Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Mevsimlik Olarak Post/Kürk/Deri Rengi Değiştiren Hayvanlar

Mevsimlik Olarak Post/Kürk/Deri Rengi Değiştiren Hayvanlar ThoughtCo
Arktik Tilkisi'nin kış postu.
4 dakika
24,888
Tüm Reklamları Kapat

Bazı hayvanların mevsimden mevsime vücut renklerini (post, kürk ya da deri renklerini) değiştirdikleri okulda öğretilir. Ahtapotlar ve bukalemunlar, insanların aklına ilk gelen iki hayvan türüdür. Ancak evrimsel süreçte bundan çok daha fazlasında bu özellik evrimleşmiştir. Bu hayvanlar, vücut renklerini yılda bir veya birkaç defa değiştirmektedirler.

Bu, evrimsel süreç açısından bilinen en güçlü adaptasyonlardan birisidir. Çünkü çevre sadece uzun vadede jeolojik ve coğrafi olarak değişmez. Aynı zamanda yıl içerisinde de periyodik olarak değişir. Hatta gün içerisinde bile değişebilir ki buna adapte olabilmiş nadir sayıda canlı da bulunmaktadır. Fakat birçok canlı için bu kadar ani renk değişimleri oldukça zordur; bu sebeple genellikle hayvanlarda ya mevsimlik ya da yıllık olarak değişen vücut renklerine rastlarız. Canlılar, evrimsel süreçte kendilerine avantaj sağlayabilecek farklılıklarına göre seçilmişlerdir ve bu sebeple her hayvanın kendine has renk değiştirme yeteneği olabilir. Tahmin edilebileceği gibi bu özellik, hem avcılardan korunmayı sağlar; hem de avlanmayı kolaylaştırır. 

Ana görseldeki beyaz Arktik Tilkisi'ni hatırladınız mı? Bu canlı da Arktik Tilkisi'dir, birebir aynı türdür! Ancak yazları postları bu renge dönüşür.
Ana görseldeki beyaz Arktik Tilkisi'ni hatırladınız mı? Bu canlı da Arktik Tilkisi'dir, birebir aynı türdür! Ancak yazları postları bu renge dönüşür.
Reference
Yaz-kış geçişinin ortasında bulunan bir Arktik Tilkisi
Yaz-kış geçişinin ortasında bulunan bir Arktik Tilkisi
Canadian Geographic

Bu özellik evrimsel süreçte ortaya çıkmış olsa da, evrimle ilgili kafa karışıklıklarından birini izah etmek için güzel bir örnek oluşturur: Burada görülen, gelişimsel bir değişimdir. Vücut renginin mevsim içerisinde değişmesi, bir çocuğun boyunun yıllara bağlı olarak uzamasından çok farklı değildir. Tek fark, boy uzaması tek yönlüyken (büyük oranda, sadece uzama yönündedir), vücut rengi değişimi periyodik olarak gerçekleşen bir olaydır (bir o renge, bir bu renge dönebilir).

Tüm Reklamları Kapat

Arktik tilkileri kışları bembeyaz, yazları ise gri-kahverengi bir kürke sahiptirler. Bu, kamuflaj amaçlı evrimleşmiş bir adaptasyondur. Bu tilkiler, -50 santigrat derece sıcaklıkta bile hayatta kalabilirler!
Arktik tilkileri kışları bembeyaz, yazları ise gri-kahverengi bir kürke sahiptirler. Bu, kamuflaj amaçlı evrimleşmiş bir adaptasyondur. Bu tilkiler, -50 santigrat derece sıcaklıkta bile hayatta kalabilirler!

Bu tür bir gelişimsel değişimin genetik kökenleri, evrimsel süreç sayesinde şekillendirilmiştir. Ancak aşağıda detaylarını anlatacağımız bir örnek olarak bir tavşanın postunun beyaza ve sarıya mevsimlik olarak dönmesi, evrim değildir. Evrim sonucu ortaya çıkmış bir periyodik değişimdir bu, ona şüphe yok. Ancak bu mevsimlik renk değiştirme sürecinin kendisi evrim değildir. Öte yandan, uzun vadeli olarak meydana gelen çevresel değişimler sonucu, sadece belli bir rengin sürekli olarak seçilmesi nedeniyle, popülasyon içerisinde bir rengin bulunma sıklığının artması, evrimdir.

Gelincikler, yazlık ve kışlık postları arasında ciddi fark olan hayvanlara en meşhur örneklerden birisidir.
Gelincikler, yazlık ve kışlık postları arasında ciddi fark olan hayvanlara en meşhur örneklerden birisidir.

Bu, şöyle düşünülebilir: Popülasyon içerisinde periyodik/mevsimsel olarak daha geniş bir renk skalasında değim geçiren ve çok daha dar skalada geçirebilen (ya da hiç geçirmeyen) bireyler olabilir. Değiştirilen rengin skalasının geniş olması bir avantaj sağlıyorsa, giderek bu geniş skalalı değişimleri geçirenlerin popülasyonda sayıca artması, evrimdir. Ancak bunların kışın beyaza, yazın kahverengiye dönmesi evrim değildir. Her hayvandaki renk değişimi, bu şekilde gelişimsel değildir.

Aslına bakarsanız hayvanların ezici çoğunluğunun rengi büyük oranda sabittir ve bu rengin uzun vadeli değişimi, doğrudan evrimsel süreçlerle olmaktadır ve evrimin ta kendisidir. Dolayısıyla periyodik renk değişimleriyle, uzun vadeli renk değişimleri arasındaki fark anlaşılmalıdır.

Karayaklar olarak bilinen bu tavşan türü de, kamuflaja yönelik mevsimsel post değişiminin en net örneklerinden birini sergilerler. Daha önceden sözünü ettiğimiz kakımların aksine bu hayvanların avlanmaya yönelik bir post değişimi yoktur. Tek amaç vardır: avcılardan korunmak. Özellikle dağ kedilerinden, çakallardan, tilkilerden ve yırtıcı kuşlardan...
Karayaklar olarak bilinen bu tavşan türü de, kamuflaja yönelik mevsimsel post değişiminin en net örneklerinden birini sergilerler. Daha önceden sözünü ettiğimiz kakımların aksine bu hayvanların avlanmaya yönelik bir post değişimi yoktur. Tek amaç vardır: avcılardan korunmak. Özellikle dağ kedilerinden, çakallardan, tilkilerden ve yırtıcı kuşlardan...

Hayvanlar Alemi'nde periyodik renk değişimleri konusunda geniş bir çeşitliliğe rastlarız: Örneğin ahtapotlar gibi kafadanbacaklılar, kromatoforlar denen pigmentleri kullanırlar. Bu pigmentler, milisaniyelerle ölçülebilen hızda renk değiştirebilen bir kimyasal yapıdadırlar. Mekanizmaları oldukça basittir: Hücreleri saran kasların çeşitli sebeplerle uyarılmasına bağlı olarak, hücre içerisinde meydana gelen kimyasal süreçler değişir ve bunun sonucunda, birbirinden farklı renkte sonuçları olan tepkimeler aktive olur.

Tüm Reklamları Kapat

Bukalemunlar da buna benzer bir yönteme sahiptirler: Duygu durumlarına bağlı olarak vücutlarının kimyası değişir ve buna, vücut derilerinin rengi de dahildir. Bu, kısmen öfkelendiğimizde yüzümüzün kızarmasına benzer. Ancak bizde, renk değişimine neden olan şey pigmentler değil, deri yüzeyine hücum eden kandır. Yine de, kanı hücüm ettiren şey, kimyasal tepkimeler ve bu tepkimelerdeki değişimlerdir. Kafadanbacaklılar ve bukalemunlardaysa bu tepkimelerdeki değişimler, doğrudan pigmentleri etkilemektedir.

Kar tavukları da, karayaklar ve kakımlar gibi kuzey enlemlerinde bulunurlar. Bu sebeple, onlar da mevsimsel post değişimi gösteren hayvanlar arasında yer alırlar.
Kar tavukları da, karayaklar ve kakımlar gibi kuzey enlemlerinde bulunurlar. Bu sebeple, onlar da mevsimsel post değişimi gösteren hayvanlar arasında yer alırlar.

Belli yüksekliklerde yaşayan hayvanlardaysa bu kadar ani değişimler yerine, mevsimsel değişimler görülür. Bunun sebebi de temel olarak aynıdır: mevsimlerin değişimi, sıcaklık ve gün ışığı şiddetini değiştirir. Buna bağlı olarak hayvanların hormonal dengeleri değişir. Bu da, vücut renklerinin değişimini tetikler. Bunun en güzel örneklerinden biri, ana görselde görülen kakımlardır. Gelinciklerle çok yakın akraba olan kakımlar, kış aylarında bembeyaz bir posta bürünürler. Bu postları, yazları büründükleri posta göre çok daha kalındır, çok daha güçlü kamuflaj sağlar ve çok daha yoğundur.

Bu şekilde mevsimsel vücut rengi değiştiren bazı diğer hayvanların fotoğrafları ve kısa açıklamaları aşağıdadır.

 

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Kaynaklar ve İleri Okuma: 

  1. Harvard Üniversitesi
  2. io9


 


 


Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
16
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

İçerikle İlgili Sorular
Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 5
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 4
  • İnanılmaz 3
  • Muhteşem! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • D. Lee. The Mystery Of Seasonal Color Change. (1 Ekim 2012). Alındığı Tarih: 5 Nisan 2019. Alındığı Yer: Harvard University | Arşiv Bağlantısı
  • R. Gonzalez. How (And Why) Animals Change Color With The Seasons. (12 Kasım 2012). Alındığı Tarih: 5 Nisan 2019. Alındığı Yer: io9 | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 17/06/2024 07:15:22 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2859

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Kategoriler ve Etiketler
Tümünü Göster
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Obstetrik
Doğa Olayları
Endokrin Sistemi Hastalıkları
Kahve
Deniz
Kuyruksuz Maymun
Genel Görelilik
Biyografi
Evrim Teorisi
Homo Sapiens
Devir
Küresel Salgın
Türleşme
Müzik
Özel Görelilik
Metal
Anne
Yüz
Aşılar
Filogenetik
Fotosentez
Bilim İnsanları
Carl Sagan
Kuantum Mekaniği
Zihin
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
Ç. M. Bakırcı. Mevsimlik Olarak Post/Kürk/Deri Rengi Değiştiren Hayvanlar. (19 Ekim 2014). Alındığı Tarih: 17 Haziran 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/2859
Bakırcı, Ç. M. (2014, October 19). Mevsimlik Olarak Post/Kürk/Deri Rengi Değiştiren Hayvanlar. Evrim Ağacı. Retrieved June 17, 2024. from https://evrimagaci.org/s/2859
Ç. M. Bakırcı. “Mevsimlik Olarak Post/Kürk/Deri Rengi Değiştiren Hayvanlar.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 19 Oct. 2014, https://evrimagaci.org/s/2859.
Bakırcı, Çağrı Mert. “Mevsimlik Olarak Post/Kürk/Deri Rengi Değiştiren Hayvanlar.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, October 19, 2014. https://evrimagaci.org/s/2859.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close