Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Göçmen Kuşlar Nasıl Yön Bulur?

Göçmen Kuşlar Nasıl Yön Bulur?
6 dakika
992
  • Etoloji
  • Ornitoloji

Göçmen kuşlar, göç ederken binlerce kilometre yol kat edebilirler. Bunu yaparken de her yıl yaklaşık olarak aynı rotayı takip ederler. Peki göçmen kuşlar nasıl yönlerini buluyorlar? Bu konu tam anlamıyla açıklığa kavuşturulamamış olsa da, çeşitli hipotezler ve yapılan deneyler sonucunda elde edilmiş önemli fikirler var. Bu nedenle her birini ayrı ayrı ele alıp, karşılaştırmasını yapmak gerek.

Aynı rotayı takip edebilmek için gerekli yön bilgisini nasıl edindiklerine dair yapılan deneyler, işin içinde birden fazla etmenin olduğunu ortaya koymuştur. Bunlar; coğrafî işaretler, dünyanın manyetik alanı ve gök cisimleri olarak listelenebilir.

Tüm Reklamları Kapat

Kuşlar, Bulundukları Coğrafyayı Kullanıyorlar!

Kuşların belli bir mesafeden yuvalarına geri dönebilmeleri üzerine yapılan deneyler, onların bulundukları bölgedeki yer şekillerinden yararlanarak yönlerini saptayabildiklerini göstermiştir. Bu deneylerde, hayvanlar belirli bir noktadan (genellikle yuvalarından) uzaklaştırılıp çeşitli mesafelere götürülmüş, geri ne hızda döndükleri ve başarı dereceleri incelenmiştir. Aşağıdaki tabloda bu deneyler sonucunda hangi tür kuşun hangi mesafeden yuvasına geri dönebildiğini görebilirsiniz.

Tabloda gösterilen kuşlarla yapılan deneylere ek olarak sümsük kuşlarıyla da benzer deneyler gerçekleştirilmiş ve benzer sonuçlar elde edilmiştir. Sümsük kuşlarıyla yapılan bu deneyde de kuşların belli bir mesafeden serbest bırakıldığında bölgeyi inceledikleri ve belirli coğrafi yer işaretleri aradıkları gözlemlenmiştir. Bu yer işaretleri topoğrafik (dağ ve ırmak sistemleri ya da sahil şeridi gibi), ekolojik (bitki örtüleri vb.) ya da iklimsel (sıcaklığı ya da nem oranı değişen hava kütleleri ya da hakim rüzgarlar gibi) olabilmektedir.

Tüm Reklamları Kapat

Yapılan bu deneyler her ne kadar bölgenin coğrafyasının, kuşların göçündeki yeri hakkında önemli bilgiler sağlasa da binlerce kilometrelik bir göç güzergâhını tek başına açıklayamamaktadır. Bunun için kuşların dünyanın manyetik alanından yararlandığına ya da Güneş'i ve yıldızları izleyerek yön bulduklarına dair hipotezler mevcuttur.

Kuşlar Dünyanın Manyetik Alanını Nasıl Algılayabilir?

Biliyoruz ki Dünya'nın coğrafik kutup noktaları ile manyetik kutup noktaları birbirine oldukça yakın. Bu sayede Dünya'nın manyetik alanından faydalanan pusulalar, yolumuzu bulmada yardımcı olabiliyor. O halde göçmen kuşlar nasıl yönlerini bulurlar sorusunun bir diğer cevabı, manyetik alanı algılıyor olmaları olabilir mi?

Göçmen kuşların pusula benzeri bir yön bulma duygusuna sahip oldukları kanıtlanmıştır, yani kuşun yuvasının bulunduğu bölgeye göre nereden serbest bırakıldıklarından bağımsız olarak belirli sabit bir yönde uçabilmektedirler. Ayrıca serbest bırakıldıkları noktayı kendi yuvalarının bulunduğu bölgeyle ilişkilendirebildikleri ve hangi yönde uçmaları gerektiğini saptayıp bu yönü uçuş boyunca koruyabildikleri gösterilmiştir.[1]

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Her ne kadar dünyanın manyetik alanını kullanarak yön buldukları biliniyor olsa da bunu nasıl yaptıkları kesin olarak bilinmemektedir. Bu konuda birkaç farklı görüş bulunmaktadır. Bunlardan ilki, manyetik alan algılarının gagalarında yer alan manyetik alan reseptörleri sayesinde olduğunu savunurken, diğeri gözlerinde yer alan kriptokrom adlı bir molekülün ışıkla kimyasal tepkimeye girmesi sonucunda olduğunu savunmaktadır. Elbette her iki görüş de doğru olabilir ve kuşlar manyetik alanı birden fazla yolla algılıyor olabilirler.

Birtakım kuşları kısa ve güçlü manyetik darbelere maruz bıraktıktan sonra davranışlarını inceleyerek yapılan deneyler sonucunda, kuşların gagalarının üst kısmında (yeri henüz kesin olarak bilinmemektedir) manyetik alan reseptörleri olduğuna dair bulgular elde edilmiştir. Bu reseptörler manyetit adında bir mineral içermekte ve oftalmik sinir ve trigeminal sistem tarafından beyne girişlerine aracılık etmektedirler. Tek başlarına kuşların yön bulmasını sağlamaktan ziyade buna yardımcı etmenlerden biri oldukları düşünülmektedir.[2]

Bahsettiğimiz ikinci hipoteze dair bir makaleyse, Can Xie ve ekip arkadaşları tarafından 2015 yılında Nature Materials dergisinde yayınlanmıştır. Araştırmacılar ilk başta az önce bahsettiğimiz manyetitlere odaklanmış, daha sonra 1990’larda, kuşların manyetik hissinin aynı zamanda ışık algılarıyla da ilgili olabileceğini keşfetmişlerdir. Birtakım kuş türlerinin morötesinden yeşile kadar olan dalga boyundaki elektromanyetik alanı algılayabildiklerini ortaya koymuşlardır.

Birçok göçmen kuşun retinasında, bitkilerde ve bazı memelilerde (insanlar da dahil) yer alan "kriptokrom" adlı proteinin, kuşların manyetik alanı algılamasında etkisi olabileceğini ilk kez 2000 yılında Alman-Amerikalı biyofizikçi Klaus Schulten öne sürmüştür. Kriptokrom gibi ışığa duyarlı moleküller ışıkla etkileşime geçtiklerinde elektron yayarlar. Schulten, manyetik alanda değişiklik yaptığında bu moleküllerin manyetik alanla az da olsa daha farklı şekilde etkileşime girdiğini fark etmiştir.

Kriptokrom molekülü meyve sineklerinde de bulunmaktadır, bu nedenle molekülün işlevini anlamak üzere meyve sinekleri ile de deneyler yapılmıştır. Kriptokrom molekülüne sahip olamayacak şekilde yapıları değiştirilen meyve sineklerinin artık manyetik alanı algılayamadıkları görülmüştür. Bu da kriptokrom molekülünün bazı hayvanlarda manyetik alanı algılamaya yardımcı olduğunu göstermektedir.

Tüm Reklamları Kapat

Dünya'da manyetik özellik gösteren elementlerden biri demirdir. Bu nedenle eğer ki kriptokromların düşünüldüğü gibi bir etkisi varsa bunu ikinci bir molekülün yardımıyla yapabileceğini öne süren Xie, bu ikinci yardımcı molekülün de büyük olasılıkla demir içereceğini belirtmiştir. Bu molekülü keşfetmek için Xie ve ekip arkadaşları meyve sineklerinin genomlarında hem demiri bağlayan hem de kriptokromlara tutunan proteinler aramışlardır.

Yaptıkları testlerde diğerlerinden daha iyi sonuç veren moleküle "MagR" adı verilmiştir. Daha sonra bu MagR molekülünün kuşların retinasında olduğu araştırmacılar tarafından keşfedilmiş ve MagR ile kriptokrom moleküllerinin birleşerek yüksek manyetik özellik gösteren kristaller oluşturdukları gözlemlenmiştir.

Bu kristallerin yapısı elektron mikroskobu sayesinde ortaya çıkarılmıştır: nano boyutlu bir pusula iğnesi gibi düzgün demir atomu sıraları içeren çubuklar şeklindedirler. Ancak her ne kadar bazı bilim insanlarınca bu kristallerin göçmen kuşların yön bulmasına yardımcı olduğu düşünülse ve yapılan deneyler bu hipotezi destekler nitelikte olsa da henüz kesin bir bilgi bulunmamaktadır.[3]

Güneş ve Yıldızlardan Yön Tayini Yapmaları Mümkün mü?

Göçmen kuşlar nasıl yönlerini bulur sorusuna bir diğer hipotez de Güneş ve yıldızlar gibi gök cisimlerini kullanmalarıdır. Gündüz Güneş’in gece ise yıldızların konumundan yararlanarak belirli bir istikamette yol alıyor olabilirler.

Tüm Reklamları Kapat

Kuşların gündüz nasıl Güneş’i kullanarak yönlerini saptayabildiklerine dair iki tane hipotez bulunmaktadır. Bunlardan ilki göçmen kuşların, kuzeye ya da güneye göç ederken Güneş’in gün boyunca izlediği yayın ufuk ile yaptığı açıdaki değişimi algıladıkları ve buna göre nerede bulunduklarını kestirebildiklerini savunmaktadır. Ancak bu hipotez, daha önce bahsettiğimiz deneylerde (yuvasından uzağa bırakılan kuşların geri dönebilmesi) kuşların yolu nasıl bulduğunu açıklamamaktadır.

Güneş’in gün içinde en tepede olduğu konum, kuzey yarım kürede iseniz,  güneyi işaret etmektedir; aynı zamanda en tepede olduğu an öğle vaktidir. İkinci hipoteze göre de kuşlar göç ederken bu sayede hem yönlerini bulabilmekte hem de zamanın farkında olabilmektedirler. Bu hipotez İngiliz kuş bilimci G. V. T. Matthews tarafından geliştirilmiştir. Ancak kuşların bu şekilde yön ve zaman tayini yaptığı da henüz kanıtlanmış değildir.

Gece seyahat eden göçmen kuşlar da yön bulma konusunda kabiliyetlidirler. Yönlerini yıldızlardan yararlanarak oldukça doğru bir şekilde saptayabilirler. Bu konuda yapılan çalışmalar, Güneş’in yön bulmadaki etkisine göre daha kesin sonuçlara sahiptir. Deneyler Almanya’daki bir planetaryumda (gökevi), yani yapay bir gökyüzü altında gerçekleştirilmiştir. Yapılan deneyde karabaş ötleğenler ve bahçe ötleğenleri doğal göç yönleri olan güneybatıya doğru; küçük akgerdan kuşları ise yine kendi doğal göç yönleri olan güneydoğuya doğru uçmuşlardır.

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
12
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 9
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 4
  • Muhteşem! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 01/12/2022 16:21:00 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/12956

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Tüy
Nükleer Enerji
Elektrik
Element
Rna
Hormon
Astronot
Canlı
Bilim Felsefesi
Nükleer
İnfografik
Nörobiyoloji
Ekonomi
Evrim Ağacı Duyurusu
Çocuklar İçin Bilim
Kadın Sağlığı
Bilgi Felsefesi
Nöron
Transkripsiyon
Şeker
Test
Cinsellik
Atmosfer
Teknoloji
Yüzey
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
A. Elçi, et al. Göçmen Kuşlar Nasıl Yön Bulur?. (11 Ekim 2022). Alındığı Tarih: 1 Aralık 2022. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/12956
Elçi, A., Kayalı, Ö. (2022, October 11). Göçmen Kuşlar Nasıl Yön Bulur?. Evrim Ağacı. Retrieved December 01, 2022. from https://evrimagaci.org/s/12956
A. Elçi, et al. “Göçmen Kuşlar Nasıl Yön Bulur?.” Edited by Ögetay Kayalı. Evrim Ağacı, 11 Oct. 2022, https://evrimagaci.org/s/12956.
Elçi, Arya. Kayalı, Ögetay. “Göçmen Kuşlar Nasıl Yön Bulur?.” Edited by Ögetay Kayalı. Evrim Ağacı, October 11, 2022. https://evrimagaci.org/s/12956.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.