Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Bal Arısı Larvalarının Korkak mı, Yoksa Savaşçı mı Olacağını Sosyal Kültür Belirliyor!

Bal Arısı Larvalarının Korkak mı, Yoksa Savaşçı mı Olacağını Sosyal Kültür Belirliyor!
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Araştırmacılar bal arılarının larvayken bile kovanlarının sosyal kültürlerine göre şekillendiklerini ve kimin yetiştirdiğine göre agresiflik seviyelerinin değiştiğini Science Report’ta yayınladıkları bir makalede açıkladılar.

Bu yazı, Science Newsline isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Illinois Üniversitesi’nden entomoloji profesörü Gene Robinson, araştırmacı Clare Rittschof ve Pennsylvania Üniversite’sinden profesör Christiana Grozinger ile birlikte, sosyal bilginin nasıl kalıtsallaştığını araştırmaya istekli olduklarını ve bu doğrultuda çok genç bal arısı larvalarıyla çalışarak şanslarını denemek istediklerinin belirtiyor. Robinson şöyle diyor:

Önceki çalışmamızda, uysal koloniden olan yetişken arılarla daha agresif olan kolonilerdeki arıların yerlerini değiştirip beyinlerindeki gen ifadelerinin ölçümünü yaptık. Sonuçlar gösterdi ki arılar hem kendi genetik kimliklerinden etkilenen hem de yaşadıkları koloninin ortamın etkilenen kompleks gen ifadesi modeline sahipler. Bu da bizi arıların ne zaman çevrelerine duyarlı olduğu sorusuna götürdü.

Yeni çalışmalarında, araştırmacılar bu sefer de arıların erken hayat tecrübelerine müdahale etmek için arıların yerlerini değiştirdiler. Kardeş larvalar farklı kovanlara gidecek şekilde farklı kraliçelerden larvalar seçildi ve agresiflik düzeyleri farklı kovanlara yerleştirildi. Larvalar yetişkin olmadan bir gün önce nötr laboratuvar ortamına yerleştirildiler ve araştırmacılar davetsiz bir arı salarak agresifilik seviyelerini ölçtü. 

Sonuç ise şaşırtıcı bir şekilde arıların larvayken etkisi altında kaldıkları sosyal bilgiyi unutmadıkları ve agresif kovanda yetişen arıların yetişmeyenlere göre %10-15 daha fazla agresiflik gösterdiği oldu. Robinson şöyle söylüyor:

Aynı kraliçeden olan kardeşler bile çevrelerinden ötürü farklı agresiflik seviyeleri gösterdiler.

Sonuçların şaşırtıcı yanı ise arıların beyin ve vücutlarının asıl başkalaşım zamanında değişmesi. Robinson şöyle devam ediyor:

Beynin larva dönemindeki organizasyonunda, arının davranışlarını şekillendirecek büyük değişiklerin hangi beyin parçalarına etki ettiğini tahmin etmek çok zor.

Ekibin bulduğuna göre daha agresif olan arıların uysal kardeşlerine göre daha güçlü bağışıklık sistemleri de var. Grozinger konu hakkında şöyle diyor:

Arıları böcek ilacıyla test ettik ve agresif olan arıların daha dayanıklı olduğunu tespit ettik. İşin ilginç tarafı ise omurgalılarda erken yaşta stresin hızlı iyileşme yeteneğini köreltmesi. Arılarda ise tam tersi bir etki gözlemledik.

Sonuçlar ayrıca sosyal çevrenin arılardaki etkisinin beynin işlevi ve davranıştan daha fazlasını değştirebileceğini de gösteriyor. Araştırmacılar henüz sosyal bilginin larvaya nasıl geçtiğini bilmiyor. Farklı boyutlarda yani farklı seviyelerde besin almış arılarda yapılan deneylerde arıların boyutuyla agresiflik düzeyleri arasında bir bağlantı bulamadılar. Rittschof ise son olarak şunları ekliyor:

Arılar sosyallikleri, iletişim becerileri ve ihtiyaçlarına göre kovandaki davranışlarını ayarlama yönünden oldukça yetenekli bir tür. Memelilerde, insanlarda da dahil olmak üzere, erken yaşta yaşadıkları sosyal etkileşimlerin etkileri yetişkinlikleri boyunca devam ediyor. Arılarda gözlemlediğimiz benzer düzenin kovan içindeki sosyal davranışları anlamamız ve diğer türlerle karşılaştırma yapmamız için geniş etkileri olabilir. 

Teşekkür: Bu yazıyı çeviren Damla Temel'e teşekkür ederiz.

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 1
  • Tebrikler! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 04/07/2020 18:43:37 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/3923

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Kromozom
Obezite
Teknoloji
Hominid
Bağışıklık Sistemi
Adaptasyon
Evrimsel Psikoloji
Öğrenme
Mitler
Ay Görevleri
Jinekoloji
Deniz
Tutarlılık
Canlı
Hastalık Dağılımı
Protein
Oyun Teorisi
Molekül
Stres
Deprem
Eşey
Covid-19
Cansız
Aşı
Haber
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Gizem merak uyandırır ve merak da insanın anlamak için sahip olduğu en temel arzudur.”
Neil Armstrong
Geri Bildirim Gönder