Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Kuru Çürüklük Mantarı (Serpula lacrymans)

Kuru Çürüklük Mantarı (Serpula lacrymans) Alchetron
4 dakika
1,669
Tüm Reklamları Kapat
Kuru Çürüklük Mantarı
  • Bilimsel Adı Serpula lacrymans
  • Halk Arasındaki Türkçe Adı Kuru Çürüklük Mantarı
  • Halk Arasındaki İngilizce Adı Dry Rot
Taksonomi
  • Bu içerik, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.
  • Gözlem Ekle

Taksonomik hiyerarşisinde Serpula cinsi, Basidiomycota filumuna dahil olup Boletales ordosunda bulunan ve aile ismini de bu genustan alarak Serpulaceae familyasında bulunan bazitli bir mantardır. Serpula cinsine ait bireyleri, "agresif" ve "uysal" olarak iki başlıkta toparlayabiliriz. Serpula lacrymans oldukça agresif ve istilacı bir tür olarak bilinmektedir ve özellikle kereste, tahta ve sert bitkisel materyallerden insan eliyle yapılmış iç ortamlarda, yoğun nem varlığında hızlıca üreyerek evleri ve eşyaları tahrip ederler. Bundan dolayı her yıl S. lacrymans gibi diğer agresif ve invazif türler ekonomik olarak ciddi kayıplara sebebiyet verebilmektedirler.

Serpula lacrymans türü mantarlar insan yapımı kereste, tahta ve sert bitkisel materyallerden oluşan malzemelere büyük hasar verebilirler.
Serpula lacrymans türü mantarlar insan yapımı kereste, tahta ve sert bitkisel materyallerden oluşan malzemelere büyük hasar verebilirler.
Pinterest

Serpula genusu, diğer funguslar gibi öncelikle dayanıklı basidiosporları ile çimlenebileceği uygun bir ortama denk geldiklerinde hızlıca sporulasyonu başlatarak ilk miselleri oluştururlar. Gelişen miseller miselyum kompleksini oluşturur ve bu esnada kolonileşmeye başladığı noktadan itibaren zemine derinlemesine nüfuz ederek yayılmacı bir yol izleyerek besinin yoğun olduğu bölgelere doğru pozitif kemotropizma gerçekleştirir.

Olgunlaşan hifler daha sonra früktifikasyon yapısını da oluşturarak üstten basık hafif şişkin olgun bireyleri verebilmektedir. Ancak genelde yüzeye paralel olarak ilerler ve koloniler yüzeyi doğrusal olarak kaplarlar. Yaşlı koloni bölgelerinde pigmentasyon yoğun olduğundan kahverengimsi bir renk alırken genç hiflerin olduğu merkezden uzak bölümler beyazımsı renk alırlar. S. lacrymans’ın koloniyal yapısına ek olarak özellikle kereste ve ahşap zeminlerde üremesi diğer funguslardan ayıran en belirgin özelliklerindendir.

Evrimsel Tarih

Serpula türleri monofiletik dallanma ile çeşitlenmiştir. Yaklaşık 50-60 milyon yıl önce Amerika kıtasında ortaya çıktığı düşünülmektedir.

Tüm Reklamları Kapat

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Serpula lacrymans doğal olarak lignifiye olmuş kök, gövde ve dallarda çimlenerek bu yapıların doğal olarak çürütülmesinde önemli rol oynar. Buna ek olarak hasar gören ağaç gövdelerinde de kolonize olduğu bilinmektedir. Serpula türleri kozmopolit dağılım göstermelerine karşın özellikle Kuzey Amerika, Avrupa ve Doğu Asya’da yayılım göstermektedirler. Beslenme ihtiyaçlarından dolayı ortamda mutlaka bitkisel materyallerin ve nem oranının yüksek olması gerekmektedir, bundan dolayı da ormanlık alanlarda ve bu arazilerde kurulan yerleşkelerde S. lacrymans ve diğer çürütücüler gözlemlenebilmektedir.

Populasyon ve Koruma Statüsü

Serpula cinsine ait yaklaşık 50 farklı tür tanımlanmıştır. Bunlar arasında üstünde daha çok çalışılmış olanlar S. lacrymans, S. himantioides ve S. mollusca sayılabilir. Serpula türlerinin neslinin tehlike altında olup olmadığına dair yeterli çalışma mevcut değildir.

Davranış ve Etoloji

Serpula lacrymans için bahsedilebilecek en önemli davranışlar; bulunduğu habitatta ligninin ve selülozun birincil derece parçalayıcısı olması ve özellikle besinin tükenmeye başladığı bölgelerden göç ederek ciddi bir hızla besince zengin olan alanlara göç etmesi yani invazif ilerlemesi türün var olması için geliştirdiği adaptasyonlardan birisidir. Buna ek olarak çimlenme sırasında ortamdaki nem hayati öneme sahip olsa da ilerleyen safhalarda fungus, kendi metabolik suyunu üreterek kısmen su alımı bakımından bağımsız hareket eder.

Diyet ve Metabolizma

Serpula lacrymans yapısal bitki makromoleküllerini hücre dışında güçlü ekstraselüler pektik enzimleri sayesinde bu makromolekülleri monomerlerine ayırarak hücre içine hifler sayesinde alırlar. Daha sonra bu monomerler hücrede glikolizis ve oksidatif fosforilasyon metabolik yolaklarından yararlanılarak enerjilerini üretirler. Bu makromoleküller arasında çeşitli selüloz tipleri, lignin ve lignoselüloz bileşikleri S. lacrymans tarafından en çok tercih edilen bitkisel yapı materyalleridir. S. lacrymans’ın büyüme ve gelişmesi için optimal şartlar genellikle 20-25˚C, %50-60 nem oranı ve mümkün olduğunca ışık geçirmeyen alanlardan ibarettir. Bu şartlar sağlandıktan sonra ortamda selüloz ve lignin bulunuyorsa çimlenme başlar ve fungus yaşam siklusuna ilk adımı atar.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

İnsanlarla Etkileşim ve Kültürel Referanslar

Serpula lacrymans’ın insanlar ile etkileşimi yıllardır devam etmektedir ve bu fungusun üremesi ciddi ekonomik kayıplara yol açmaktadır. S. lacrymans gibi agresif ve istilacı türlerin bulunduğu habitatlara yakın bölgelerde kurulan yerleşke ve binalar potansiyel üreme alanlarıdır. İnşa edilen binalarda kullanılan kereste, odun ve ahşap malzemeler bu funguslar için bir besin kaynağıdır. Çünkü bu malzemelerde de lignin ve selüloz oldukça bol bulunur. Ayrıca ahşap yüzeylerde çimlenme başladıktan sonra fungal hif ve koloniler hızlıca yayılarak bina kolonlarına, tesisat sistemine, evdeki metal alaşım yüzeylere bile yayılarak bir evi tamamen istila edebilir ve bu binaların çökmesine yol açabilir.

Serpula lacrymans'in A) bitkilerdeki meyve gövdesi ile analog benzerlik gösterir ve temelde çok sayıda üreme organı barındırır. B) Sporları C) Rizomorf yapısı
Serpula lacrymans'in A) bitkilerdeki meyve gövdesi ile analog benzerlik gösterir ve temelde çok sayıda üreme organı barındırır. B) Sporları C) Rizomorf yapısı
Europe PMC

Bunun yanında kolonilerden yayılan sporlar çevredeki insanlarda alerjik semptomlara da sebebiyet verebilmektedir. Günümüzde bilinçli inşaat mühendisleri ve girişimciler S. lacrymans’ın yaygın olduğu ve potansiyel risk bulunan bölgelerde yerleşke adımları atmadan önce yapımda kullanılacak materyal seçimini doğru yapmakta ve eğer kereste, odun vb. materyaller gerekiyorsa da yapım aşamasında kimyasal yollarla önlemini almaktadır.

Etimoloji

Serpula cins adı Latince’de "yılan gibi sürünen" anlamına gelen bir sıfat olup, yine Latince bir kelime olan "lacrymans" tür epiteti ise göz yaşı dökmek anlamına gelmektedir. Bu da Serpula lacrymans’ın yayılışını destekler bir isimdir. Ayrıca halk arasında "Kuru Çürüklük Mantarı" da denmektedir. Bunun da sebebi kereste, duvar kirişleri, ahşap eşyalar ve parke gibi kuru yüzeylerde koloni oluşturmasından kaynaklanmaktadır.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
18
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • İnanılmaz 7
  • Tebrikler! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • S. J. Bjørnaraa. Indoor Population Structure Of The Dry Rot Fungus, Serpula Lacrymans. (11 Şubat 2013). Alındığı Yer: www.duo.uio.no | Arşiv Bağlantısı
  • I. B. Engh, et al. Evolution Of The Dry Rot Fungus Serpula Lacrymans And Its Allies. (11 Şubat 2010). Alındığı Yer: www.duo.uio.no | Arşiv Bağlantısı
  • C. L. Schoch, et al. (2020). Ncbi Taxonomy: A Comprehensive Update On Curation, Resources And Tools. Database. doi: 10.1093/database/baaa062. | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 05/03/2024 10:43:40 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/11470

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Sayı
Hayvan Davranışları
Tarih
Genetik Müdahale
Önlem
Semptom
Besin Değeri
Aşı
Gen İfadesi
Makale
Çiftleşme
Evrim Teorisi
Argüman
Yılan
Antropoloji
Allah
Doğa Yasası
Jeoloji
İspat Yükü
Kuantum
İspat
Mantık Hatası
Mistik
Uzay Aracı
Evrimsel
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Süper Askerler: İnsanlar, Diğer Maymunlar ile Çiftleşebilir mi?
Süper Askerler: İnsanlar, Diğer Maymunlar ile Çiftleşebilir mi?
Evrendeki Gizli Üst Boyutlar Nerede?
Evrendeki Gizli Üst Boyutlar Nerede?
Kediniz Sizi Nasıl Seks Makinasına Çeviriyor?
Kediniz Sizi Nasıl Seks Makinasına Çeviriyor?
Interstellar'daki Karadelik, Neden Gerçeğine Benzemiyor?
Interstellar'daki Karadelik, Neden Gerçeğine Benzemiyor?
İlk Defa Ne Zaman Giysi Giydik?
İlk Defa Ne Zaman Giysi Giydik?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
E. Çam, et al. Kuru Çürüklük Mantarı (Serpula lacrymans). (16 Şubat 2022). Alındığı Tarih: 5 Mart 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/11470
Çam, E., Bakırcı, Ç. M. (2022, February 16). Kuru Çürüklük Mantarı (Serpula lacrymans). Evrim Ağacı. Retrieved March 05, 2024. from https://evrimagaci.org/s/11470
E. Çam, et al. “Kuru Çürüklük Mantarı (Serpula lacrymans).” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 16 Feb. 2022, https://evrimagaci.org/s/11470.
Çam, Enis. Bakırcı, Çağrı Mert. “Kuru Çürüklük Mantarı (Serpula lacrymans).” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, February 16, 2022. https://evrimagaci.org/s/11470.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close