Gece Modu

Bu içerik, Evrim Ağacı'nın Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır. Yaşam Ağacı projesinin amacı, başta Türkiye'de bulunan türleri, Türkiye'deki doğa gözlemcilerimizin özgün fotoğraf ve video içerikleri ışığında, evrimsel akrabalık ilişkilerine uygun bir şekilde filogenetik bir ağaç üzerinde kategorize etmek, nihayetinde ise Dünya'daki tüm türleri yavaş yavaş Yaşam Ağacı'na eklemektir.

Bu yazı, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.

Gözlem Bilgileri

Elazığ ili, Doğu Anadolu Bölgesi'nin Yukarı Fırat Havzasında yer almakta olup Anadolu diyagonalinin doğusunda konumlanmıştır. Bu yüzden yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk ve sert geçmektedir. Elazığ ili ilk bakışta tardigrad örneklemesi için biraz zorlanacağınızı düşünebileceğiniz bir konumda yer alabilir; çünkü oldukça kurak bir saha ile karşı karşıyasınızdır. Fakat unutmayın ki tardigradlar hemen hemen her yerde karşınıza çıkabilmektedirler. Böyle bir saha ile karşılaştığınızda tardigradların karşınıza çıkma olasılıklarını artırmak için nemli olabileceğini düşündüğümüz alanlardan örnekleme yapmaya dikkat etmelisiniz.

Hazar gölü ve çevresinin örnekleme işlememiz için uygun bir saha olduğunu düşünüp istasyonlarımızı orada belirledik. Hazar gölü, oluşumu bakımından tektonik göller arasına girmektedir. Deniz seviyesinin 1.248 metre üzerinde yer almakta olup 20 km uzunluğa 5-6 km genişliğe sahiptir. 213 metrelik derinlik seviyesi ile Türkiye’nin en derin gölleri arasında yer almaktadır. Örnekleme işlemimiz Hazar gölünün mevcut yüksekliğinden 70-80 metre yukarıda (Deniz seviyesinden +1.300 metre civarı) olup tardigradların habitatlarından biri olan karayosunu örneklemesi gerçekleştirilmiştir. Preparat işlemi ve gözlem için hazırlanışı su ayısı (Tardigrada sp.) adlı içeriğimizden ulaşabileceğiniz gibi Evrim Ağacı Youtube sayfamızda yer alan su ayıları: Ay'a Saçılan Tardigradların Dünyasına Bir Bakış! adlı videomuzdan uygulamalı olarak öğrenebilirsiniz. Söz konusu kaydımıza buradan ulaşabilirsiniz. Gözlem işlemi Nikon Eclipse i80e adlı mikroskobun 10’luk oküler ve 10’luk objektif ile gerçekleştirdi.  Detaylı resimlerin gözlemi aynı mikroskop üzerinde 40’lık ve 100’lük objektifler ile yapılmıştır.

Milnesium cinsi bir tardigrad.
Milnesium cinsi bir tardigrad.
Akın Karahasan

Tanım ve Genel Bilgiler

Apochela takımını tanıttığımız yazıda da bahsettiğimiz gibi Milnesiidae familyası bu takım içerisindeki tek familyadır. Bu familya 4 cins ve 43 tür ile temsil edilmektedir.

  • Bergtrollus cinsi tek tür olan Bergtrollus dzimbowski (Dastych, 2011),
  • Limmenius cinsi tek tür olan Limmenius porcellus (Horning, Schuster & Grigarick, 1978),
  • Milnesioides cinsi tek tür olan Milnesioides exsertum (Claxton, 1999),
  • Milnesium cinsi ise 40 tür kaydı ile Milnesiidae familyasının %93’ünü oluşturmaktadır.

Milnesiidae familyası diğer familyalardan nasıl ayırt edilebilir?

Kendi takımı içerisindeki tek familya olduğu için Milnesiidae familyası ile Parachela takımının ve diğer sınıf olan Heterotardigrat sınıfının ailelerinin majör morfolojik karakter farklılıklarının karşılaştırılması yapılmaya çalışılacaktır.

Heterotardigrada sınıfının bir takımı olan Arthrotardigrada’nın familyalarından ayırt etmek oldukça kolaydır. Bu ayırt edici özellikler şunlardır;

  1. Arthrotardigrada familyaları 1 tatlı su türü istinasının dışında tamamen denizel türleri içerisinde barındırmaktadır. Milnesiidae familyası ise karalara ve Tatlısu ekosistemlerinde etkin rol oynamaktadır.
  2. Arthrotardigrada familyalarının kütikula yapıları oldukça karmaşık olup kütikula farklılaşması ile meydana gelen dışarıya doğru kabartı, çıkıntı, plaka vb. yapıları uzanır. Bu yüzden nispeten daha düz ve sade olan Milnesiidae familyasının bireyleri ile karıştırılması oldukça zordur.
  3. Arthrotardigrada familyaları sirrus dediğimiz kütikula uzantılarını, papilla ve clava yapılarını bünyesinde çokça barındırmaktadır. Milnesiidae familyasında ise sefalik sensör denilen yapılar (sadece Milnesium cinsinde), papilla ve clava yapıları sadece ağız bölgesinde ve ağız bölgesine yakın yerlerde konumlanmış olup sayıları cinslere göre farklılık gösterebilir.

Not: Yapılan çalışmalar sonucunda Milnesiidae familyasında yer alan cirrus yapılarının (özellikle baş bölgesindeki) Heterotardigrad takımlarını birbirinden ayırt etmekte kullanılan ortanca sirrus (median cirrus) yapısına benzerlik gösterdiği düşünülmektedir (Zantke vd. 2008; Person vd. 2012; Schulze ve Persson 2016).

Milnesium sp. bukkal faringeal aparat.
Milnesium sp. bukkal faringeal aparat.
Akın Karahasan

Heterotardigrada sınıfının diğer bir takımı olan Echiniscoidea familyalarından ayırt etmek adına şu özellikler dikkate alınır;

  1.  Echiniscoidea takımı içerisinde zırhı yer almayan istisna familyalar (Oreellidae (karasal) ve Carphaniidae (tatlı su) ait türler) bulunmasına rağmen genel anlamda bu takımın familyaları zırh dediğimiz kütikula kalınlaşmaları ile oluşan plakalara sahiptir.
  2. Echiniscoidea familyalarının, Arthrotardigrada takımının familyalarına göre sirrus yapıları daha az olsa da vücudunun büyük bir bölümünde rastlanılmaktadır. Bu tür kütikula kalınlaşmaları ve vücudunun büyük bir bölümünü saran sirrus yapılarına Milnesiidae familyasında rastlanılmaz.
Milnesium sp. çifte pençe yapısı.
Milnesium sp. çifte pençe yapısı.
Akın Karahasan

Parachela familyaları ile Milnesiidae karşılaştırılmak istenildiğinde Heterotardigrada familyalarına göre biraz daha detay barındıran bir karşılaştırma işlemine tabi tutulur. İki takımın familyaları arasında yer alan farkları gözlemleye bilmemiz için şu özellikler dikkate alınır;

  1. Örneğin baş kısmındaki yapılara odaklanılarak baş bölgesinde ve genellikle ağız bölgesinin altında, hizasında veya üst kısmında yer alan yanal papilla ve peribukkal papilla olup olmadığına bakılabilir. Eğer bu yapılara rastlanılıyor ise Milnesiidae üyesidir.
  2. Parachela takımında yer alan familyaların faringeal tüpün luminal tarafında plakoit (İng: placoid) adını verdiğimiz yapılar yer almaktadır. Aynı şekilde Heterotardigrad sınıfının diğer familyalarında bu plakoit yapılarına benzer işlevlere sahip CaCO3 yapılı birbiri ile kaynaşmış çubuk şeklinde yapılar gözlemlenir. Fakat bu yapıların hiç birine Milnesiidae familyasında rastlanılmaz.
  3. Eutardigrada sınıfında yer almakta olan aile bireylerinin (Milnesiidae'den tek Milnesium hariç) kese şeklindeki testisleri erkek germinal (eşey) hücrelerinin gelişim dönemlerine bağlı olarak yumurtalık ile aynı boyutlarda değişebilir. Fakat Milnesium cinsleri ters çevrilmiş bir V oluşturmak üzere medial olarak birleşmiş iki füziform kısımdan oluşan küçük bir testise sahip olması ile temsil edilmektedir.
  4. Milnesiidae üyesini pençe morfolojisinden de rahatlık ile ayırt edebilirsiniz. Milnesiidae familyasına özgü pençe tipini (mevcut farklılaşmış çifte pençe yapısının arka bölümünden yine çift halde bulunan yapılar uzanmakta) barındırıp barındırmamasına dikkat edilir. İnceleme sonucunda bu yapılar gözleniyor ise elinizdeki örneğin Apochela takımının tek familyası olan Milnesiidae’ye ait olduğunu söyleyebiliriz.
Milnesium sp. ikincil pençe yapıları.
Milnesium sp. ikincil pençe yapıları.
Akın Karahasan

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

Milnesiidae familyasının yeri şuan için Tardigrada şubesinin Eutardigrada sınıfının Apochela takımının bir ailesi konumundadır. Guil ve Giribet tarafından 2012 yılında yapılan çalışmada Heterotardigrada ve Eutardigrade sınıfı ile Apochela takımı arasında bir kardeş grup ilişkisi olduğu sonucuna varılmıştır. Bu ilginç filogenetik konum, Milnesium ile Thermozodium (Silinen sınıf Mesotardigrada'ki tek cins) arasında yakın bir ilişki olduğunu gösterebilir. Bu yüzden Apochela'nın iki sınıfında özelliklerini barındıran gerçek Mesotardigrada olduğunu savunan düşünceler yer almaktadır. Yukarıda yer almakta olan bilgiler doğrultusunda Apochela takımının göstermiş olduğu morfolojik farklılıkların takım seviyesinde değil de sınıf seviyesinde bir etkiye sahip olduğunu düşünülmektedir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 1
  • Tebrikler! 2
  • Bilim Budur! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 1
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • Ralph O. Schill. (2018). Water Bears: The Biology Of Tardigrades . ISBN: 978-3-319-95701-2. Yayın Evi: Spinger.

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 08/12/2019 12:18:23 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8091

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Aranızda telekineziye inanan varsa elimi kaldırsın.”
Kurt Vonnegut
Geri Bildirim Gönder