Evrim Ağacı Logo Evrim Ağacı
Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Lama Nanokorları, COVID-19'a Karşı Güçlü Bir Silah Olabilir!

Lama Nanokorları, COVID-19'a Karşı Güçlü Bir Silah Olabilir! Flickr
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu türev bir içeriktir. Yani bu yazının omurgası, Science Daily isimli kaynaktan çevrilerek dilimize uyarlanmıştır; ancak "çeviri" içeriklerimizden farklı olarak, bu içerikte orijinal metin birebir korunmamıştır. Anlatım ve konu akışı gibi detaylar Evrim Ağacı yazar(lar)ı ve/veya editörler tarafından güncellenmiş, değiştirilmiş ve/veya geliştirilmiştir. Yazar, kaynaktan alınan metin omurgası üzerine kendi örneklerini, bilgilerini, detaylarını eklemiş; içeriği ve anlatımı zenginleştirmiş ve/veya çeşitlendirmiş olabilir. Bu ek kısımlarla ilgili kaynaklar da, yazının sonunda gösterilmiştir. Metnin omurgasını oluşturan kaynağı, orijinal dilinde okumak için lütfen yukarıdaki bağlantıya tıklayınız. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Pittsburgh Tıp Fakültesinden araştırmacılar, lamalardan alınan küçücük ama oldukça etkili SARS-CoV-2 antikor parçacıklarından, COVID-19'un tedavisi ve önlenmesinde kullanılabilecek, solunabilir bir tedavi yöntemini Science dergisinde tanıttılar.

Nanokor denen bu özel lama antikor parçaları, insan antikorlarından çok daha küçük olmalarına rağmen SARS-CoV-2 virüsünü nötralize etme konusunda defalarca kat daha etkililer ve çok daha stabil yapıdalar.

Nanokorlar ilk olarak 1990'ların başında, Hamers-Casterman ve arkadaşlarının devegillerde bulunan yeni tip bir antikoru keşfetmesi ile bulundu. Bu antikorlar, tipik antikorların aksine iki ağır ve iki hafif zincirden değil, yalnızca ağır zincirlerden oluşuyordu. Yeni keşfedilen bu antikorlara "sadece ağır zincirden oluşan antikor" (İng.: "heavy chain only antibody" ya da kısaca "HcAb") adı verildi. HcAb'lerde antijen ile bağ yapacak ufak kısım ise, doğru tahmin ettiniz, nanokorlardı.[1]

Tıpkı antikorlar gibi antijenlere karşı etkinlik gösteren nanokorların, antijenlerden çok daha küçük olması, dokular arasında hücrelere kolayca yayılabilmelerini ve böylece daha etkili olmalarını sağlıyordu. Bunun yanında antikorların aksine immün tepkimelere yol açmamaları, zorlu koşullarda yapılarının bozulmaması ve düşük maliyetle elde edilebilir olmaları onları kanser, enfeksiyon hastalıkları, Alzheimer ve Parkinson gibi nörodejeneratif hastalıklar ve enflamatuvar hastalıkların tanı ve tedavisinde gözde bir konuma taşıdı.[1]

a) Antikor (IgG)  b)HcAb  c)HcAb'den elde edilen VHH, yani nanokor
a) Antikor (IgG) b)HcAb c)HcAb'den elde edilen VHH, yani nanokor
NCBI

Pittsburgh Üniversitesinde hücre biyolojisi dalında öğretim üyeliği yapan Yi Shi şunları söylüyor:

Doğa bizim en büyük kaşifimiz. Geliştirdiğimiz teknoloji SARS-CoV-2'yi etkisiz hale getiren nanokorları eşi benzeri görülmemiş bir skalada tarıyor ve bu da bizim rakipsiz bir özgüllük ve bağlanma gücüne sahip binlerce nanokoru hızlı bir şekilde keşfetmemizi sağladı.

Shi, bu nanokorları -Shi'nin siyah labradoruna çok benzediğinden onunla aynı adı almış olan- Wally adlı siyah lama sayesinde üretti. Shi ve ekibi ilk olarak bir SARS-CoV-2 rekombinant diken proteini ile lamayı aşılayarak ona bağışıklık kazandırdı, iki aylık bir sürenin ardından da hayvanın bağışıklık sistemi virüse karşı olgun nanokorlar üretti.

Devegiller familyasından olan alpakadan nanokor eldesi.
Devegiller familyasından olan alpakadan nanokor eldesi.
NCBI

Araştırmanın başyazarı ve Shi'nin laboratuvarında araştırma asistanı olan Yufei Xiang, Shi'nin üç yıldır geliştirmekte olduğu kütle spektrometresini temel alan bir tekniği kullanarak Wally'nin kanında SARS-CoV-2 ile en kuvvetli şekilde bağ kuran nanokorları tespit etti.

Daha sonra üniversitenin Aşı Araştırma Merkezinin yardımıyla araştırmacılar bu nanokorları aktif SARS-CoV-2 virüslerine maruz bıraktılar. Bunun sonucunda nanokorların bir nanogramdan daha küçük bir miktarının bile bir milyon hücreyi enfekte olmaktan kurtarmaya yetecek kadar virüsü nötralize edebildiğini gözlemlediler.

Bu nanokorlar SARS-CoV-2 virüsüne karşı elimizdeki en etkili antikor tedavi adaylarından biri. Yıllardır insan monoklonal antikorlarını bulmak için kullanılan aynı bakteriyofaj sergileme metotlarıyla keşfedilen diğer lama nanokorlarından yüz ile bin kat arası daha etkililer.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Shi ve ekibinin keşfettiği nanokorlar oda sıcaklığında 6 hafta boyunca saklanabiliyor ve akciğerlere, yani en çok ihtiyaç duyuldukları yere iletilmek üzere solunabilir bir buhar halinde tedavide kullanılabiliyor. SARS-CoV-2 bir solunum yolu virüsü olduğundan, nanokorlar bu virüsler daha zarar vermeye fırsat bulamadan onları solunum sisteminde bulup üzerlerine tutunabilir.

Yaygın bilinen SARS-CoV-2 antikorlarının ise bunun aksine, vücuda intravenöz yolla yani damardan verilmesi gerekiyor. Bu işlem, antikorlar vücuda yayılarak seyrek hale geldiği için çok daha büyük dozlar gerektiriyor ve hastalar ile sigortacılara tedavi başına yaklaşık 100.000 dolara mal oluyor. Shi, şöyle söylüyor:

Nanokorların çok daha az masraflı olma potansiyeli var, bu sebeple yaşadığımız krizin büyüklüğü ve gerektirdiği aciliyet düşünüldüğünde çok daha uygunlar.

Ayrıca nanokorların insan antikorlarına bir miktar benzerlik göstermesi, vücudumuzun bu maddeleri yabancı ilan edip onlara savaş açma ihtimalini azaltıyor.[1]

Pittsburgh Üniversitesinden Dr. Chang Zhang ve Jerusalem Hebrew Üniversitesinden Dr. Dina Schneidman-Duhovny ile yaptıkları işbirliği sayesinde araştırma ekibi nanokorlarının SARS-CoV-2 enfeksiyonunu önlemek için çeşitli mekanizmalar kullandığını keşfetti. Bu durum nanokorları biyomühendislik için elverişli hale getiriyor. Örnek olarak SARS-CoV-2 virüsünün bir kısmının mutasyona uğraması ve ilaç direnci kazanması olasılığına karşı virüsün farklı bölgelerine bağlanan nanokorlar bir İsviçre çakısı gibi bir araya getirilebilir.

a) Normal bir antikor ve  b) HcAb . Diğer şekiller ise nanokorların (VHH) farklı şekillerde kombine edilmiş versiyonları.
a) Normal bir antikor ve b) HcAb . Diğer şekiller ise nanokorların (VHH) farklı şekillerde kombine edilmiş versiyonları.
NCBI

Aşı Araştırma Merkezinin direktörü ve çalışmanın yardımcı yazarlarından Dr. Paul Duprex şöyle diyor:

Bir virolog olarak lamaların antikor üretiminin acayipliğinden yararlanılarak klinik ortamda izole edilmiş SARS-CoV-2'ye karşı etkili bir nano-silahın nasıl yaratıldığını görmek inanılmaz bir şey.
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 4
  • Merak Uyandırıcı! 4
  • Tebrikler! 3
  • Bilim Budur! 3
  • İnanılmaz 3
  • Umut Verici! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: Science Daily | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 28/11/2020 08:54:03 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9526

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Kamuflaj
Onkoloji
Evrimsel Biyoloji
Nörobilim
Biliş
Böcek
Sinirbilim
İklim
Renk
Türleşme
Klinik Mikrobiyoloji
Güve
Müzik
Eczacılık
Cansız
Hayvan
Uçma
Toplumsal Cinsiyet
Bilgi
İhtiyoloji
Diş Gelişimi
Sağlık
Kertenkele
Çağ
Dişler
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Yasa, arzudan bağımsız mantıktır.”
Aristoteles
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol