaynağı, orijinal dilinde okumak için lütfen yukarıdaki bağlantıya tıklayınız. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Eğer yaşıyorsanız, müzik dinlemişsinizdir. Müzik dinlediyseniz, belirli müzikleri diğerlerine tercih ediyorsunuzdur. Ve en azından birkaç arkadaşınız varsa, hayatınızın bir evresinde onlarla müzik zevkleriniz konusunda tatlı (veya sert) bir kavgaya tutuşmuşsunuzdur. Örneğin biriniz Nickelback hayranı olabilir; diğerinizse nefret ediyor olabilir. Biriniz arabesk müziği dinlendirici bulurken, diğeriniz "kıroca" bulabilir. İyi ama neden? Neden müzik zevklerimiz bu kadar farklı? Ve daha önemlisi, veri bilimi bu zevklerle ilgili neler söyler? Örneğin, doğduğumuz yılın müzik zevkimiz veya hangi müzisyenlere hayranlık duyduğumuz ile herhangi bir bağlantısı var mı?

Veri Bilimi Işığında Müzik Zevkleri

Günümüzde Spotify ve iTunes gibi teknolojilerin varlığı, müzik zevklerine yönelik veri analizini fazlasıyla kolaylaştırıyor. Belki tek tek bireylerin değil ama, devasa kitleler halinde insanların müzik keyiflerini, yaş veya ülke gibi bazı demografik bilgilerle eşleştirerek analiz etmek mümkün.

Bu konuya merak duyan ekonomist ve veri analizi uzmanı Seth Stephen-Davidowitz, Spotify verilerini kullanarak bir büyük veri analizi yapmaya karar verdi. Sonuçlar oldukça ilgi çekici.

Ömrünüz Boyunca Ne Dinleyeceğinizi 13-14 Yaşınızda Dinledikleriniz Belirliyor!

Konuyla ilgili ilgi çekici ilk bulgu, ömrümüz boyunca severek dinleyeceğimiz müzik tercihlerinin 13-14 yaşlarında şekilleniyor. Bu, birebir aynı grubu ölene kadar dinlemek demek değil; daha ziyade, birbiriyle ilişkili olan grupların genel kategorilerine bir yakınlık duyma ile ilgili.

Ayrıca kadınlarda bu yaş 13'e daha yakın (ama özellikle 11-14 yaşlarında), erkeklerde ise 14'e daha yakın (ama özellikle 13-16 yaşlarında). Yani kadınların müzik tercihleri biraz daha erken yaşlarda oturuyor.

Kadın ve erkeklerde müzik zevkinin oturması arasında bir miktar fark var.
Kadın ve erkeklerde müzik zevkinin oturması arasında bir miktar fark var.
Seth Stephens-Davidowitz, The New York Times

Bunu tekil şarkıların ne zaman aşırı popülerleştiğine bakarak tespit etmek mümkün. Örneğin Radiohead'in meşhur Creep şarkısını ele alın. 2018 yılı itibariyle 38 yaşında olan; yani 1980 doğumlu olan ve şarkının ilk defa yayınlandığı 1993 senesinde 13 yaşında olan erkekler arasında bu şarkı en popüler 164'üncü şarkı. Ancak bundan sadece 10 sene önce (yani 1970 yılında) veya 10 sene sonra (yani 1990 yılında) doğan erkekler arasında şarkı, ilk 300'e bile giremiyor.

İşte bu şekilde 1960-2000 yılları arasında Billboard listelerine girmeyi başarmış tüm tekil şarkıları analiz ettiğimizde, çeşitli örüntüler de belirmeye başlıyor.

Çocukken Sevdiklerinizi, Ömür Boyu Seversiniz!

Hangi şarkıya elinizi atarsanız atın, Creep'te olana benzer bir durumla karşılaşırsınız. Bir grup insan 13-14 yaşındayken çıkan ve popüler olan şarkılar, o kişiler hangi yaşta olurlarsa olsunlar o grup arasında popüler kalmaya devam ediyor. 2018 yılı itibariyle, birkaç örneğine bakalım:

  • Janet Jackson'ın 1993 yılında yayınladığı That's The Way Love Goes şarkısı, şu anda 38 yaşında olan kadınlar arasında en popüler. Bu kadınlar, şarkı ilk yayınladığında 11 yaşındaydılar.
  • The Cure'un 1987 yılında yayınladığı Just Like Heaven şarkısı, şu anda 41 yaşında olan kadınlar arasında en popüler. Bu kadınlar, şarkı ilk yayınladığında 11 yaşındaydılar.
  • Roy Orbison'ın 1964 yılında yayınladığı Oh, Pretty Woman şarkısı, şu anda 69 yaşında olan kadınlar arasında en popüler. Bu kadınlar, şarkı ilk yayınladığında 17 yaşındaydılar.
  • Savage Garden'ın 1997 yılında yayınladığı Truly, Madly, Deeply şarkısı, şu anda 38 yaşında olan erkekler arasında en popüler. Bu erkekler, şarkı ilk yayınladığında 18 yaşındaydılar.
  • Von Morrison'ın 1970 yılında yayınladığı Crazy Love şarkısı, şu anda 63 yaşında olan erkekler arasında en popüler. Bu erkekler, şarkı ilk yayınladığında 16 yaşındaydılar.
  • Ray Charles'ın 1962 yılında yayınladığı I Can't Stop Loving You şarkısı, şu anda 72 yaşında olan erkekler arasında en popüler. Bu erkekler, şarkı ilk yayınladığında 17 yaşındaydılar.
Bir şarkının yayınlandığında gençliğini yaşayan insan grubu, o şarkıyı ömürleri boyunca sevmeye devam etmektedir.
Bir şarkının yayınlandığında gençliğini yaşayan insan grubu, o şarkıyı ömürleri boyunca sevmeye devam etmektedir.
Seth Stephens-Davidowitz, The New York Times

Bazı Sonuçlar Oldukça Beklendik...

Elbette bu tarz mini-araştırmaların bazı sonuçları oldukça beklendik olabilmektedir. Örneğin Coolio'nun Gangsta's Paradise şarkısının günümüzde 70 yaşında olan kadınlar arasında hiç popüler olmaması şaşırtıcı değildir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Benzer şekilde, bir insanın müzik zevklerinin 10'lu yaşlarında belirlenmesi de birçoklarına o kadar da şaşırtıcı gelmeyebilir. Ancak böylesine sıradan bir sağduyuyu, büyük bir veri setine bakarak doğrulamak her zaman ilham ve heyecan vericidir.

Ayrıca bunu yazarken arkada Metallica'dan sırasıyla King Nothing ve Wherever I May Roam çalıyor olması sadece bir "tesadüf" olamaz, öyle değil mi?

Müziği Neden Severiz?

Hayatımızın müzikle bu kadar iç içe olmasının birçok nedeni var. Müzik, paylaşılan kültürün en önemli unsurlarından birisi; dolayısıyla ortak müzik zevklerini paylaştığınız kişilerle yakınlaşmanız çok olası. Bu da, belirli bir gruba (örneğin "rockçılar", "punkçılar", "death metalciler", "klasik müzikseverler", "arabeskçiler", vb.) aidiyet hissini güçlendirir.

Ancak müziğe duyulan derin ilginin nedenlerinden birisi, müziği işleyen beyin bölgelerinin aynı zamanda seks, yemek, uyuşturucu kullanımı gibi keyif veren davranışlarla ilişkili görevleri denetleyen bölgeler olması da olabilir. Yani iyi bir müziğe ritm tutabilen kişiler, tıpkı seks yaparken veya karınlarını doyururken hissettikleri duyguları yaşıyorlar.

Beynimizde bir "müzik merkezi" bulunmuyor ve siz müzik dinlerken beyninizin birçok bölgesi aynı anda bu faaliyete yönelik bilgileri işliyor. Örneğin bir şarkının harmonisine odaklanan bir kişide, sağ beynin temporal bölgesindeki aktivite artıyor. Bu bölge, yüksek bilişsel fonksiyonlarımızı denetleyen frontal bölge ile birlikte çalışarak şarkıya yönelik bilgileri işliyor. Dolayısıyla bir besteyi dinleyip ondan yüksek miktarda keyif almak; biz insanların fazlasıyla gelişmiş beyinlerinin bir ürünü olabilir. Diğer hayvanlarda müziğe ritm tutmak gibi temel davranışlar sergilense de, bir Beethoven bestesinde gözleri dolan bir hayvan bugüne kadar tespit etmedik.

Kim bilir... Belki de 9. senfoni, Saint Bernard cinsi bir köpek veya bir yunus için işkence gibidir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 4
  • Tebrikler! 4
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Bilim Budur! 1
  • Güldürdü 1
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 13/07/2020 09:16:15 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7404

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Ay Görevleri
Deney
Koaservat
Kuş
Müzik
Covıd-19
Böcek
İspat
Koronavirüs
Albert Einstein
Evrim Teorisi
Dünya Sağlık Örgütü
Uzay
Sinirbilim
Canlı Cansız
Stres
Avcı
Eşey
Vaka
Süpernova
Olasılık
Müfredat
Dünya
Wuhan
Psikoloji
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Mantığın sesi kısıktır; ancak çok ısrarlıdır.”
Sigmund Freud
Geri Bildirim Gönder