Kuzey Atlantik Katil Balinaları, Beslenme Davranışlarına Bağlı Olarak 2 Yeni Türe Ayrılmaya Başlamış Olabilir!

Kuzey Atlantik Katil Balinaları, Beslenme Davranışlarına Bağlı Olarak 2 Yeni Türe Ayrılmaya Başlamış Olabilir! Tony Meyer
Yazar Virginia Morell Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
4 dakika
832 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Katil balinalar (Orcinus orca), şaşırtıcı derecede yemek seçen avcılar olabilirler. Kuzey Pasifik ve Antarktika'da bazıları sadece balıkla besleniyorken, diğerleri sadece memeli canlılarla besleniyor ve bu besin tercihleri, yeni bir orka türünün evrimleşmesine neden olmuş gibi gözüküyor. Bazı araştırmacılar, Kuzeydoğu Atlantik'teki katil balina popülasyonlarının kendi içlerinde de benzer bir sürecin meydana geldiğini düşünüyor. Ama türleşmenin tamamlanması uzun zaman alabilir. Bu orkaların son 10.000 yıllık beslenmelerini inceleyen yeni bir makale, çoğunun akrabaları kadar seçici olmadığını gösteriyor.[1] Çalışma, Kuzeydoğu Antarktika balinalarının türleşme sürecinin başında olabileceğini ortaya koyuyor.

Evrimsel biyologlar yeni bir türün okyanus veya sıradağlar gibi coğrafik engellerle ayrılmayan bir popülasyonda ortaya çıkmasının mümkün olup olmadığını uzunca tartışmışlardır. Bu, simpatrik türleşme adı verilen bir süreçtir. San Diego, Kaliforniya'daki Southwest Fisheries Science Center'da bir deniz memelisi biyoloğu olan ve yeni çalışmaya dahil olmayan Phillip Morin, şöyle diyor:

Katil balinalar bu süreçte bazıları tarafından "poster çocuğu" (belirli bir kaliteyi temsil etmek için kullanılır) olarak düşünülmüştür. Kuzey Pasifik ve Antarktika'da farklı av tercihlerine sahip çok sayıda genetik olarak farklı popülasyonlar [henüz resmi olarak farklı bir tür olarak tanımlanmayanlar] var.

Bilim insanları, orkaların farklı türlere ayrılma sebebinin seçtikleri beslenme şeklinden dolayı olduğunu öne sürdü. Bu durumda, balık yiyiciler sadece balık yiyicilerle, memeli hayvanlarla beslenenler ise sadece memeli hayvanlarla beslenenlerle çiftleşirler. Yeterince zaman verildiğinde, iki popülasyon genetik olarak farklı ve çoğalamaz hale gelir.

Reklamı Kapat

Bazı katil balina gözlemcileri, Kuzeydoğu Atlantik'teki orkaların da iki türden oluşabileceğini öne sürdüler, çünkü bazı yunus sürüleri balık uzmanı gibi görünürken, diğerleri deniz memelilerini tercih ediyor. Orkaların iki tür av için avlanma taktiklerinin önemli derecede farklılık gösterdiğine ve bunların öğrenilmiş davranışlar olduğuna, yani popülasyonları birbirinden ayırmaya da yardımcı olabilecek kültürel farklılıklar olduğuna dikkat çekiyorlar. Kopenhag Üniversitesi’nde bir evrimsel biyolog olan ve yeni çalışmanın başyazarı Andrew Foote, şöyle anlatıyor:

Ringa avlarken, balinalar kalabalık gruplar halinde seyahat eder ve çok ses çıkarır. Ama fokların peşinden giderken, sadece 3-5 bireylik küçük gruplar halinde geziyorlar ve fokların keskin işitme duyusu nedeniyle tam bir sessizlik içinde avlanıyorlar.

Beslenme ve kültür farklılıkların Kuzeydoğu Atlantik'teki iki katil balina türüne sebep olup olmadığını anlamak için Foote ve meslektaşları, Grönland'dan Norveç'e kadar uzanan bir alanda orkaların beslenme tercihlerini ve genetik ilişkilerini inceledi. Arkeolojik alanlardan ve tarama operasyonlarından toplanan modern balina (1865-1995) kemiklerinden alınan 20 örneği ve daha eski (2800 ila 6800 yıl öncesinden kalma) 23 diş örneğini karşılaştırdılar. Bilim insanları, örneklerin izotop oranlarını- hayvanların yaşamları boyunca ne yediklerinin kimyasal imzasını- analiz ettiler. Ayrıca balinaların genetik soylarını yeniden inşa etmek için örneklerden ve canlı orkaların deri örneklerinden DNA çıkardılar. Ve hayvanların dişindeki aşınma kalıplarını incelediler: Yoğun şekilde ringa ile beslenen katil balinaların dişleri kötü aşınmıştı.

Bilim insanlarının analizi, karışık bir resmi ortaya çıkardı: Orka popülasyonlarından ikisi sadece balıkla beslenmesine rağmen, fokla beslenenlerden ayrıldıklarına dair hiçbir genetik kanıt yoktu. Foote, şöyle diyor:

Balinalar çok yavaş işleyen sürecin daha başında olabilirler, çünkü bir türleşme olayı için gereken tüm ekolojik bileşenler bulunuyor.

Foote, suların sadece 10.000 yıl önce buzla kaplı olduğunu ve hiçbir orkanın bulunmadığına dikkat çekiyor. Bu nedenle orkaların çoğunun çok daha önce yaşadıkları Kuzey Pasifik ve Antarktika'daki gibi farklılaşmamış olması şaşırtıcı olmayabilir.

Ekibin araştırmasına göre, daha önceki çalışmalarda sadece balıkla beslendiği varsayılan , popülasyonlardan bazılarının memelilerle de ziyafet çektiğini gösterdi. Örneğin bilim insanları, Doğu Grönland'daki yerlilerin öldürdüğü altı orkalık bir yunus ailesinden örnek topladı. Foote, şöyle anlatıyor:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Her balinanın karnında fok yavrusu vardı; ancak dişleri, İzlanda açıklarında görülen ringa avlayan balinalar gibi aşınmıştı.

Hatta araştırmacıların müteakip analizi, bu orkaların daha önce kesinlikle balık yiyici olarak kabul edilen hayvan popülasyonuna ait olduğunu gösterdi. Deniz dünyasında kötü şöhrete sahip biri eğitmeni olmak üzere üç insanı öldüren orka Tilikum, aynı sularda gençken yakalanmıştı. Foote, şöyle diyor:

Deniz dünyasında sadece balıkla beslenirken, vahşi doğada deniz memelilerini de yemiş olabilir.

Morin ise şöyle anlatıyor:

Veriler, av tercihlerinin Kuzey Atlantik katil balinalarında Kuzey Pasifik ve Antarktika'dakilere göre daha az sabit olduğunu gösteriyor.

Bu nedenle bu sularda av tercihleri tek başına genetik çeşitliliğe sebep olmak için yeterli değildir. Popülasyon fiziksel olarak da ayrı olmalı. Yine de Foote uyarıyor:

Eğer sıkı balık yiyiciler beslenmelerine sadık kalırsa ve balık ve fok avlayan gruplar memeliler üzerinde uzmanlaşırsa zamanla birbirleriyle daha az karşılaşacaklar, bu da türleşmeye neden olabilir.

Ve eğer durum buysa, Foote ve ekibi en nadir görünen biyolojik olaylardan birini belgelemiştir: İki türe dönüşmenin daha en başlarında olan bir popülasyon.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 3
  • İnanılmaz 2
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Korkutucu! 1
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Science Magazine | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 17/10/2021 02:56:02 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10490

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Endokrin Sistemi Hastalıkları
Hamilelik
Abiyogenez
Böcek
Güve
Mutasyon
Nükleotit
Kimyasal Evrim
Coronavirus
Araştırmacılar
Pandemik
Malzeme
Hastalık Yayılımı
Sanat
Biliş
Kilometre
Editör Seçkisi
Evrim Kuramı
Paleontoloji
Pandemi
Sağlık Bilimleri
Bilgi Felsefesi
Kimya Tarihi
Doktor
Göğüs Hastalığı
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın