Kozmik Korku: 20. Yüzyılın Korku Yazarı ve Cthulhu Mitosu'nun Yaratıcısı H. P. Lovecraft ve Mirası

Kozmik Korku: 20. Yüzyılın Korku Yazarı ve Cthulhu Mitosu'nun Yaratıcısı H. P. Lovecraft ve Mirası
Yazar Sunand Tryambak Joshi Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
11 dakika
875 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat
Dünya gerçekten komik, ama şaka, insanlık hakkında... 

Kozmik korku türünün babası sayılan H. P. Lovecraft'ın ilginç bir kişiliği ve psikolojisi vardır. Küçük yaşta babasını kaybetmesi sonucu ruhsal sağlığı derinden etkilenmiştir. Yazdığı eserler yaşarken pek bilinmese de ölümünün ardından büyük bir üne ulaşan Lovecraft ve onun yarattığı kurgusal temalar; edebiyat, sinema ve oyun gibi alanlarda hala etkisini göstermektedir ve H. P. Lovecraft'ın etkisi sadece Amerika ile kalmamış, tüm dünyada görülmüştür.

Eldritch Abomination ya da basitçe Kozmik Korku olarak bilinen Lovecraftvari Korku veya Lovecraftçı Korku (İng: "Lovecraftian Horror") terimi, Amerikalı yazar H. P. Lovecraft'ın hikâyelerinde yarattığı bir korku alt türüdür. Kozmik Korku ve yarattığı kurgusal evren Cthulhu Mitosu; yazarın ölümünden sonra bile edebiyatta, sanatta, çizgi romanlarda, filmlerde ve oyunlarda işlenmeye devam etmektedir.

Kozmik Korku’nun kökenini ve temasını genel olarak incelemeden önce yazarın hayatına göz atmakta fayda var.

Lovecraft'ın bir fotoğrafı.
Lovecraft'ın bir fotoğrafı.
The H.P. Lovecraft Archive

H. P. Lovecraft'ın Hayatı

Lovecraft, 20 Ağustos 1890'da sabah saat 9.00'da Rhode Island Eyaleti’ndeki Providence şehrinde bir aile evinde doğdu. Seyyar bir mücevher ve değerli taş satıcısı olan Winfield Scott Lovecraft ile, Amerika'daki kökeni 1630 yılındaki Massachusetts Körfezi Kolonisi’ne kadar uzanan Sarah Susan Phillips Lovecraft'ın tek çocuğuydu. Ebeveynleri otuzlu yaşlarındayken evlendi. İkisinin de ilk evliliğiydi ve o dönem göze alındığında, epey geç bir yaşta evlenmişlerdi. 1893'te Lovecraft üç yaşındayken, babası bir iş seyahati sırasında Chicago'daki bir otel odasında akut psikotik atak geçirdi. Providence'a geri getirildi ve 1898'de ölümüne kadar kalacağı Butler Hastanesi'ne yerleştirildi. Lovecraft'a, babasının bu dönemde komada olduğu bilgisi verildi, ancak günümüzde Winfield Scott Lovecraft'ın üçüncü dereceden frengiden öldüğü neredeyse kesindir.

Reklamı Kapat

Bu olaydan sonra Lovecraft; annesi, iki teyzesi (Lillian Delora Phillips ve Annie Emeline Phillips) ve büyükbabası Whipple Van Buren Phillips tarafından büyütüldü. Hepsi bir aile evinde birlikte yaşıyordu. Lovecraft, iki yaşında şiir okuyan ve altı yaşında şiirler yazan bir dâhiydi. Büyükbabası, küçük Lovecraft'a Binbir Gece Masalları, Bulfinch Mitolojileri, İlyada ve Odyssey gibi klasiklerin çocuk versiyonlarını vererek, onu okumaya teşvik etti. Lovecraft çocukken karanlıktan korkuyordu ve büyükbabası ise bu korkusunu yenmesi için onu hiçbir ışığın yanmadığı karanlık odalarda gezdirdi. Ek olarak büyükbabası ona kendi orijinal Gotik korku hikâyelerini anlatarak, tuhaf olaylara karşı ilgi duymasını sağladı. Annesi ise bu hikâyelerin onu üzeceğinden endişe ediyordu.

Lovecraft
Lovecraft
ArtStation

Lovecraft, çocukken hem fiziksel hem de psikolojik olarak sık sık hastalanırdı. Küçük yaşlarda gördüğü rüyalar ve yaşadığı kafa karışıklıkları (bebekken bir kız çocuğu gibi yetiştirilmesi vs.) Lovecraft’ın hayal alemini etkilemiştir. Sekiz yaşına kadar Slater Avenue Okulu'na gitti, ancak hastalıklı durumu ve disiplinsiz ve tartışmacı doğası nedeniyle bir yıl sonra okuldan alındı. Bu dönemde doymak bilmez bir şekilde okudu, özellikle kimya ve astronomiye büyük ilgi besledi. 1899'da başlayarak The Scientific Gazette ile birkaç yayın yaptı. Dört yıl sonra devlet okulu olan Hope Street Lisesi'ne döndü. Eğitimini tamamlama konusundaki bu başarısızlığı (Brown Üniversitesi'nde okumak istiyordu) hayatının son dönemlerinde bile kendisi için bir hayal kırıklığı ve utanç kaynağı oldu.

Lovecraft, gençliğinde bazı kurgular yazdı; ancak 1908'den 1913'e kadar yazdığı eserler, inzivada yaşarken annesi dışında kimseyle neredeyse hiç temas kurmadan yazdığı şiirlerdi. Bir dergi olan The Argosy'e, popüler yazarlarından birisinin kaleme aldığı aşk hikayelerindeki yavanlığını şikayet ettiği bir mektup yazdığında, bu durum değişti. Derginin mektuplar köşesinde devam eden tartışma, Lovecraft'ı 1914'te kendisine katılmayı teklif eden UAPA (Amerika'nın dört bir yanından kendi dergilerini yazan ve yayınlayan bir grup amatör yazar topluluğu) Başkanı Edward F. Daas'ın dikkatini çekti.

UAPA, Lovecraft'ı yeniden enerjik hale getirdi. Onu birçok şiir ve denemeye katkıda bulunmaya teşvik etti. 1917'de mektup arkadaşlarının teşvikiyle Mezar ve Dagon gibi daha gösterişli hikâyelerle, kurguya döndü. Dagon; 1923'te Weird Tales dergisinde çıkan, profesyonel olarak yayınlanan ilk eseriydi. Bu sıralarda büyük bir mektuplaşma ağı oluşturmaya başladı. Uzun ve sık mektupları, onu yüzyılın en büyük mektup yazarlarından biri yapacaktı. Mektup yazdığı kişiler arasında Robert Bloch, Clark Ashton Smith ve Robert E. Howard (Barbar Conan serisinin yazarı) vardı.

Lovecraft
Lovecraft
DeviantArt

1919'da uzun bir süre sinir bozukluğu ve depresyondan muzdarip olduktan sonra, Lovecraft'ın annesi bir sinir sinir krizi geçirdi ve tıpkı merhum kocası gibi Butler Hastanesi'ne yatırıldı. Yine de annesi, Lovecraft'a sık sık mektup yazdı ve bir safra kesesi ameliyatında yaşanan komplikasyonlar sebebiyle 21 Mayıs 1921'de ölene kadar, yakın olmaya devam ettiler. Lovecraft, onun ölümüyle perişan oldu.

Annesinin ölümünden birkaç hafta sonra Lovecraft, Boston'da Sonia Greene ile tanıştığı amatör bir gazeteci toplantısına katıldı. Kendisi 1883 doğumluydu, Rus Yahudi kökenliydi ve Lovecraft'tan 7 yaş büyüktü. 1924'te evlendiler ve New York'un Brooklyn ilçesine taşındılar. Başlarda New York, Lovecraft'ı çok etkiledi; ancak kısa süre sonra çift, ekonomik sıkıntılarla karşı karşıya karşıya kaldı. Greene, şapka dükkanını kaybetti ve sağlık sorunları yaşadı. Lovecraft, ikisinin de geçimini sağlayacak bir iş bulamadı. Bu yüzden Sonia çalışmak için Cleveland'a gitmek zorunda kaldı. Lovecraft, Brooklyn'in Red Hook mahallesinde tek başına kaldı ve New York'tan son derece tiksinmeye başladı.

H.P. Lovecraft
H.P. Lovecraft
The H.P. Lovecraft Archive

Birkaç yıl sonra, hâlâ ayrı yaşamakta olan Lovecraft ve eşi, iki taraflı dostane bir şekilde boşandılar. Lovecraft, teyzelerinin son yıllarında onlarla beraber olmak için Providence'a geri döndü.

Providence'a dönüşünden sonraki dönem, hayatının son on yılı olsa da en üretken zamanlarıydı. Bu süre zarfında, meşhur kısa öykülerinin neredeyse tamamını, o dönemin önde gelen yayınevleri için yazdı. Ayrıca Deliliğin Dağlarında ve Charles Dexter Ward Vakası gibi uzun çalışmalara da imza attı. Başka yazarların çalışmalarını gözden geçirdi. Ayrıca Höyük, Kanatlı Ölüm ve Alonzo Typer'ın Günlüğü de dahil olmak üzere çok sayıda esere "gölge yazarlık" yaptı.

Reklamı Kapat

Her ne kadar yazmak için çok fazla gayret sarf etse de, gittikçe fakirleşiyordu. Hayatta kalan teyzesiyle beraber daha küçük ve kalitesiz yerlerde yaşamak zorunda kaldılar. 1936'da kendisine bağırsak kanseri teşhisi kondu ve aynı zamanda yetersiz beslenmeden mustaripti. 15 Mart 1937'de Province'de öldüğünde, sürekli acı içindeydi.

William J Dowdell ve Lovecraft
William J Dowdell ve Lovecraft
The H.P. Lovecraft Archive

Kozmik Korku ve Mirası

Lovecraft kendi yazı stilini stilini, bir dizi doğaüstü, mitolojik, insanî ve dünya dışı unsurlardan oluşan, mirasçılarının söylemiyle kendi "mitosu" hakkında hikâyeler anlatmak için geliştirdi. Lovecraft, sürekli olarak okuduğu ve hayranlık duyduğu Edgar Allan Poe, Algernon Blackwood ve Lord Dunsany gibi yazarlardan oldukça etkilenmiştir. Lovecraft'ın eserlerinin temeli ise, Evren'in enginliği ve gizemleriyle karşılaştırıldığında sıradan insan yaşamının küçük ve önemsiz olduğu Kozmizm felsefesidir.

Bu tür, genel olarak, insanlığın bilmemesi gereken sırlar olduğu fikrini bize iletmeye çalışan, karanlık bir atmosferin varlığı ile karakterize edilir.

H.P. Lovecraft
H.P. Lovecraft
ArtStation

Lovecraft, yaşarken pek bilinmiyordu. Hikâyeleri Weird Tales gibi önde gelen dergilerin sayfalarına girmiş olsa da adı pek duyurulamamıştı. Clark Ashton Smith ve August Derleth gibi o zamana ait diğer yazarlarla düzenli olarak yazıştı, yüz yüze hiç tanışmamış olsalar bile onunla iyi arkadaş oldular. Lovecraft'ın adının ve kurgusunun tarihin tozlu raflarında kaybolmasını engelleyenler, mektup arkadaşları ve onların kurduğu grup olan Lovecraft Circle idi.

Reklamı Kapat

Cthulhu Yorumlaması
Cthulhu Yorumlaması
ArtStation

En Çok Bilinen Eserleri

  • Cthulhu'nun Çağrısı: Ana kahramanın, akrabasının bulduğu materyalleri incelemesiyle başlayan ve en çok bilinen eseridir.
  • Innsmouth'un Üzerindeki Gölge: Yabancılardan pek hoşlanmayan Innsmouth kasabasını gezmeye giden birisini konu almaktadır.
  • Deliliğin Dağlarında: Miskatonic Üniversitesi’nde bir profesör olan William Dyer’ın Antarktika’ya yapılacak bir keşif gezisini önleme umuduyla yazdıklarını konu alıyor.
  • Charles Dexter Ward Vakası: Charles Dexter Ward'ın, kötü alışkanlıkları olduğu iddia edilen ve bir büyücü olan uzak akrabası Joseph Curwen'e nasıl takıntılı hale geldiğini anlatıyor.
  • Duvardaki Fareler: Karakterin İngiltere'deki atalarının harap olmuş evine taşınmasını ve yaşadıklarını konu alıyor.
  • Herber West-Diriltici: Başroldeki karakterin, ölü bir insanı diriltme çabalarını anlatmaktadır. Kurgusal Miskatonic Üniversitesi'nin adının geçtiği ilk hikayedir. Ayrıca zombileri hayvansı, kontrol edilemez ve bilimsel olarak yeniden canlandırılan cesetler olarak tasvir eden ilk hikayedir.
Lovecraft'ın 1934'te çizdiği Cthulhu Tasviri
Lovecraft'ın 1934'te çizdiği Cthulhu Tasviri
Wikipedia

Cthulhu Mitosu

Cthulhu Mitosu, H.P. Lovecraft ve onu ilham alan korku yazarlarının eserlerinde bulunan ortak unsurları, karakterleri, ortamları ve temaları kapsar. Bunların hepsinin birleşimiyle, Lovecraftvari atmosferde yazan yazarların hikayelerini oluşturmak için kullandıkları ve kullanmaya devam ettikleri mitler oluşur. Cthulhu ismi, Lovecraft'ın ilk kez 1928'de Weird Tales dergisinde yayınlanan çığır açıcı kısa öyküsü "Cthulhu'nun Çağrısı"ndaki ana yaratıktan gelmektedir.

Bu terimi ileri sürense, yazar August Derleth'tir. Özellikle Lovecraft'ın hayatına ve çalışmalarına odaklanan S. T. Joshi de bu kurgu dünyayı bazen Lovecraft Mitosu diye isimlendirse de, günümüzdeki Cthulhu Mitosu, Lovecraft’ın ilk anlayışının çok ötesindedir. Mit hikayeleri de yazan Richard L. Tierney, daha sonra Lovecraft'ın eserlerini kurgusal evrenin temel ilkelerini değiştiren Derleth'in hikayelerinden ayırmak için "Derleth Mitosu" terimini kullanmıştır.

Cthulhu Mitosu'nun Şemada Tasviri
Cthulhu Mitosu'nun Şemada Tasviri
Lovecraft Fandom

Robert M. Price, "H.P. Lovecraft ve Cthulhu Mitosu" adlı makalesinde, Cthulhu Mitosu'nun gelişimindeki iki aşamayı anlatmaktadır: Price, ilk aşamayı "Has Cthulhu Mitosu” (Cthulhu Mythos Proper) olarak adlandırdı. Bu aşama, Lovecraft'ın yaşadığı dönemi kapsamaktadır. İkinci aşama ise Lovecraft'ın ölümünden sonra onun hikayelerini yayınlayan, mitosu kategorize etmeye ve genişletmeye çalışan August Derleth tarafından derlendi.

Innsmouth Ailesi Tasviri
Innsmouth Ailesi Tasviri
Mock Man Press

Lovecraft'ın çalışmalarında süregelen bir tema, bariz bir şekilde Evren'de var olan kozmik dehşetler karşısında insanlığın onlara karşı olan kayıtsızlığıdır. Lovecraft, bir zamanlar Dünya'yı yöneten ve o zamandan beri ölüme benzer bir uykuya yatmış, uzaydan gelen eski ve güçlü tanrıların başıboş bir panteonu olan "Yüce Eskiler"e (Great Old Ones) sık sık göndermeler yapmıştır. Bu canavarımsı tanrılar, Lovecraft'ın yayınlanmış çalışmalarının neredeyse tamamında olsa da (1919'da yayınlanan ikinci kısa öyküsü "Dagon", mitosun başlangıcı olarak kabul edilir), Yüce Eskiler panteonunu ve temalarını büyük ölçüde genişleten ilk öykü, 1928’de yayınlanan Cthulhu’nun Çağrısı’dır.

David E. Schultz'a göre Lovecraft, genelgeçer bir kurgu yaratmayı hedeflemekten ziyade, hayalî evreninin yalnızca yazılarında bir tema işlevi görmesini amaçlamıştı. Diğer bir deyişle, Lovecraft'ın "psödomitolojisi" (mitin bazı özelliklerine sahip olan ama aslında genel olarak mitolojik olmayan anlamına gelir), kendisinin ve başka yazarların hikayelerinde anlatılan varlıkları tanımlamak için kullanılan bir araç veya o hikayelerinin arka planıdır, yani odak noktası değildir. Bu sebeple hikayelerin temel taşının aslında Cthulhu olmadığını, kurgusal bir yer olan Arkham kasabasının bu sıfata daha layık olduğunu söylemek mümkündür. Fakat Derleth, diğer yazarların sadece hikayelerinde Lovecraft’ın temasına atıflarda bulunmasını istemiyor, mitin daha aktif rol alması gerektiğini düşünüyordu.

H.P. Lovecraft
H.P. Lovecraft
Britannica

İkinci aşamada Derleth, Lovecraft’ın evreninin sınırlarını yeni konseptler ekleyerek derinleştirdi. Derleth ayrıca Cthulhu Mitosu’nun tanrılarını dört element ile (ateş, su, toprak, hava) ilişkilendirmeye çalıştı ve kendi sınıflandırma sistemini kullanılabilir kılmak için belirli elementleri temsil eden yeni varlıklar yarattı. Derleth, Francis Towner Laney’den aldığı eleştiri üzerine, ateş elementi konseptine uygun olan "Cthugha”'yı yarattı. The Acolyte'ın editörü Laney, mitosu ilk kez derginin 1942'de çıkan bir sayıda sınıflandırdı. Kısaca, August Derleth özel olarak element sistemini kurguya ekledi ve panteonu dört elementle ilişkilendirerek geliştirdi.

Agora Bilim Pazarı
İletişim Sistemleri
ISBN: 9786053553908
Sayfa Sayısı: 422
Baskı Sayısı: 5
Ebatlar: 20×25 cm
Basım Yılı: 2015
Devamını Göster
₺90.00
İletişim Sistemleri

Evrenin Temeli ve Tanrıları

Cthulhu Mitosu, genellikle kurgusal New England’ın kasabalarında geçer ve uzaydan gelen ve bir zamanlar Dünya'ya hükmeden eski, güçlü tanrıların korkunç bir türü olan Yüce Eskilere odaklanır. Uzak geçmişin bir zamanında ölüm benzeri bir uykuya daldıkları için geçici olarak etkisizlerdir. Bu varlıkların en bilineni, şu anda Güneydoğu Pasifik Okyanusu'nun bir yerlerinde sular altında kalan R'lyeh şehrinde bulunan Cthulhu'dur.

Dış Tanrıların Hükümdarı Azathoth
Dış Tanrıların Hükümdarı Azathoth
Lovecraft Fandom

Bir gün "yıldızlar doğru hizaya oturduğunda" R'lyeh denizin altından yükselecek, Cthulhu uyanacak ve gezegeni kasıp kavuracaktır. Her ne kadar ünlü olsa da, Cthulhu aslında tanrıların en güçlüsü olmadığı gibi, mitosun teolojik olarak merkezinde de değildir. Bu pozisyonları kozmik merkezli sarayında hüküm süren, akılsız ama her şeye gücü yeten bir Dış Tanrı (Outer God) olan iblis tanrısı Azathoth doldurmaktadır. Azathoth'un gelişigüzel arzularını yerine getiren elçisi Nyarlathotep, insanlara herhangi bir Dış Tanrı’dan daha sık ve daha açık müdahale eden bir varlıktır. Ayrıca, insanlığa ve özellikle de kendi müritlerine karşı neredeyse tüm tanrılardan daha çok aşağılayıcı hisler beslemektedir.

Nyarlathotep
Nyarlathotep
Wallpaper Abyss

Sonuç

Sonuç olarak Lovecraft'ın eserleri; birçok yazarı, sanatçıları, oyun yapımcılarını ve diğer yaratıcıları etkilemiştir. Örneğin Stephen King, eserlerinde Lovecraft’ın büyük bir etkisi olduğunu söyler. Alan Moore, çizgi romanlarının üzerinde Lovecraft'ın biçimlendirici bir etkisi olduğunu belirtir. Yönetmen John Carpenter'ın filmleri, Lovecraftvari temaların kullanımına ek olarak, Lovecraft'ın kurgusuna doğrudan göndermeler ve alıntılar içerir. Guillermo del Toro da Lovecraft'ın külliyatından benzer şekilde etkilenmiştir. 2016 yılında Lovecraft, Pop Kültür Müzesi'nin Bilim Kurgu ve Fantezi Onur Listesi'ne alındı. Günümüzde ise hâlâ eleştiri yazılarının ve akademik çalışmaların merkezinde yer almaktadır. Yarattığı korku evreni ve anlayış sayesinde filmlere ve dizilere ve pek çok sektöre ilham kaynağı olmaya devam etmektedir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • İnanılmaz 2
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Tebrikler! 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: The H.P. Lovecraft Archive | Arşiv Bağlantısı
Sıkça Sorulan Sorular

20 Ağustos 1890 Tarihinde Amerika'da doğmuştur

Cthulhu, Howard Phillips Lovecraft'ın yarattığı Cthulhu Mitosu'ndaki Yüce Eskiler'den biridir.

Genel olarak astronomi ve kimya konularına ilgisi vardı. Yaşadığı yoğun sinir bozukluğu nedeniyle okulu bırakan Lovecraft, hayallerini de bir kenara atmış oldu.

Lovecraft, mektup yazmayla çok içli dışlıydı. Düzenli olarak ailesine ve arkadaşlarına mektup yazmayı ihmal etmezdi. Bunun dışında genç yazarlara da ilham kaynağı olan fikirlerini mektuplar aracılığı ile onlara iletiyordu. Yaklaşık yüz bin mektup yazmıştır.

Yazdığı mektuplardan ve eserlerden yola çıkarak, Lovecraft'ın ırkçı bir kişiliğe sahip olduğunu söylemek mümkündür.

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 29/07/2021 02:58:06 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10678

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Evren
Aşılar
Mikoloji
Madde
Hızlı
Zooloji
Etoloji
Besin
Hastalık Kataloğu
Klinik Mikrobiyoloji
Hücre
Deney
Kromozom
Yas
Besin Değeri
Balina
Nükleik Asit
Oyun
Bakteri
Teori
Balık
Lgbt
Türlerin Kökeni
Çocuklar
Periyodik Cetvel
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın