Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Neden Dans Ediyoruz? Dans Etme Davranışı Nasıl Evrimleşti?

Neden Dans Ediyoruz? Dans Etme Davranışı Nasıl Evrimleşti? Frans Hogenberg
Frans Hogenberg'in Stultorum Chorea isimli tablosu
11 dakika
15,626
Podcast
15:03
Ekin Baran Sunar
Seslendiren
8
  • İndir

YouTube’un bilimsel buluşları körüklemesine sık rastlanmaz. Ancak yine de bir sülfür ibikli Avustralya papağanı olan Snowball’un, Backstreet Boys’un “Everybody” şarkısıyla senkronize olarak bir koltuğun yaslanma yerinin üzerinde yan yan yürüyüp, kafasını aşağı yukarı sallayıp ayaklarını yere vurduğu video Dr. Aniruddh Patel tarafından izlenince bu gerçekleşti.

San Diego Nörobilimler Enstitüsünde bir araştırmacı olan Patel, YouTube’da bir sürü eğlenceli hayvan videosu bulunduğunu, ancak bunun çok özel bir video olduğunu söylüyor. Bilim insanları uzun süredir sadece insanların müzikle senkronize olarak hareket etme yeteneğine sahip olduğunu düşünüyordu. En yakın genetik akrabamız olan şempanzeler müziğe uygun olarak hareket etmez. Hatta binlerce yıldır insanlarla birlikte yaşayıp evrimleşmiş köpekler ve kediler bile.

Tüm Reklamları Kapat

Patel, bunun muhteşem olduğunu düşünerek papağanın sahibiyle temasa geçip bir deney yaptı.

Current Biology (Cilt 19, Sayı 1) dergisinde yayınlanan makalesindeki sonuçlara göre Snowball müzikle birlikte hareket ediyordu. Araştırmacılar şarkıyı yavaşlattığında ya da hızlandırdığında da ritmini buna göre ayarlıyordu. Maryland Üniversitesinde psikoloji profesörü olan Dr. Ahalya Hejmadi, bunun önemli bir buluş olduğunu söylüyor. Bu da beynin hareketi koordine etme biçimini anlamalarında bilim insanlarına yardımcı olan yeni dalganın parçası oldu. Patel’e göre, benzer dans araştırmaları, hareket bozuklukları olan insanlar için yeni terapi yöntemlerine yol gösterebilir. Örneğin Parkinson hastalığı olan bazı insanlar genelde hiç hareket edememelerine rağmen müzik eşliğinde yürüyebilirler.

Tüm Reklamları Kapat

Aynı zamanda dans araştırmaları, dünyanın her yerinde görülen bir insani fenomen hakkında da bize ışık tutabilir. Bilim insanları, muhtemelen evrimsel bir kaza olarak başlayan bu aktivitenin önemli bir kültürel güç haline geldiğini, eş bulmakta bize yol gösterdiğini ve dayanışmayı teşvik ettiğini buldular. Hejmadi diyor ki:

Dans o kadar yaygın bir evrensel fenomen ki! Tüm dünyada insanlar dans etmeyi seviyor, o zaman bunun arkasında yatan bir mantık olmalı.

Kuş Beyni ve İnsan Beyni

Yirmili yaşlarda insanlar kulüplerde ahenkle salınır, balerinler ve baletler parmak uçlarında yükselir, şen şakrak davetliler gelin ve damadın çevresinde halka oluşturur. Ancak Avustralya papağanı Snowball’un davranışı tüm bu dans etme davranışlarının altında yatan temel kapasitenin, yani müzikle birlikte hareket etme yeteneğinin muhtemelen sadece eğlenceli bir evrimsel kaza olduğunu gösteriyor.

Patel’in teorisine göre maymunların ve köpeklerin edememesine rağmen Avustralya papağanlarının ve insanların dans edebilmesinin nedeni, bizlerin sesle öğrenen canlılar (vocal learner) olmamızdır. Bir başka deyişle biz sesleri duyup taklit ederiz. Bu da, işitsel ve motor devrelerimiz arasında yakın bağlantılar gerektiren bir beceridir. Patel diyor ki:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Dans, karmaşık sesler üretebilecek şekilde biçimlenmiş bir beyin yapısı gerektirir. Doğada bu çok ender görülen bir yetenektir. Sadece yunuslar, foklar ve ötücü kuşlar bunu yapabilir; ancak primatların çoğu dahil türlerin ezici bir kısmı yapamaz.

Harvard’dan psikoloji öğrencisi Adena Schachner ve arkadaşları, bu fikrin geçerliliğini soruşturarak, sıradan deneylerin sunduğundan çok daha fazla veriye ihtiyaç olduğunu fark ettiler. Schachner, sadece sesle öğrenen canlıların bir ritimle hareket edebileceğini göstermek için, sesle öğrenemeyen canlıların bunu asla yapamayacağını göstermeleri gerektiğini söylüyor. Bu yüzden YouTube’a ve orada yer alan dünya çapındaki binlerce hayvan video klibine başvurdular. Veri tabanını sistematik biçimde araştırdıktan sonra, Patel’in hipotezini destekleyen 5000’den fazla video buldular. Bu videolardan sadece 33’ünde hayvanların müzikle senkronize olarak hareket ettiği görülüyordu. Current Biology’de (Cilt 19, Sayı 1) yayınlanan bu çalışmaya göre, bu hayvan videolarının 32’si kuşlara, bir tanesi ise bir file aitti.

Çalışmada yer alan kuşlar, sesle öğrendikleri iyi bilinen Amerikan papağanı, Avustralya papağanı ve genel olarak papağanlardı. Ancak Schachner’e göre filin durumu bir muammaydı. Araştırmacılar henüz fillerin sesi taklit edebildiğini kesinleştirmemiştir. Üstelik bilim insanları, bir filin kendiliğinden müziğe göre hareket ettiğini de gözlemlememiştir. Yani YouTube’un “dans eden” bu fili bir tür eğitici numarası olabilir. Örneğin eğitici, şarkının temposunu filin hareketine uyacak şekilde ayarlamış olabilir.

Schachner papağan sahiplerinin, “Ben zaten hayvanların nasıl eğitileceğinden anlamam bile, bu papağan bir gün biz müziği açtığımızda aniden dans etmeye başladı” gibi şeyler söylediğini belirtiyor. Schachner ve arkadaşları, videodaki filin sahibine ise ulaşamamışlar. Schacher ekliyor:

Kedilere ve köpeklere ait bir sürü ‘dans’ videosuna ve eğitmenlerin bu hayvanlara nasıl dans edileceğini öğretmekte gösterdikleri muazzam çabaya rağmen, YouTube’daki yüzlerce videodan birisinde bile bu hayvanlar ritme ayak uyduramıyor. Hâlbuki ses taklitçisi hayvanlar doğal olarak dans ediyor gibiler, üstelik bu türden bir becerinin vahşi doğada onlara görünürde bir işlev kazandırmamasına karşın. Dans belirli bir ölçüde, sesi taklit etme yeteneğimizin bir yan ürünü olarak ortaya çıkmışa benziyor. Ses taklidi olmadan, ritmi yakalayamazdık.

Patel'in, dans etme yeteneğimizin altında, beyindeki motor sistem ile işitsel korteksin arasındaki sıkı bağların yattığı şeklindeki teorisi, Duke Üniversitesinde sinirbilimci olan Dr. Erich Jarvis’in araştırmalarının üzerine inşa edilmiş. Jarvis’e göre kuşların ve insanların sesi taklit etmelerini sağlayan benzer bir beyin yapısı var ve motor kontrolde görev alan ve beynin derinlerindeki bir yapı olan bazal ganglia, sesle öğrenmede önemli rol üstleniyor. Patel bu bağlantının çok önemli olduğunu söylüyor. Çünkü insanlarda beyin görüntüleme araştırmalarının gösterdiğine göre insanlar ritim içeren bir müzik duyduklarında, aslında o anda hareket ediyor olmasalar bile bazal gangliadaki aktivite güçleniyor ve işitsel korteksle bağlantısı da artıyor. Patel diyor ki:

Eğer insanlar ve kuşlar sesle öğrenme bakımından benzer yollarla biçimlenmişse, kuşlarla yapılacak karşılaştırmalı çalışmalar, müziğe uygun olarak nasıl hareket ettiğimiz konusundaki sinirbilim çalışmalarında faydalı olabilir. Bu da, Parkinson hastalığı olan insanlarda ritmik müziğin faydalı etkilerini de içerir.

Dişiler İçin Dans Etmek

Henüz konuyla ilgili klinik uygulamalardan çok uzağız. Ancak dans araştırmaları, bu insani fenomenin amacına ilişkin bilim insanlarına bilgi sağlıyor. Ne de olsa tarih boyunca dünyanın dört bir köşesinden insanlar, bir ritimle hareket etme dürtüsüne büyük önem vermiş. Londra Queen Mary Üniversitesinde ve Doğu Londra Üniversitesinde dans araştırmacısı ve psikolog olan Dr. William Michael Brown diyor ki:

Tüm Reklamları Kapat

Afrika halk dansçılarında tüm vücudun kasılmasının, İrlandalı dansçıların sert postüründen o kadar farklı görünmesine rağmen, bu kültürler ve diğerleri dansı sıklıkla kur yapma ve eş bulma ritüellerinde kullanmıştır. Batı toplumlarında bizler gece kulüplerine ve dans etmeye gidiyoruz, bunlar da seks ile oldukça bağlantılı görünüyor.

Brown’ın Nature dergisinde (Cilt 438, Sayı 29) yayınlanan araştırmasına göre, insanlar dansı bilhassa genetik açıdan sağlıklı eşleri tespit etmek için kullanıyor olabilir. Bu çalışmada Brown ve meslektaşları, 40 Jamaikalı erkek ve kadın dans ederken, onların hareketlerini kaydetmek amacıyla hareket yakalama teknolojisini kullandılar. Araştırmacılar, dans edenlerin bedenleri ve çekicilikleri hakkında hiç ipucu vermeyecek şekilde, onları çöp adam figürlerine dönüştürdüler.

Daha sonra başka Jamaikalılardan oluşan 155 kişilik bir grup dans edenleri izledi, bu gruptakilerin, büyük ölçüde, simetrik bedenleri olan insanların dansını tercih ettikleri görüldü. Brown özellikle kadınların, asimetrik erkeklerin dansını çok sert eleştirdiğini söylüyor. Asimetrik erkeklerin ise dansı eleştirirken daha yumuşak olduklarını, hatta bazen asimetrik kadınları tercih ettiklerini ekliyor. Ona göre çekici olmadıklarının farkında olan erkekler, dans eden kadınlar hakkındaki standartlarını düşürüyor olabilir. Çünkü bu şekilde eş bulma şansları artacak. Asimetrik kadınların standartlarını yüksek tutmasının nedeni ise, kötü bir eş bulmanın onlar için daha yüksek maliyetli olması olabilir. Çünkü kadınlarda gebelik dokuz ay sürer ve çocuğu yetiştirme sorumluluğunun çoğunu kadınlar üstlenir. Brown diyor ki:

Bu görüntüleri izleyen sıradan birisine göre bile simetrik şekilde dans edenler daha yetenekliydi. Hareketleri daha akıcıydı, sanki yeterliliklerini ispat etmek için geliştirilmişti.

Önceki araştırmalar insanların ve diğer hayvanların simetrik eşleri tercih ettiğini belirtiyor. Bilim insanları bunun nedeninin, bedenin iki yarısındaki ufak farkların gelişimsel sorunların, hastalıkların ve hatta belki de kusurlu genlerin bir göstergesi olduğuna inanıyorlar. Ancak elbette ki bir buluşma sırasında cebinizden şak diye bir cetvel çıkarmadığınız sürece, bir insanın sol kulağının sağdakinden bir milimetre daha uzun olduğunu söylemek çok güç. Yani belki de biz dansı, asimetrileri ve bunların işaret ettiği gelişimsel ve genetik sorunları daha da belirgin kılmak için kullanıyoruz. Brown ekliyor:

Asimetriye genelde denge ve koordinasyon sorunları da eşlik eder, dans ettiğiniz zaman bunları gizlemek de oldukça güçtür. Buna karşın iyi dans edemeyenlerin bile dans etmesi beklenir. Jamaika kültüründe olsun, birçok hayvanın eş bulma dansında olsun, kötü dans etmek hiç dans etmemeye yeğ tutulur.

Almanya’da Göttingen Üniversitesinde psikoloji profesörü olan Dr. Bernhard Fink’in yaptığı bir araştırmaya göre kadınlar simetrik erkeklerin dansını tercih ediyor. Bunun yanı sıra güçlü erkeklerin ve ana rahminde yüksek düzeyde testosterona maruz kalmış erkeklerin dansını tercih ediyorlar. Fink ve meslektaşları, Personality and Individual Differences (Cilt 42, Sayı 1) dergisinde yayınlanan bir çalışmada 12 erkek dansçının videosunu bulanıklaştırarak 104 kadından bu erkeklerin çekiciliklerini değerlendirmesini istediler. Kadınlar, ikinci parmak uzunluğunun dördüncüye oranının düşük olduğu (ki bu, erkeklerin erken dönemlerde yüksek testosterona maruz kaldığının güvenilir bir göstergesidir) erkekler tarafından yapılan dansları anlamlı ölçüde daha fazla tercih ettiler. Yine Fink tarafından gerçekleştirilen benzer bir çalışmada (Personality and Individual Differences, Cilt 47, Sayı 1) elleriyle bir şeyleri daha güçlü sıkabilen erkeklerin dansı daha iyi bulundu, en azından kadın izleyicilerin gözünde… Fink diyor ki:

Tüm Reklamları Kapat

Kadınların ve erkeklerin eş bulma kararlarında dansın da tıpkı fiziksel nitelikler gibi, bir bireyin niteliğine ilişkin bilgi ilettiğine inanıyoruz.

Fink ve Brown bu şekildeki testosteron yüklü, simetrik ve güçlü erkek danslarında kadınlara neyin bu kadar cazip geldiğini araştırıyor. Hatta Brown, iyi dans edenlere de kötülere de ivmeölçer bağlayarak ne ölçüde hızlı hareket ettiklerini ve bu süreçte ne kadar kalori yaktıklarını bulmaya çalıştı. İlk veriler iyi dans edenlerin daha az enerji harcayarak daha fazla mesafe katettiğini gösterdi. Brown, verimli biçimde hareket etmenin hayatta kalmak ve eş bulmak açısından kesin faydaları olduğunu söylüyor.

Kültürel Alışkanlıklar

Dansın tek işlevi sizi potansiyel bir eşe cazip göstermek değildir, aynı zamanda mevcut eşinizi de korumanıza yardımcı olabilmektedir. Örneğin kuğular, eşleriyle mükemmel biçimde senkronize olarak bir gölün etrafında daireler çizer. Brown’a göre bu hareket, bu ikiliye diğerlerinin karışma ihtimalini azaltır. Belki aynısı insanlar için de geçerlidir. Brown diyor ki:

Birlikte iyi bir koordinasyon içinde dans eden çiftler, birbirlerine yüksek derecede bağlı ve adanmış oldukları mesajını verirler. Birbirlerine o derece adanmışlardır ki, görünüşünüz ne kadar güzel olursa olsun bu insanla birlikte olma şansınız yoktur.

Brown tarafından yapılmış pilot bir çalışma, çiftlerin bu mesajı sadece el ele tutuşup bir daire şeklinde yürüyerek bile iletebildiklerini gösterdi. Bu da aslında eşli dansların temelidir. Çiftlerin çöp adam figürlü versiyonlarını izleyen bir grup lisans öğrencisi, bunların hangilerinin romantik bir ilişki içinde, hangilerinin ise birbirine yabancı kişiler olduğunu rahatlıkla söylebildi.

Güney Kaliforniya Üniversitesinde örgütsel davranış profesörü olan Dr. Scott Wiltermuth, diğer insanlarla senkronize biçimde dans etmenin, grup birlikteliği duygularını da besleyebileceğini söyledi. Psychological Science (Cilt 20, Sayı 1) dergisinde yayınlanan bir çalışmada Wiltermuth ve meslektaşı Dr. Chip Heath, bir grup öğrencinin bir kısmından adımlarını eşgüdüm içinde atarak kampüs çevresinde yürümelerini, diğerlerinden ise normal adımla yürümelerini istedi. Daha sonra grupları laboratuvara geri getirerek kendilerinden 1 ile 7 arasında gizlice bir sayı seçmelerini istedi. Grup üyelerine, en düşük sayıyı seçenin en fazla parayı alacağı söylendi. Aynı zamanda bu sayı, grubun kalanı için de ödeme miktarı olacaktı. Yani grubun tümünün iyiliği için yüksek bir sayı seçmek mantıklıydı. Ancak düşük bir sayı seçmek de seçenin bireysel olarak alacağı güzel bir miktarı garantileyecekti.

Tüm Reklamları Kapat

Agora Bilim Pazarı
Sihirli Ağaç Evi 7 – Kurtar Bizi Mamut

Sihirli Ağaç Evi ile sen de macera dolu bir dünyaya dal!
Tıpkı dünyanın dört bir yanındaki milyonlarca çocuk gibi.

Tim ve Lea kendilerini Buz Devri’nde buldular. Keşke daha kalın giyinselerdi…Avcı Cro-Magnonlardan gizlenmeye çalışırken, dev bir mağara ayısının inine girmek pek de iyi bir başlangıç olmadı. Tam kurtulduk dediklerinde peşlerine kılıç dişli kaplan takıldı. Tim ve Lea düştükleri tuzaktan kurtulup sihirli ağaç evine ulaşabilecekler mi? Onlara bu sefer kim yardım edecek?

Küçük okurları hem okumanın keyfiyle hem de tarihteki farklı kültürlerle tanıştıran Sihirli Ağaç Evi serisi bu yönüyle sadece dünyanın dört bir yanındaki çocukların değil, anne babalar ve eğitimcilerin de gözdesi oldu.

New York Times çoksatanlar listesinde bir numaraya kadar çıkan ve beş yıldan uzun bir süre bu listede kalmayı başaran bu ödüllü seri 33 dilde 130 milyondan fazla sattı.

Devamını Göster
₺60.00
Sihirli Ağaç Evi 7 – Kurtar Bizi Mamut

Wiltermuth’un bulgularına göre kampüsün çevresinde eşgüdümle yürüyen insanlar, kontrol grubuna göre ortalama olarak daha yüksek sayıları seçme eğiliminde oldular. Aynı zamanda gruplarının diğer üyelerine karşı daha yüksek bağ hissettiklerini ifade ettiler. Wiltermuth şöyle diyor:

Diğer insanlarla aynı zamanda aynı şeyi yapmak, bizi birbirimize bağlayan ve benlik algımızı genişleten bir durum. Sanki grubu bir parçamız gibi düşünmeye başlıyoruz.

Social Cognition (Cilt 27, Sayı 2) dergisinde yayınlanan araştırmaya göre bu duygu, diğer insanlarla eşzamanlı olarak bir yere hafifçe tıklatarak bile uyandırılabiliyor. Bu çalışmada eşzamanlı olarak bir yere hafifçe tıklatanlar, eşzamanlı olmadan tıklatanlara göre deneyi yapan kişi ile daha fazla yakınlık hissettiler.

Almanya’daki Max Planck İnsan ve Bilişsel Beyin Bilimleri Enstitüsünde psikolog, aynı zamanda da yazar olan Dr. Michael Hove, eşzamanlılığın bireyin kendisi ve diğerleri arasındaki ayrımı bulanıklaştırdığını söylüyor. Brown ekliyor:

Kültürler, şirketler ve askeri birlikler de uzun süredir bu fenomen üzerinde duruyor. Örneğin Japon şirketleri sıklıkla, çalışanlarına sabahları birlikte egzersiz hareketleri yaptırarak grup üyeliğine ilişkin duyguları pekiştirmeyi amaçlıyor. Askeri birliklerde acemi askerlere ilk olarak uygun adım yürümenin öğretilmesi de muhtemelen bundan kaynaklanıyor. Kaldı ki bunun pratik bir gerekçesi olamaz. Zira makineli silahların ortaya çıkmasından sonra bir savaşa uygun adım yürüyerek gitmek korkunç, hatta intiharla eş anlamlı bir taktik olurdu!

Zaten antropologlar da birçok halk dansının büyük insan gruplarından oluştuğunu gözlemlemiştir. Bu ritüeller güçlü kuvvetli dansçılara iyi genlerini gösterme fırsatı yaratır. Görünen o ki aynı zamanda gündelik hayatımızdaki küçük dayanışmalara ve hatta insan uygarlığının temelinin atılmasına da katkıda bulunur. Brown diyor ki:

Toplulukların dans aracılığıyla bir araya gelmiş olma ihtimalini göz ardı edemeyiz.
Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
11
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 11
  • İnanılmaz 8
  • Tebrikler! 7
  • Merak Uyandırıcı! 7
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 6
  • Bilim Budur! 5
  • Umut Verici! 2
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 06/02/2023 03:47:49 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/5406

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Bilgi
Gezegen
Sağlık Bilimleri
Kuyruk
Toprak
Antibiyotik
Teyit
Algoritma
İklim Değişimi
Balina
Bilinç
Analiz
Deri
Diyabet
Coğrafya
Bilimkurgu
Antikor
Bağırsak
Hidrotermal Baca
Maske
Zehirli Mantar
Kuş
Kadın Doğum
Bakteri
Uyku
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
S. F. Dingfelder, et al. Neden Dans Ediyoruz? Dans Etme Davranışı Nasıl Evrimleşti?. (20 Mayıs 2018). Alındığı Tarih: 6 Şubat 2023. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/5406
Dingfelder, S. F., Birinci, F., Ölez, Ş. (2018, May 20). Neden Dans Ediyoruz? Dans Etme Davranışı Nasıl Evrimleşti?. Evrim Ağacı. Retrieved February 06, 2023. from https://evrimagaci.org/s/5406
S. F. Dingfelder, et al. “Neden Dans Ediyoruz? Dans Etme Davranışı Nasıl Evrimleşti?.” Edited by Şule Ölez. Translated by Fatih Birinci, Evrim Ağacı, 20 May. 2018, https://evrimagaci.org/s/5406.
Dingfelder, Sadie F.. Birinci, Fatih. Ölez, Şule. “Neden Dans Ediyoruz? Dans Etme Davranışı Nasıl Evrimleşti?.” Edited by Şule Ölez. Translated by Fatih Birinci. Evrim Ağacı, May 20, 2018. https://evrimagaci.org/s/5406.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Moderatöre Bildir

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya size sunulan (oylama gibi) diğer araçlar ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Kural İhlali Seç
Öncül Ekle
Sonuç Ekle
Mantık Hatası Seç
Kural İhlali Seç
Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.