Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Kulağakaçanlar (Dermaptera)

Kulağakaçanlar (Dermaptera) Asrın Akıncıoğlu
Dişi birey, Kırklareli.
4 dakika
11,935
Tüm Reklamları Kapat
Kulağakaçanlar
  • Bilimsel Adı Dermaptera
  • Halk Arasındaki Türkçe Adı Kulağakaçanlar
  • Halk Arasındaki İngilizce Adı Earwigs
Taksonomi
  • Bu içerik, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.
  • Gözlem Ekle

Tanım ve Genel Bilgiler

Dünya çapında yaklaşık 2000 türü bulunan bir takımdır. Hemimetabol metamorfoz (başkalaşım) görülür. Yani kelebek ve güve gibi larva hali bulunmaz. Gelişim türe göre 4-6 instar arasında değişkenlik gösterir. Vücut uzunlukları 5-50 mm arasındadır. Baş ileri doğrudur ve kesici, çiğneyici bir ağız yapısı vardır. Bileşik gözün boyutu küçük veya büyük olabileceği gibi gözü olmayan türler de bulunmaktadır.

Ocelli (basit göz) bulunmaz. Kanatlı türlerde önkanatlar düz, küçük, damarsız ve serttir. Tegmina adı verilen bu ön kanat, arka kanatları korur. Arka kanatlar yarım daire şeklindedir ve katlanıp tegminanın altına girer. Tegmina kısadır bu yüzden arka kanatların üstünü tamamen kapatamaz. Abdomen esnektir. Tarsi 3 segmentlidir. Adlarının aksine "kulağa kaçmazlar" ve zararsızdırlar.

Yetişkin birey baş kısmı, Kırklareli.
Yetişkin birey baş kısmı, Kırklareli.
Asrın Akıncıoğlu

Karakteristik, çoğunlukla segmentsiz bir cerci bulunur. Ancak Hemimeridae ve Arixeniidae familyalarında cerci ipliksi ve segmentlidir. Arixeniidae familyasından türler Asya'da yarasalar üzerinde, Hemimeridae familyasından türler ise Afrika kemirgenleri üzerinde ektoparazittir. Her iki familyada da kanat ve göz bulunmamaktadır.

Kıskaç şeklindeki cerci dişilere kıyasla erkeklerde kavisli ve daha geniştir. Bu kıskaç benzeri yapı avı yakalamak, avcıdan korunmak, tegminanın altındaki arka kanadı katlamak ve bazı türlerde de çiftleşme anında dişiyi tutmak için kullanılır. Nimflerde cerci küçüktür ve dişilerde olduğu gibi daha düzdür. Büyüdükçe cinsiyete göre yapısı değişir.

Tüm Reklamları Kapat

Devasa cerci organları ve organın iç kısmında "çıkıntı" bulunan erkek birey, Kırklareli.
Devasa cerci organları ve organın iç kısmında "çıkıntı" bulunan erkek birey, Kırklareli.
Asrın Akıncıoğlu

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

Dermaptera takımının fosil kayıtları 208 milyon yıl önceye denk gelen Geç Triyas-Erken Jura döneminden başlar ve yaklaşık 70 örnek bulunmaktadır. Bu fosillerde 5 segmentli tarsi, damarlı tegmina, iyi gelişmiş ovipositor ve segmentli cerci bulunur. Hemimeridae ve Arixeniidae familyalarına ait bilinen bir fosil kaydı bulunmamaktadır.

Dermaptera 3 alttakıma ayrılır. Bunlar Archidermaptera, Eodermaptera ve Neodermaptera alttakımlarıdır. Eski alttakımlar olan Hemimerina, Arixeniina ve Forficulina familya olarak Neodermaptera alttakımına aktarılmıştır. Günümüzde sadece Neodermaptera alttakımından türler yaşamaktadır. Diğer alttakımlardaki türlerin nesli tükenmiştir.

Erkeklere nazaran daha küçük ve düz olan cerci organları ile dişi birey, Kırkareli.
Erkeklere nazaran daha küçük ve düz olan cerci organları ile dişi birey, Kırkareli.
Asrın Akıncıoğlu

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Antarktika hariç her kıtada yaşamaktadırlar.

Taşların altında, ağaç yarıklarında, toprak içerisinde ve yaprakların altında bulunabilirler. Genellikle nemli yerleri tercih ederler.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Ağaç gövdesi içindeki bireyler, Konya.
Ağaç gövdesi içindeki bireyler, Konya.
Yasin Çalışkan

Popülasyon ve Koruma Statüsü

Genel olarak tehlike altında değildirler. Bu takımdan Labidura herculeana türü eskiden Kritik Tehlike Altında (CR) olarak kategorilendirilmişken 2014 yılında bu değiştirilmiş ve nesli tükenen canlılar için kullanılan Tükenmiş (EX) kategorisine aktarılmıştır.

Karnın ucundaki kerpeten benzeri organları olan "cerci" organları.
Karnın ucundaki kerpeten benzeri organları olan "cerci" organları.
Asrın Akıncıoğlu

Davranış ve Etoloji

Çoğu tür nokturnaldir ve gündüzleri saklanırlar. Bazı türlerde kimyasal savunma mekanizmaları bulunmaktadır. Örneğin Amerika kıtasında bulunan Doru taeniatum, savunma amacıyla 4. abdominal tergitten kokulu, sarı bir sıvı fışkırtabilir.

Yumurta bakımı, Konya.
Yumurta bakımı, Konya.
Yasin Çalışkan

Üreme Davranışları

Sonbaharda çiftleşirler. Erkek ve dişi sonbaharı ve kışı birlikte bir çukurda geçirebilir. Erkek kış mevsiminin ortasından ilkbahar başlarına kadar yuvadan ayrılır veya dişi tarafından atılır. Çiftleşme sonrası spermatoforlar, dişinin vücudunda döllenmeden birkaç ay durabilir.

Ovipar türlerde (Arixeniidae ve Hemimeridae familyasından türlerde yalancı plasentalı viviparlık görülmektedir) dişi, çiftleşme sonrası 20-80 arası yumurtayı çukur yerlere bırakır. Dişi yumurtaları mantarlardan ve dış tehditlerden uzak tutmak için korur ve temizler. Yumurtadan çıkan nimfler de bir süre bakım görür. Eğer bakım esnasında anne ölürse nimfler anneyi yiyebilir. Nimfler 2. veya 3. instardan sonra yuvadan ayrılmazsa anne onları yiyebilir.

Tüm Reklamları Kapat

Forficula auricularia türünün nimfleri, Konya.
Forficula auricularia türünün nimfleri, Konya.
Yasin Çalışkan

Diyet ve Metabolizma

Çoğu tür omnivordur. Çoğunlukla çürük sebzeler, ölü canlıların kalıntıları ve döküntüler ile beslenirler. Hemimeridae familyasından türler konaktaki mantarlar ve deri artıkları ile, Arixeniidae familyasından türler ise konak yarasaların deri artıklarıyla, glandüler sekresyonlarla ve bazen böcekler ile beslenir.

Devasa cerci organları ve organın iç kısmında "çıkıntı" bulunan erkek birey, Kırklareli.
Devasa cerci organları ve organın iç kısmında "çıkıntı" bulunan erkek birey, Kırklareli.
Asrın Akıncıoğlu

Etimoloji

Bilimsel adı Yunan kökenlidir. "Derma" deri, "Pteron (Çoğul ptera)" kanat anlamına gelmektedir. Bu ismin kullanılmasının sebebi tegminanın derimsi bir yapıda olmasından kaynaklıdır.

İngilizce earwig olarak bilinirler. Türkçe'de de çoğu dilde aynı anlama gelen "kulağakaçan" adı kullanılmaktadır. Bu isim, insanların kulağına girip yumurtladıkları hakkındaki gerçeği yansıtmayan bilgilere dayanır.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
16
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 12
  • Korkutucu! 4
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • İnanılmaz 2
  • Umut Verici! 2
  • Muhteşem! 1
  • Üzücü! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • P. J. Gullan, P. S. Cranstons. (2012). Böcekler: Entomolojinin Ana Hatları. ISBN: 978-605-133-324-3. Yayınevi: Nobel Akademik Yayıncılık.
  • NCSU. Dermaptera. (31 Temmuz 2020). Alındığı Tarih: 31 Temmuz 2020. Alındığı Yer: General Entomology | Arşiv Bağlantısı
  • Insect and their allies. Dermaptera: Earwigs. (31 Temmuz 2020). Alındığı Tarih: 31 Temmuz 2020. Alındığı Yer: CSIRO | Arşiv Bağlantısı
  • ToLweb. Dermaptera. (31 Temmuz 2020). Alındığı Tarih: 31 Temmuz 2020. Alındığı Yer: Tree of Life Web Project | Arşiv Bağlantısı
  • Wikipedia. Earwig. (31 Temmuz 2020). Alındığı Tarih: 31 Temmuz 2020. Alındığı Yer: Wikipedia | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 24/02/2024 08:20:24 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9073

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Dışkı
Astrofotoğrafçılık
Konuşma
Bebek
Köpekgil
Diş
Gerçek
Sars-Cov-2
Şüphecilik
Antik
Mühendislik
Elektrokimya
Rna
Dişler
Nanoteknoloji
Kanıt
Botanik
Kütleçekimi
Entomoloji
Bilim Felsefesi
Hastalık Yayılımı
Kurbağa
Küresel Isınma
Balık Çeşitliliği
Yangın
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Çernobil'den Sonraki En Büyük Felaket Kapımızda!
Çernobil'den Sonraki En Büyük Felaket Kapımızda!
Kızıl Cin: Türkiye'ye Düşen Nadir Yıldırım!
Kızıl Cin: Türkiye'ye Düşen Nadir Yıldırım!
Plasebo: Sadece İnanarak Hastalıklardan Kurtulabilir miyiz?
Plasebo: Sadece İnanarak Hastalıklardan Kurtulabilir miyiz?
Özgür İrade: Aldığımız Kararlarda *Gerçekten* Özgür müyüz?
Özgür İrade: Aldığımız Kararlarda *Gerçekten* Özgür müyüz?
Arabada/Gemide Neden Mideniz Bulanıyor (Araç Tutuyor)?
Arabada/Gemide Neden Mideniz Bulanıyor (Araç Tutuyor)?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
A. Akıncıoğlu, et al. Kulağakaçanlar (Dermaptera). (31 Temmuz 2020). Alındığı Tarih: 24 Şubat 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/9073
Akıncıoğlu, A., Türkoğlu, P. (2020, July 31). Kulağakaçanlar (Dermaptera). Evrim Ağacı. Retrieved February 24, 2024. from https://evrimagaci.org/s/9073
A. Akıncıoğlu, et al. “Kulağakaçanlar (Dermaptera).” Edited by Pedram Türkoğlu. Evrim Ağacı, 31 Jul. 2020, https://evrimagaci.org/s/9073.
Akıncıoğlu, Asrın. Türkoğlu, Pedram. “Kulağakaçanlar (Dermaptera).” Edited by Pedram Türkoğlu. Evrim Ağacı, July 31, 2020. https://evrimagaci.org/s/9073.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close