Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Küresel Isınma Memeli Evriminde Cüceliğe Neden Oldu: İki Defa!

Küresel Isınma Memeli Evriminde Cüceliğe Neden Oldu: İki Defa!
Reklamı Kapat

Bu yazı, ScienceDaily isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bundan önceki en son iki küresel ısınma olayında memeli hayvanların vücut büyüklüğü ciddi bir oranda azalmıştı. Michigan Üniversitesi'nden bir taşılbilimciyle [fosil bilimi uzmanı, paleontolog] meslektaşlarının vardıkları yeni bir sonuçla da insanların yol açtığı iklim değişikliğinin benzeri sonuçlara yol açabileceği gösteriyor.

Araştırmacılar Paleosen-Eosen Isıl Maksimum [Paleocene-Eocene Thermal Maximum] (PETM) olarak adlandırılan, bundan yaklaşık 55 milyon yıl önce meydana gelmiş olan bir ısınma döneminde primatlarla atları ve geyikleri de içeren memelilerin büyük ölçüde küçüldüklerini yıllardır bilmekteydiler. 

Şimdi ise Michigan Üniversitesi taşılbilimcilerinden Philip Gingerich ile meslektaşları PETM’den yaklaşık 2 milyon yıl sonra, bundan 53 milyon yıl kadar önce meydana gelmiş olan daha kısa süreli ve daha küçük çapta başka bir küresel ısınma sırasında da memelilerde ufalma meydana gelmiş olduğunu açık bir şekilde saptadılar. Yeryüzü ve çevre bilimleri profesörü olan Gingerich, bu olayın iki kere ve belirgin bir şekilde meydana gelmiş olduğu olgusunun burada bir neden-sonuç ilişkisi bulunduğuna olan güvenlerini arttırdığını, geçmişte küresel ısınmaya ilginç bir tepki olarak memeli türlerinin vücutlarında önemli boyutlarda bir küçülme olduğunu belirtiyor. 

Araştırma ekibinde ayrıca New Hampshire Üniversitesi'nden, Colorado College’den ve Kaliforniya Teknoloji Enstitüsünden bilim insanları da bulunuyor. Araştırmacılar elde ettikleri sonuçları Omurgalılar Taşılbilimi Derneğinin (Society of Vertebrate Paleontology) 1 Kasım Cuma günü Los Angeles’te yapılacak yıllık toplantısında açıklayacaklar. Araştırmacılar şöyle bir sonuca vardılar: “Vücut büyüklüklerinin küçülmesi ‘hipertermi’ diye adlandırılan aşırı ölçülerde küresel ısınma durumlarında memelilerin gösterdikleri genel bir evrimsel yanıt gibi görünmektedir, bu ise gelecekteki küresel ısınmada bazı soylar için öngörülebilir bir doğal yanıt olabilir”. 

PETM 160.000 yıl kadar sürdü, bu sırada küresel sıcaklıkların da en sıcak dönemde 9 ilâ 14 derece Fahrenhayt arttığı değerlendirmesi yapılmaktadır. Son incelemede çözümlenen, daha sonra meydana gelen, daha kısa süren ve ETM2 (Eosen Termal Maksimum 2) diye adlandırılan olay ise 80.000 ilâ 100.000 yıl arasında sürmüş ve 5 derece Fahrenhaytlık bir azamî sıcaklık artışı ile sonuçlanmıştır. Bu son iklim olayı sırasında varlığını sürdüren toynaklı memelilere ve primatlara ait diş ve çene kemiği fosilleri Wyoming'deki Bighorn havzasında bulundu. Bunların arasındaki azı dişlerinin büyüklüğü canlının vücut büyüklüğünü kestirmeye yarayan bir ölçek olarak kullanıldı. Araştırmacılar vücut büyüklüğünün ETM2 sırasında azaldığını, ama bu küçülmenin PETM fosillerindekinden daha az olduğunu buldular. 

Örneğin incelemede Hyracotherium denilen, küçük bir köpek büyüklüğünde olan bir ilk at soyunun boyunun ETM2 sırasında %19 oranında küçüldüğü bulundu. Aynı at soyunda PETM sırsında ise %30’luk bir küçülme görülmüştü. Bu her iki iklim olayından sonra hayvanlar ısınma dönemi öncesindeki boylarına döndüler. Araştırma ekibi mensuplarından olan, New Hampshire Üniversitesi'nden Abigail D'Ambrosia, memelilerdeki ufalmanın boyutlarıyla hipertermi olayının şiddeti arasında ilginç bir şekilde ilişki kurulabileceğini söylüyor. Diacodexis adı verilen eski bir toynaklının boyu ETM2 sırasında %20 dolayında küçüldü, Cantius adındaki primatta ise %8’lik bir küçülme meydana geldi. 

Fosil yakıtların kullanılması ve bunun sonucunda ısınmayı arttıran sera gazları –büyük ölçüde karbondioksit- salınımı meydana gelmesi günümüzdeki iklimdeki ısınmanın nedeni olarak gösterilmektedir. Gingerich, geçmişteki ısınmaların ise denizlerin dibinde, okyanuslardaki tortullarda bulunan buz şeklindeki bir metan çeşidi olan metan klatratın salınımıyla meydana gelmiş olabileceğini belirtiyor. Metan karbondioksitten çok daha etkili bir sera gazıdır; okyanuslardaki metan ise son tahlilde karbondioksit ve suya dönüşmektedir. Ekip üyelerinden, New Hampshire üniversitesinden Will Clyde eski hipertermilerle günümüzdeki ısınma arasındaki paralelliklerin fosillerle ilgili incelemeleri özellikle değerli bir duruma getirdiğini belirtiyor. Clyde şöyle diyor: 

Memelilerin vücut büyüklüklerindeki değişmelerle yerbilimsel geçmişte sera gazının yol açtığı küresel ısınma arasındaki ilişki konusunda daha iyi bir anlayış geliştirilmesi günümüzde yeryüzünün ikliminde meydana gelmekte olan değişikliklere yanıt olarak ortaya çıkabilecek ekolojik değişiklikleri tahmin etmemize yardımcı olabilir.

2006 yılında Gingerich memelilerdeki ufalmanın yüksek karbondioksit ortamında yetişen bitkilerin besleyici değerlerinin düşük olmasına verilmiş bir yanıt olabileceği tezini öne sürdü. Bu koşullarda bitkiler daha hızlı büyümekle birlikte normal zamandakinden daha az besleyici olurlar. Gingerich bu bitkileri yiyen hayvanların zamanla ufalarak kendilerini duruma uyarladıklarını, ETM2 fosillerinden elde edilen kanıtların bu varsayıma uyduklarını; bu konuda araştırmaların sürmekte olduğunu belirtti.

Bu araştırma ABD Ulusal Bilim Vakfı (EAR0958821), Amerika Jeoloji Derneği, Paleontoloji Derneği ve Sigma Xi tarafından finanse edilmiştir.

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

İlginizi Çekebilecek Sorular
Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: ScienceDaily | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 19/09/2020 16:28:35 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1663

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Yaşamın Başlangıcı
Deri
Yeme
Bilim İnsanları
Çocuk
Dinozorlar
Kuantum
Dünya Sağlık Örgütü
Elektrik
Mikoloji
Yapay Zeka
Eşey
Lipit
Astrofotoğrafçılık
Göğüs
Öğrenme
Balık
Kadın
Dil
Parazit
Uyku
Editör Seçkisi
Şüphecilik
Köpek
Kitap
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Çocuklar, büyük müzisyenlere ve aktörlere hayranlık duydukları gibi büyük bilim insanlarına da hayranlık duyduklarında medeniyet bir sonraki seviyeye sıçramış olacaktır!”
Brian Greene
Geri Bildirim Gönder