Evrim Ağacı Logo Evrim Ağacı
Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Manyetik Endoskopi, Bağırsak Kanserinin Teşhisinde Kilit Rol Oynayan Kolonoskopi Teknolojisinde Büyük Bir Atılım Sağlayabilir!

Manyetik Endoskopi, Bağırsak Kanserinin Teşhisinde Kilit Rol Oynayan Kolonoskopi Teknolojisinde Büyük Bir Atılım Sağlayabilir!
Manyetik Kolonoskopi Aleti
Live Science
Yazar University of Leeds Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı  DuruÖzeren 2. Editör Duru Özeren
4 dakika
813 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Kolonoskopi, bağırsağın (kolonun) ve rektumun incelendiği bir endoskopi türüdür ve bazı hastalıklar için, özellikle kolorektal kansere sahip kişilerde, hayati bir öneme sahiptir. Erken teşhis yapılması, kolorektal kansere sahip hastaların hayatta kalabilme ihtimalini önemli ölçüde arttırıyor. Ancak bu hastaların neredeyse yarısından fazlası, kolonoskopi talebinin endoskop kapasitesinden fazla olması sebebiyle geç teşhis edilebiliyor.[1] Buna ek olarak da geleneksel kolonoskopi karmaşık kullanımının yanı sıra, günümüzün teknolojisinden de çok geride olmasından dolayı, hastaların çok fazla acı çekmesine sebep oluyor. Hatta çekilen acı o kadar fazla düzeyde oluyor ki, hastaya anestezi uygulamak zorunda kalınıyor.[2]

Ancak Leeds Üniversitesinde 12 yıldır araştırması sürdürülen “Akıllı ve Otonom Manyetik Yönlendirme" deneyinin sonucunda kolonoskopinin daha az acılı bir süreç haline gelmesini ve maliyeti düşük bir operasyon olmasını sağlayan alternatif bir yöntem bulundu: Manyetik Endoskopi.[2] Tıp alanında büyük bir ilerleme olarak kabul edilen bu robotik sistem insan vücudunun içinde yol gösteren medikal bir alet olarak kullanılıyor.

Manyetik Endoskopinin Çalışma Prensibi

Araştırmacılar, günümüzdeki kolonoskopide kullanılan kapsülden daha küçük ve esnek bir kabloya bağlı yeni kapsül geliştirdiler. Kapsülün insan vücudunda hareket edebilmesi için hastanın üstüne bir mıknatıs yerleştiriliyor ve kapsülün içinde bulunan mıknatıs ile sürekli etkileşim halinde oluyor. Bu etkileşim sayesinde de manyetik itme ve çekme kuvvetlerinden yararlanılarak kapsül hareket ettirtiliyor.[2]

Manyetik Endoskopi Aleti
Manyetik Endoskopi Aleti
EurekAlert!

Manyetik endoskopi olarak adlandırılan bu yeni alternatif, geleneksel kolonoskopiye kıyasla daha az acılı ve daha düşük maliyetli hale getirildi; ancak bu avantajlarıyla beraber manyetik manipülasyonun karmaşık olmak ve sezgisel olmamak gibi dezavantajları da var.[1] Bu sebeple araştırmacılar, robot kolun kullanımının karmaşıklığını gidermek ve uygulamayı sezgisel bir hale getirebilmek için farklı düzeylerde yardımcı olan asistan robotlar geliştirdiler.

Reklamı Kapat

Robot kol doğrudan doktor veya hemşire tarafından kontrol çubuğu sayesinde kullanılabiliyor; ancak bu kullanım, asistan robotların yardımıyla yapılan muayeneye kıyasla çok daha karmaşık ve zor.

Asistan robotların sağladığı özelliklerden bir tanesi endoskopik teleopererasyon. Muayeneyi gerçekleştirecek kişi kapsülün kolonda bulunmasını istediği noktayı odaklıyor ve gerisini robotik sisteme bırakıyor. Robotik sistem o noktaya ulaşması için yapılması gereken manevraları hesaplıyor. Bu sayede de manyetik manipülasyonun karmaşıklığını robotik sistem halletmiş oluyor.

Sağladığı ikinci özellik ise kapsülü yönlendirebilmesi. Robotik sistem bilgisayar görüntüsünü kullanarak otonom bir şekilde kapsülün izlemesi gereken rotayı ve yönünü belirliyor. Böylece endoskopik sistem sezgisel ve etkin hale gelmiş oluyor. Ancak tabii ki bu işlem operatör tarafından da durdurulabiliyor.

Leeds Üniversitesinde araştırmacı ve aynı zamanda bu çalışmanın başkanlarından biri olan James Martin geliştirdikleri bu teknoloji hakkında şunları söylüyor:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Robotik kolu kullanmak zor bir işlem. Sezgisel değil ve aynı zamanda da esnek manyetik kolonoskopinin gelişmesinde de büyük bir engel. Ancak biz ilk kez gösterdik ki robotik bir sistem bir fonksiyonu gerçekleştirmeyi üstlenebilir. Bu sayede de operatörün sadece klinik görevini üstlenmesini yeterlidir. Bu prosedür performansı ölçülebilir düzeyde etkilemektedir.

Deneyin Yapılış Süresi

Deneyin katılımcıları 10 kişiden oluşuyor ve hepsi uzmanlaşmamış insanlar. Araştırmacılar bütün katılımcılardan kapsülü 20 dakika içinde onlar tarafından belirlenmiş bölgeye robot kolu kullanarak ulaştırmalarını ve her bir katılımcıdan bunu 5 kere tekrarlamasını istiyorlar. Bu işlemden sonraysa katılımcılara birer birer asistan robotları veriyorlar ve aynı işlemleri tekrarlamalarını istiyorlar.

Yapılan deneylerin neticesinde doğrudan robot kontrolü ile yapılan işlemlerde katılımcılar %58’lik bir başarı yüzdesi gösteriyorlar. Bu yüzde, teleoperatör endoskopisiyle %96'ya ve yarı-otonom yönlendirme robotu ile de %100'e ulaşıyor.

Araştırmanın ikinci aşamasındaysa iki tane katılımcıdan anestezi ile uyutulmuş iki domuza geleneksel endoskopi yöntemini uygulamalarını istediler ve bu işlemi tamamladıktan sonra da mıknatıs aracılığıyla kontrol edilen robotik sistemi ve asistan robotlarla tekrarlamalarını söylediler. (Bu deney süresince hayvanların acı çekmediğinden emin olmak için odada veteriner bulunduruldu.)

Katılımcılar, görevin hem fiziksel hem de zihinsel zorluklarını gösteren bir ölçüm metodu olan NASA İş Yükü Endeksi ile (NASA Task Load Index) puanlandı ve bu indeks gösterdi ki asistan robotlarla yapılan kolonoskopi manuel şekilde gerçekleştirilenden çok daha kolay. Aynı zamanda geleneksel kolonoskopi hastaların huzursuzluk hissetmesinde büyük bir etken.

Reklamı Kapat

Leeds Üniversitesinde robotik ve otonom sistemler profesörü Pietro Valdastri tıp alanının kilometre taşı olarak kabul edilen bu yeni teknoloji için şunları söylüyor:

Kolonoskopi insan vücudunun derinliklerinde saklanan dünyanın kapısı açtı ve şu an kolorektal kanseri gibi hastalıkları incelemede hayati rol oynuyor. Ancak kolonoskopi teknolojisi yıllar içerisinde pek değişmedi ve gelişmedi. Ta ki bizim geliştirdiğimiz teknolojiye kadar. Bu teknoloji doktorların ve hemşirelerin muayeneyi gerçekleştirmesini kolaylaştırmasının yanında hastalarında daha az acı çekmesini de sağlıyor. Aynı zamanda da kolonoskopinin daha ulaşılabilir bir hale gelmesi ve kolorektal kanseri gibi hastalıkların erken teşhisinde de temel bir role sahip olması çok bir adım.

Bilim insanları, bu yeni teknolojinin kolonoskopiyi kolaylaştıracağını ve kolonoskopi yapabilen yerlerin artacağını ve hastanelerden çok klinikler ve sağlık ocaklarında kolonoskopi yapılabileceğini umuyorlar. Aynı zamanda da geliştirilen bu teknik sayesinde, ileride biyopsi alabilen ve iç dokunun incelenmesini sağlayan enstrümanlara da vücudun içinde yol gösteren bir robotik sistem olabileceği umuluyor.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Umut Verici! 5
  • Bilim Budur! 3
  • Muhteşem! 2
  • Tebrikler! 2
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: EurekAlert | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 25/01/2021 07:42:50 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9597

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Darwin
Ses Kaydı
Kanser
Protein
Evren
Endokrin Sistemi
Kuş
Abd
Haber
Santigrat Derece
Psikoloji
Çiftleşme
Yumurtalık
Olasılık
Odontoloji
Bilim Tarihi
Kemik
Köpekbalığı
Müfredat
Böcek
Sars Mers
Sars
Güneş
Kanat
Editör Seçkisi
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Reklamı Kapat
Soru Sor
Not Ekle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bu, bir insan için küçük, insanlık için büyük bir adım.”
Neil Armstrong
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Takipçi UP İçerik Soru Cevap

Devamını Oku