Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Koronavirüs, Hastalarda Semptomlar Henüz Ortaya Çıkmadan da Başkalarına Bulaşabiliyor!

Koronavirüs, Hastalarda Semptomlar Henüz Ortaya Çıkmadan da Başkalarına Bulaşabiliyor!
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, ScienceDaily isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Austin Texas Üniversitesi'nde yeni tip koronavirüs üzerinde çalışan bir grup araştırmacı, virüsün yayılma hızını tespit etti. Bu tespit, sağlık yetkililerinin alacağı tedbirleri belirlemede yardımcı olacak gibi. Yayılma zincirindeki vakaların arasında bir haftadan az zaman olduğu ve virüsün, enfekte olan hastaların %10'undan fazlasına hiçbir semptom göstermeyen kişilerden bulaştığı belirlendi.

Emerging Infectious Diseases (Tr: Yükselen Bulaşıcı Hastalıklar) dergisinde yayınlanan bir makalede; ABD, Fransa, Çin ve Hong Kong'dan bir grup bilim insanı, "virüsün seri aralığı" (İng: "the serial interval of the virus") değerini hesapladı. Seri aralığı ölçmek için, virüsü taşıyan iki ayrı kişinin (bir başkasını enfekte eden kişi ve bunun sonucunda enfekte olan ikinci kişi) semptomlarının ortaya çıkma süresi incelendi.

Araştırmacılar, bu seri aralığın Çin'de yaklaşık dört gün civarında olduğunu tespit etti. Aynı zamanda bu çalışma, asemptomatik yayılma sıklığı üzerinde yapılan ilk çalışmalar arasında.

Bir salgının hızı iki faktöre bağlı: her bir vakada kaç kişinin enfekte olduğu ve bu enfeksiyonun yayılımının ne kadar sürdüğü. İlk faktöre çoğalma miktarı (Ing: reproduction number), ikinci faktöre ise yukarıda bahsedildiği gibi seri aralık deniyor. Araştırmacılar, COVID-19'un kısa seri aralığının, ortaya çıkan vakaların hızla yayılacağı ve bu yayılmayı durdurmanın zor olacağı anlamına geldiğini belirtiyor.

Science Daily

Texas Üniversitesi'nde bütünleyici biyoloji profesörü olan Lauren Ancel Meyers şöyle diyor:

Seri aralığı birkaç hafta olan ebolayı kontrol altına almak, seri aralığı birkaç gün olan gribi kontrol almaktan çok daha kolay. Ebola virüsüyle mücadele eden sağlık yetkilerinin, vakaları tespit etmek ve başkalarını enfekte etmemeleri adına karantinaya almak için çok daha fazla zamanı vardı. Veriler bu koronavirüsün grip kadar hızlı yayılabileceğini gösteriyor. Bu da demek oluyor ki yükselen bu tehdit karşısında oldukça hızlı ve kararlı bir şekilde hareket etmeliyiz.

Meyers ve ekibi, Çin'deki 93 şehirden 450'den fazla vaka raporunu inceledi ve semptom öncesi yayılma olarak bilinen, semptom göstermeyen kişilerin de virüsü bulaştırabileceğine dair güçlü kanıtlar elde etti. Bulgulara göre, 10 vakanın 1'inden fazlası virüsü taşıyan ama henüz hasta hissetmeyen insanlardı.

Bu araştırmadan önce, koronavirüsün asemptomatik yayılması hakkında bazı soru işaretleri vardı. Ancak bu yeni kanıt, sağlık yetkililerine virüsün yayılmasını nasıl kontrol altına alacakları konusunda rehberlik edecek nitelikte. Meyers şöyle diyor:

Bu kanıt; izolasyon, karantina, okulların kapanması, seyahat kısıtlamaları ve toplu görüşmelerin iptali gibi birçok kapsamlı önlem için bir gerekçe olabilir. Asemptomatik yayılmalar salgını kontrol altına almayı zorlaştırıyor.

Dünya çapında her gün ortaya çıkan yüzlerce yeni vaka ile verilerin zamanla farklı bir bakış açısı sunabileceğini de öne sürüyor. Vaka raporları, insanların nerelere gittikleri ve kimlerle iletişime geçtiklerine dair hatıralara dayanıyor. Eğer sağlık yetkilileri hastaları hızlı bir şekilde izole ederse, bu verileri farklı bir yöne çekebilir.

Bulgularımız, dünya çapında yüzlerce şehirdeki sessiz yayılma (Ing: silent tranmission) ve artan vaka sayıları ile destekleniyor. Bu da COVID-19 vakalarının tespit edilmesi zor olduğunu ve çok ciddi önlemler gerektirdiğini söylüyor.

Austin Texas Üniversitesi'nden Zhanwei Du, Paris Institut Pasteur'den Lin Wang, Dalian Minzu Üniversitesi'nden Xiaoke Xu ve Hong Kong Üniversitesi'nden Benjamin J. Cowling de araştırmaya katkıda bulunan isimler arasında. Lauren Ancel Meyers, Texas Üniversitesi Zooloji Bölümünde Denton A. Colley Yüzyılın Profesörü unvanına sahip.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Yapılan araştırma, ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri (İng: the U.S National Institutes of Health) ve Çin Ulusal Doğa Bilimleri Vakfı (the National Natural Science Foundation of China) tarafından finanse edildi.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 9
  • Merak Uyandırıcı! 5
  • Muhteşem! 2
  • Bilim Budur! 1
  • İnanılmaz 1
  • Korkutucu! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: ScienceDaily | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 27/09/2020 05:02:57 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8363

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Epigenetik
Dünya Sağlık Örgütü
Akciğer
Mitler
Yüz
Maymun
Parçacık
Kimya
İklim Değişikliği
Enfeksiyon
Viroloji
Hastalık Yayılımı
Tür
Ay Görevleri
Sars Virüsü
Kromozom
Yaşam
Tarih
İnfografik
Neandertal
Kamuflaj
Süpernova
Toplum
Diş
Işık
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Okumak hepimizi göçmen yapar: Hepimizi evimizden uzaklaştırır; ancak aynı zamanda hepimize, her yerde evler bulur.”
Jean Rhys
Geri Bildirim Gönder