Evrim Ağacı
Reklamı Kapat
Reklamı Kapat

Denizde yaşayan bir siyanobakteri, şaşılacak seviyede genetik çeşitliliğe sahip olmasına rağmen, asırlardır süregelmiş gibi görünen farklı alt popülasyonlar halinde örgütleniyor.

Bu yazı, The Scientist isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bu haber 6 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Prochlorococcus siyanobakterisi iş, yaşamı desteklemeye geldiğinde muhtemelen dünyadaki en önemli organizmalardan birisi. Okyanus yüzeyine yakın seviyelerde süzülen bu mikroplar –bunların trilyon kere trilyonlarcası– dünyadaki oksijenin yarısını üretiyor.

Çok bolca bulunmaları göz önünde bulundurulunca 24 Nisan 2014’te Science dergisinde yayımlanan ve bu mikropların müthiş genomik çeşitliliğini gösteren sonuçlar çok da şaşırtıcı değil. Aynı zamanda çalışma, milyonlarca yıl önce ortaya çıkmış olabilecek genomik nesilleri ya da “omurgaları” da meydana çıkardı. Çalışmada yer almayan ve Oregon Eyalet Üniversitesinde bacterioplankton çalışmaları yapan Steve Giovannoni hâkim bir varsayıma karşın şöyle söylüyor:

Mikropların sonsuz çeşitli olduğuna bazılarımız inanmadı. Bu çok yüksek çeşitlilik belli kalıplara yönlendirilmişti ve bu kalıpların neye benzediğini görmeye başlıyoruz.

MIT’den bir mikrop ekologu olan Sallie Chisholm, yıllardır Prochlorococcus üzerinde çalışıyor. Mikrop üzerinde daha önce yapılan genomik çalışmalar, bireylerin birbirinden büyük ölçüde farklı olduklarını ortaya koydu. Dikkate değer şekilde; mevcut çalışmasındaki Prochlorococcus soyu içerisindeki –yüksek ışık adaptasyonlu Prochlorococcus olarak da adlandırılan– bireyler her bir genomdaki 2.000 genden sadece yaklaşık 1.450 “temel” geni paylaşıyor. Geri kalanlar değişken (karşılaştırma yapmak için; insanlar genlerinin yüzde 95’ini şempanzeler ile paylaşıyor). 

Prochlorococcus çeşitliliğinin daha derinlerine dalmak için, Chisholm’un grubu Atlantik Okyanusundan Bermuda’nın güneydoğusundan yılda üç kez –Kasım, Şubat ve Nisan’da– örnekler topladı. Araştırmacılar 96 bireysel bakteriyi tek hücre dizilimine maruz bıraktı ki bu da yaklaşık her bir genomun yüzde 70’inin kapsadı. Beklendiği üzere, grup, genomun hiper-değişken olduğu bilinen bölgelerinde yüksek çeşitlilik buldu. Chisholm, The Scientist dergisine şöyle söyledi:

Burada şaşırtıcı olan merkezi genomdaki çeşitlilik ve farklı alellere sahip olmalarıydı.

Chisholm‘un ekibi, her biri farklı daha değişken ya da “esnek” gen yığınları ile ilişkili, belirli merkezi gen alelleri setine sahip alt popülasyonlar belirledi. Merkezi aleller ve bunların ilişkili esnek genleri birlikte genomik omurga olarak adlandırılan yapıyı temsil ediyor. Yazarlar raporlarına şöyle yazdı:

Temel aleller ve esnek gen içeriği arasındaki bu kovaryasyon (bağlı değişim) ve bunun ince ölçek çözünürlüğü vahşi Prochlorococcus popülasyonları içerisinde yeni bir mikro çeşitlilik boyutunu temsil ediyor.

Temel genler içerisinde böyle bir çeşitlilik, Prochlorococcus soylarının belki de milyonlarca yıl önce ortaya çıktığını akla getiriyor. Araştırmada yer almayan ve Elche, İspanya’daki Miguel Hernandez Üniversitesinde mikrop genomları üzerine çalışmalar yapan Francisco Rodriguez-Valera şunları söylüyor:

İnsanlar genellikle, bu çeşitliliğin sürekli olarak üretildiği için mevcut olduğunu düşünüyor. Tek nükleotitli bu polimorfizmlerin temel genlerde ortaya çıkması için zamana ihtiyaçları var.

Chisholm’un grubu, omurga alt popülasyonlarının bolluğunun yılın belli zamanlarına göre değiştiğini buldu. Chisholm’un laboratuvarında bir doktora sonrası araştırmacı olarak çalışmayı yürüten ve çalışmanın baş yazarı olan Nadav Kashtan, çalışma sonuçlarının “alt popülasyonlarının her birinin ekolojik olarak birbirinden farklı” olduğunu da desteklediğini söyledi. Kashtan ise şöyle söylüyor:

Bulgular ayrıca, Prochlorococcus popülasyonlarının spesifik koşullara göre alt popülasyonların göreli bolluğunu ayarlayarak, onlarca nesil zamanı içerisinde ortaya çıkan çevresel koşullardaki mevsimsel değişikliklere nasıl tepki verdiklerini de ortaya koyuyor.

California Üniversitesi, San Francisco’daki Gladstone Enstitüsü’nde evrimsel genom uzmanı olarak çalışan Katherine Pollard çalışmanın “bu kadar çok veri elde etmesinin etkileyici bir teknik başarı” olduğunu söyledi. Ancak yine de Rodriguez-Valera, dizilimlerin tam genomları içermediğini belirtti ve ekledi:

Bulmacanın parçalarını elde ediyorsunuz ancak tüm bulmacayı değil.

Chisholm’un grubu şimdi dünyanın farklı yerlerinden gelen Prochlorococcus örneklerini karşılaştırmak için çalışıyor. 

Teşekkür: Bu yazıyı çeviren Yalçın Baysan'a teşekkür ederiz.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: The Scientist | Arşiv Bağlantısı
  • N. Kashtan, et al. (2014). Single-Cell Genomics Reveals Hundreds Of Coexisting Subpopulations In Wild Prochlorococcus. Science, sf: 416-420. | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 01/10/2020 01:14:55 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2330

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Yıldız
Evrimsel Antropoloji
Yumurta
Sağlık Bilimleri
Işık
Çağ
Beslenme Bilimi
Yaşamın Başlangıcı
Genetik Mühendisliği
Eğilim
Acı
Tehlike
Yörünge
Wuhan
Işık Hızı
Yaşam
Parçacık
Balıklar
Bilim Tarihi
Ekoloji
Doğal Seçilim
İnsan
Renk
Su Ayısı
Jeoloji
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Hepimiz bir öğütücünün içindeyiz. Ancak sadece bazılarımız yıldızlara bakıyor.”
Oscar Wilde
Geri Bildirim Gönder