Tıbbi Holografi: Görüntüleme Yöntemlerindeki Gelişmeler, Bilimkurgu Filmlerini Gerçek Kılabilir!

Tıbbi Holografi: Görüntüleme Yöntemlerindeki Gelişmeler, Bilimkurgu Filmlerini Gerçek Kılabilir!
Yazar Sundeep Mishra Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
6 dakika
413 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Hologram bir konsept halinde düşünüldüğünde, ilk olarak Star Wars'ta Princess Leia'nın hologramının Obi van Kenobi'ye R2D2 aracılığı ile ulaştığı o sahnede görsel hali ile hayatımıza girdi. Prenses, "Bana yardım et Obi van Kenobi!" diyordu. Bilim, her daim olduğu gibi bu hayal ürününü gerçekleştirmeye azmetti ve hatta, çok yaklaştı. 1948'de Dr. Dennis Gabor'a Nobel Ödülü kazandıran bu konsepti günlük hayatımızda kullanmaya sandığımızdan çok daha yakın olabiliriz.

Tıbbi görüntüleme yöntemleri, modern teknolojinin getirdiği imkanları kullanarak hastaya minimum zarar verme prensibiyle, en iyi görüntüyü elde etmeyi amaçlar. X-ışınının translüminesan özelliğinden faydalanarak ve adeta "yanlışlıkla" keşfedilen 2-boyutlu görüntüleme yöntemlerinin yerini radyasyon kullanmaksızın, daha hızlı ve daha gerçekçi görüntü verebilenleri almaktadır.

İnsan vücudunun X-ışınına verdiği tepkinin farklı olan dokularının görüntülenmesi hem tanı hem de tedavi için her zaman son derece önemli bulunmuştur. Öyle ki, görüntüleme eşliğinde tedavinin gerçekleştirilmesi, birçok branş için altın standart halindedir. Örneğin; kemik dokusu X-ışını ile çalışan görüntüleme yöntemlerinde izlenmesi kolay ve başarılı bulunurken, yumuşak doku maalesef yetersiz görüntülenmektedir. X-ışınını geçiren dokular radyolusent/hipodens olarak izlenirken; X-ışınını absorbe eden dokular radyoopak/hiperdens olarak görülmektedir. Sert dokuların radyoopak olarak izlenmesi, bunlara ait patolojilerin tanı ve tedavilerinde önemli bir role sahiptir.

2 Boyutun Sınırları...

Ne var ki sert dokuya ait başlangıç lezyonlarının X-ışını ile görüntü vermesi çoğu zaman mümkün değildir ve klinisyenin fark etmesi mümkün olmayabilir. Elde edilen görüntü, alışık olduğumuz "gri tonlarında" izlenirken, patolojinin verdiği gri tonunun ayırt edilmesi görüntüleme cihazına, görüntünün incelendiği ekranın kalitesine, inceleyen hekimin ton ayırıcılığına ve göz yorgunluğuna, ortamın ışıklandırılmasına bağlıdır. Bu faktörlerin büyük kısmı mühendislik çalışmalarına bağımlıdır ve görüntüleme yöntemlerinin kalitesinin artması tanı ve tedavi planlamasını kolaylaştırır.[1]

Reklamı Kapat

Holografik görüntünün tam anlamıyla bilimkurgu filmlerindeki gibi izlenmesi için, görüntünün görüntüleyiciye temas etmiyor olması gerekir. Uzayda oluşan görüntü, görüntü alanı derinliğinin arttırılması sayesinde görüntüleyici bir ekipmana temas etmez. Görüntülenmek istenen doku, diğer organ ve yapılardan bağımsız olarak izlenebilmelidir. Klinisyen, görüntü üzerinde büyütme-küçültme yapabilmeli, görüntünün yer ekseni ile yaptığı açıyı değiştirebilmelidir. Bu teknoloji tıbbi görüntüleme haricinde oyun teknolojisinde, savaş teknolojilerinde ve mühendislikte de kullanılması beklenen bir gelişmedir.

Tıbbi Holografi Mümkün Olabilir!

Hologramlar, Star Wars sayesinde hayatımıza ilk girdiğinde bir hayalden ibaret olmasına karşın, 3-boyutlu ve renkli görüntüleme yöntemlerinin gelişmesiyle artık o kadar da imkansız değildir! "Hologram" kelimesi terminolojik olarak incelendiğinde "bütün" anlamına gelen holos ve "ileti" anlamına gelen gram sözcüklerinden türetildiği görülür. Bir iletinin anlık olarak ve bütün halinde alıcıya iletilmesi prensibini hedef alır.

Ultrasonografik Holografi

İsrail'de Schneider Children’s Medical Center isimli kurumda yapılan bir klinik çalışmada, 8 hastanın kalbi "hologram" olarak, 3 boyutlu ve eşzamanlı görüntülenebilmiştir. Klinisyenlerin özel herhangi bir gözlük dahi kullanmadığı bu görüntüleme yöntemi eşliğinde kardiyak girişim gerçekleştirilebilmiştir. Royal Philips firmasının "dalga yüzü rekonstrüksiyonu" prensibini kullanarak 3-boyutlu görüntüleme elde ettiği bu çalışma, aslen yaygın olarak kullanılan ultrasonografik yöntemlerden esinlenilmiştir.[2]

Manyetik Rezonanslı Holografi

Ultrasonografi haricinde, Manyetik Rezonans ile Görüntüleme (MRI) yönteminde izlenen gelişmeler de hologramı mümkün kılabilir. Geleneksel MR görüntüleme yönteminin prensibi, basitçe bir manyetik alan oluştulması ve vücuttaki hidrojen atomlarının hareketi ile görüntü elde edilmesidir. Hem ultrasonografi hem de MR ile elde edilen görüntü, X-ışını kullanılan geleneksel 2-boyutlu radyografilerin ve bilgisayarlı tomografilerin aksine, yumuşak dokuyu incelemek için ideal kabul edilir. MR teknolojisindeki gelişme ise, dedektör sayısının arttırılarak ve görüntü dedektörlerinin boyutlarının küçülmesi aracılığı ile görüntünün elde edilme hızının düşürülmesidir.

Üç boyutlu olarak ve eşzamanlıya yakın sürede MR görüntü elde edilmesi holografik görüntülerin oluşturulmasında bir basamaktır. Geleneksel MR'dan farklı olarak dönüşümlü bir manyetik alan oluşturulmaz, sabit bir manyetik alan üzerinde ve tek yönlü bir gradient oluşturur; ancak elde edilen görüntü ekran üzerinde yine 2 boyutlu olarak izlenir. Holografik görüntü ise ışığın sabit bir şekilde uzayda izlenmesi ile tam anlamıyla bekleneni karşılar. Bu nedenle güncel MR teknolojisi tam anlamıyla holografik olarak kabul edilmemektedir.[3] 2014 yılındaki bir makalenin sonuç cümlelerinde MR cihazlarının geleceğiyle ilgili olarak araştırmacılar şöyle yazıyor:[1]

ULTRA'nın tercih edilen düzenlemesinde, manyetik alan gradyanı tersine çevrilmesi yoktur. Kodlama, edinim boyunca yalnızca bir yönde uygulanan tek bir sabit alan gradyanı aracılığıyla desteklenir. Temel yenilik, çok daha küçük dedektörlerin piyasaya sürülmesidir, bu paradoksal olarak çok daha yüksek bir sinyal edinimi oranına olanak tanır. Herhangi bir zamanda, 3 boyutlu görüntünün tamamı, 2 boyutlu bir tabaka haline getirilebilen bir detektörde temsil edilir. Dolayısıyla, bir anlamda önerilen detektör, bir hologramdır.

Eğitim Odaklı Holografi

Hologramların yaygınlaşmasının bir başka avantajı ile, pandeminin global olarak olumsuz etkilediği yüz yüze sağlık eğitimi yahut öncesinde de pratik eğitim eksikliği izlenen sağlık eğitimi kurumları için başarılı bir eğitim aracı oluşudur. Kadavra, model, maket gibi araçlara erişemeyen öğrencilerin hologramlar üzerinde eğitim almasının ne kadar gerçekçi bir beklenti olduğu tartışma konusu olmakla beraber, bu tarz eğitim araçlarının mevcut olduğu durumlarda dahi hologram teknolojisiyle alınan eğitim kalitesinin nispeten yüksek olduğu konusunda hemfikir olunabilir.

Sonuç

Holografi, daha kullanışlı olduğu ve mevcut 3 boyutlu görüntüleme çözümlerinin eksikliklerini giderdiği için, 3 boyutlu görüntüleme sahasında muhtemelen bir devrim yaratacaktır. Bu teknoloji, hayatın her yönünü etkileme potansiyeline sahiptir, ancak özellikle tıbbi endüstrilerde işleri köklü bir şekilde değiştirebilir. Kalp hastalıklarının tedavisinde kullanılan görüntü rehberli tedavilerdeki gelişmeler; minimal invaziv ve cerrahi olmayan müdahalelerde; koroner müdahalelerde, aritmiler için kateter ablasyon tedavisinde ve kalp kapağı replasmanlarını içeren kateter bazlı yapısal kalp tedavilerinde yeni ufuklar açmıştır.

Her ne kadar Hollywood filmleri bu tür teknolojileri çok basitmiş gibi gösterse de, gerçek dünyada bugüne kadar klasik holografik teknolojinin kullanımı nispeten ilkel tasarımlarla sonuçlanmıştır. Ama artık her geçen gün, holografik teknolojide başka bir büyük gelişmeye tanık olmaktayız. True3D Viewer, EchoPixel, tıp uzmanlarına gerçek 3 boyutlu alanda hareket ettirilebilen, yakınlaştırılabilen veya manipüle edilebilen bir organ hologramı sağlayarak bu sorunu çözmeyi amaçlamaktadır. Bu yeni teknoloji, tıbbi uygulamaları büyük bir hızla iyileştirmeyebilir; ancak teşhis ve tedavi süreçlerini daha etkili hale getirebilir. Dahası, bu 3 boyutlu holografi, rahatsız edici fiziksel prosedürleri önleyebilir ve kalp veya beyin gibi karmaşık organlardaki sorunları tespit etmeye yardımcı olabilir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 2
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Tebrikler! 1
  • Bilim Budur! 1
  • İnanılmaz 1
  • Umut Verici! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: Indian Heart Journal | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 15/06/2021 19:33:57 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10434

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Lhc (Büyük Hadron Çarpıştırıcısı)
Bilim Felsefesi
Wuhan Koronavirüsü
Maske Takmak
Evrimsel Süreç
Makina
Etoloji
Element
Savunma
Kuyrukluyıldız
Bilimkurgu
Zehir
Viral
Covid-19
Modern
Müfredat
Yas
Uydu
Mars
Yüksek
Karar
Grip
Cinsiyet Araştırmaları
Biliş
Hayvanlar Alemi
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın