Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Köpeklerle Nasıl Anlaşıyoruz? Köpekler Bizi Anlıyor mu?

Köpeklerle Nasıl Anlaşıyoruz? Köpekler Bizi Anlıyor mu? Linda Michaels
14 dakika
27,707
  • Etoloji
Podcast
4:40
Altay Kenger
Seslendiren
8
  • İndir

Rico, Chase, Sofia, Bailey, Paddy ve Betsy'le tanışın. Bunlar insan dili konusundaki gösterişleriyle ünlenmiş refakatçi köpekler. Medya onlardan "süper zeki köpekler" diye bahsediyor. Astrofizikçi Neil deGrasse Tyson ise, Chaser'la tanıştıktan sonra hayretini "Kim hayvanların bu kadar zeka sergileyebileceğini düşünürdü ki?" diyerek ifade ediyor. Veya Rico örneğini düşünün: Rico, 200 farklı kelimeye başarıyla ve hatasız tepki vermeyi başarabildiği için, hayvan davranışı kitaplarına adı altın harflerle yazılmıştır.

Elbette her köpek Rico kadar akıllı değildir; ancak yine de köpek sahipleri, köpeklerinin kendilerini anladığına defalarca şahitlik etmiştir. Bu tepkiler kimi zaman kuyruk sallama, kimi zaman heyecanla etrafta koşturma, kimi zaman bir boyun büküklüğü, kimi zaman ağlak gözler şeklinde olabilir. Peki bu köpekler kelimelerle tam olarak neler yapabiliyor? Gelin bu yazımızda, öncelikle köpeklerin bizi gerçekten anlayıp anlamadığına, sonrasındaysa köpeklerin anlıyor gibi davrandığı kelime tiplerine bir göz atalım.

Tüm Reklamları Kapat

Köpekler Bizi Anlıyor mu?

Açıkçası köpeklerin bizi "gerçekten" anlayıp anlamadığını tam olarak bilmiyoruz. Çünkü bizim komutlarımıza ancak ve ancak o komuta koşullandırıldıklarında tepki verebiliyorlar. Ortalama bir köpek 165 farklı komuta tepki verebilse de, çoğu köpek sahibi sadece birkaç tanesiyle yetinmektedir. Bu yetenek, eğitim sonrası oluşmaktadır. Yani doğuştan gelen bir kelime anlamlandırma becerisi söz konusu değildir.

Lakin bu, onların bizi anlamadığını iddia etmek için yeterli değildir; zira insan bebekleri de belli bir yaşa gelene ve belli bir deneyimi edinene kadar etraflarına pek de anlamlı tepkiler verememektedir. Elbette bir insan bebeği, genleri bizimle anlaşabilecek şekilde beynini şekillendirdiği için bizi kat kat kolay anlamakta ve hızla öğrenmektedir. Dolayısıyla bir köpek ile bebeği kıyaslamak hatalı olur; fakat arada paralellikler olduğu açıktır.

Tüm Reklamları Kapat

Köpeklerin kelimelere verdikleri tepkilerle ilgili şaşırtıcı bir gerçek, beyinlerinin insanlara göre zıt çalışmasıdır. Bir çalışmada, araştırmacılar 12 köpek sahibinin köpekleriyle ilişkisini incelemiştir. Araştırma sırasında sahipleri köpeklerini belli cisimleri getirmek için eğitmişlerdir. Sonrasında bu cisimleri getirmelerini istemişlerdir. Ancak kimi zaman köpeklere, cismin adını söylemek yerine, saçma sapan bir kelime söyleyerek cismi getirmelerini istemişlerdir. Bu sırada köpeklerin fMRI ile beyin aktiviteleri gözlenmiştir. İlginç bir şekilde köpeklerin uydurma kelimelere verdikleri nöral tepki, alışageldikleri kelimelerden çok daha yüksek olmuştur. Normalde insanların bildikleri kelimeleri duydukları zaman nöral faaliyetleri, saçma kelimeler duyduklarında olana kıyasla daha yüksek olmaktadır. Köpeklerde durum ters gibidir.

Yiğit Özgür

Araştırmacılar, bunun nedeninin köpeklerin insanların yeni sözcüklerini öğrenmeye daha duyarlı olması olduğunu düşünüyor. Yani yeni bir kelime duyduklarında, sahiplerinin onlardan yeni bir beklentisi olduğunu varsayarak daha pür dikkat kesiliyorlar ve nöral faaliyetleri artıyor.

Köpeklerin bizi insanlar gibi anlamadığına dair bir nokta, kelimelerimizi anlamlandıramadıklarını bilmemizden geliyor. Örneğin bir köpeğe yumuşacık bir ses tonuyla ve gülümseyerek "Sen bugüne kadar yeryüzünün gördüğü en berbat köpeksin." diyecek olursanız, muhtemelen köpeğiniz övüldüğünü zannedecek ve sevinçle tepki gösterecektir. Dolayısıyla şartlandırma sırasındaki vücut dili, ses tonu, vb. de büyük önem taşımaktadır.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Özetle söyleyebiliriz ki köpekler, muhtemelen bizi insanlar gibi anlayamamaktadır. Emory Üniversitesi'nde köpek-insan ilişkisi üzerine çalışan araştırmacılardan Ashley Prichard şöyle diyor:

Birçok köpek sahibi, onlara söyledikleri kelimeleri köpeklerinin anlayabildiğini düşünür; ancak bu fikri destekleyecek pek bir bilimsel kanıt bulunmamaktadır.

Bu durumda köpeklerin anlayabildikleri kelimelerin özel bir tarafı var mı? Köpekler, hangi sözcükleri daha iyi anlayabiliyor?

Köpekler Hangi Kelime Tiplerini Anlıyor?

Objeler

Köpekler, çok fazla sayıda ve farklı objenin ismini öğrenebilir. Alman Primat Merkezi'nin Bilişsel Etoloji Laboratuvarı'nda grup lideri Julia Fischer, yukarıda sözünü ettiğimiz Rico isimli bir Border Collie'nin 70 ayrı objenin isimlerini bildiğini duydu ve Rico'nun belirli objelerle insan kelimelerini nasıl bağdaştırdığını araştırmak istedi. Fischer, şöyle diyor:

Sahipleriyle iletişime geçtim ve evlerini ziyaret edip, Rico üzerine bir çalışma yapmama izin verdiler.

Bu araştırma, 2004 yılında Science dergisinde yayınlanan ve Rico'nun 70 değil, 200'den fazla farklı objenin ismini bildiğini ilan eden akademik bir makale ile sonuca ulaştı.

pixabay

Yedi yıl sonra, Alliston Reid ve Wofford College'dan John Pilley, South Carolina'da yaşayan bir diğer Border Collie olan Chaser'ın 1.022 farklı objenin ismini (800'den fazla peluş hayvan, 116 top, 26 frizbi ve 100 plastik eşya) bildiğini bildirdiklerinde, köpek bu muazzam başarısı dolayısıyla altın madalyaya layık görüldü.[1] Chaser, oyuncaklarından biri olan "Uncle Fuzz"ın, diğer oyuncağı "Wise Owl"dan farklı olduğunu, onun da "Merlin"den farklı olduğunu biliyordu.

Tüm Reklamları Kapat

Tüm bunlar, sadece Border Collie'lere özgü bir beceri değil. Araştırmacılar, kısa süre önce 12 yaşında bir Yorkshire Terrier olan Bailey'nin yaklaşık 120 ayrı oyuncağın adını bildiğini bildirdiler.

Chaser ve Rico, aynı zamanda yeni objelerin isimlerini öğrenme ve hafızalarında tutma kabiliyetleriyle de dikkat çekiyorlar. Kendilerine 1 tanesi hariç tamamı tanıdık olan bir grup oyuncak sunulduğunda ve yabancı bir kelime kullanılarak "getir" komutu verildiğinde, köpekler bilinmeyen oyuncağı alıp getirebiliyor. Temelde köpekler, tek bir bağdaştırmadan sonra yeni bir objeyi yabancı bir kelimeyle eşleştiriyor ve ardından devam eden denemelerde bu yeni objenin adını hatırlıyorlardı.

Çocuklarda bu yetnek, "hızlı haritalama" olarak adlandırılmaktadır ve bu yeteneğin, sadece insanlara özgü olduğu düşünülüyordu. Pilley, şöyle diyor:

Bu araştırma, bu ilişkilendirmenin tek bir denemede ortaya çıktığını gösteriyor. Ancak Chaser, bu ilişkilendirmeyi ya da öğrenmeyi uzun dönem hafızaya dönüştürmek için ekstra pratiğe ihtiyaç duyuyor.

Eylemler

Ancak hayat, yalnızca peluşların ve frizbilerin isimlerini bilmekten ibaret değil. İnsanlar, sıklıkla köpeklerinin davranışlarını değiştirmek için "gel, otur" gibi fiiller kullanıyorlar. Dış bağlamsal işaretlerin kontrol altında olduğu bir ortamda araştırmacılar, köpeklerin yine de belirli kelimelerin belirli eylemlerle eşlendiğini anlayabildiklerini keşfettiler. Chaser, farklı objelere yönelik olarak verilen "al", "pati ver" ve "kokla" gibi eylemlerde şaşırtıcı miktarda esneklik gösterdi.

Tüm Reklamları Kapat

pixabay

"Bu hiç de şaşırtıcı değil, sonuçta köpekleri eğitiyoruz." diyebilirsiniz; ancak bu, bazı köpeklerin eylemlerin objelerden bağımsız olarak anlamlandırılmalarını mümkün kılan, bilişsel olarak ileri düzey bir kabiliyete sahip olduklarına işaret etmektedir. Reid ve Pilley, Chaser'ın "çorabı getir" komutunu, "çorabıgetir" gibi tek bir kelime olarak algılamadığını ortaya çıkardı. Bunun yerine Chaser, birçok farklı eylemi, birçok farklı objeye karşı sergileyebiliyordu. Sao Paulo'da bir veteriner davranış uzmanı olan Daniela Ramos, Sofia isimli bir köpeğin obje isimlerini eylemlerden ayırt edebildiğini keşfetti ve bu köpeklerin her kelimenin ayrı ayrı anlamıyla ilgilendiğini öne sürdü.

Kategoriler

Chaser, objeleri fiziksel özelliklerine göre, bazıları "oyuncaklar", diğerleri "frizbiler" ve tabii ki "toplar" olmak üzere kategorilere ayırarak, bu kabiliyetini gösterişli bir şekilde ortaya koyuyor. Öyle ki Chaser, sergilemesi gereken komutu; Irene Pepperberg'ün renkler, biçimler ve malzemeler gibi kategorileri öğrenmiş ve bu özelliklerin hangilerinin aynı ya da farklı olduğunu ayırt edebilen Afrika Gri Papağanı Alex'ten bile alabiliyor!

Köpekler Kelimeleri Gerçekten "Anlıyor" mu?

Bütün bunlar oldukça sıra dışı gözüküyor; ancak bu tür konularda her zaman olduğu gibi, köpeklerin algısı konusunda da bol miktarda tartışma bulunuyor. Köpekler, kelimeleri insanların anladığı gibi anlıyorlar mı, yoksa sadece iyi mi eğitilmişler? Örneğin bazı araştırmacılar, köpeklerin gerçekten "hızlı haritalama" yapıp yapmadıklarından emin değiller; köpekler dışarıdan "hızlı haritalama" olarak gözüken bir şeyi de yapıyor olabilirler.

Yine de köpeklerin obje ve eylemlere dair bir kavrayışı varmış gibi gözüküyor. Sertifikalı uygulamalı hayvan davranış bilimci ve sevilen The Bark köşe yazarı Patricia McConnell, buna katılıyor:

Tüm Reklamları Kapat

Agora Bilim Pazarı
Kahve Ambarı Ice Mocha Tozu 500 GR

Kahve Ambarı Ice Mocha Tozu 500 gr

Devamını Göster
₺70.00
Kahve Ambarı Ice Mocha Tozu 500 GR

Anlamak, aynı referansı paylaşmamızı, bir obje veya eylem hakkında ortak bir yapıyı paylaşıyor olmamızı gerektirir. Bazı köpekler bunu yapıyor gibi gözüküyor.

Pilley de bu fikre katılıyor:

Oyuncak gibi bir obje, Chaser'ın önünde tutulup, buna sözlü bir etiket verildiğinde, Chaser sözlü etiketin o objeyi adlandırdığını anlıyor.

"Inside of a Dog" (Bir Köpeğin İçi) isimli kitabında Alexandra Horowitz, eğer bunlar dünya üzerinde kelimeleri bu şekilde kullanma becerisine sahip tek köpek olsalar bile "bir köpeğin bilişsel ekipmanlarının doğru bağlamda dili anlamaya yeteceğini" görmemizi sağladığını bize hatırlatıyor. Bu araştırmalar, neyin mümkün olduğunu bildiriyor, köpeklerin birçoğunun her gün yaptıklarını değil.

Kiminle Yaşıyorsunuz?

Evinizde bir Chaser veya Rico olması, büyük oranda size bağlıdır. Fischer'ın açıkladığı gibi:

Bir köpeğin insan dili kullanımı, büyük ölçüde sahibinin sözlü iletişim kurma, kelimeler ve belirli anlamlar arasında bağlantılar kurma isteğine dayanır.

Fischer, hem insandaki hem de köpekteki motivasyondan bahsetmektedir. Ramos ve meslektaşları, Sofia'yı günde iki üç defa ve haftada üç ila altı defa olmak üzere eğitip test ettiler. Hem araştırmacı hem de Chaser'ın sahibi olan Pilley, beş aylıkken Chaser'ı objeleri tanımak üzere eğitmeye başlamıştı. Pilley, Chaser'ın anladığından emin olmak için, objelerin isimlerini 20-40 defa tekrarlamıştı.

Heyecanı doruğa ulaştıran büyük hesaplaşması için hazırlanan Rocky Balboa gibi, bu köpekler de oldukça motive olmuş haldeler. Fischer, şöyle diyor:

Rico hevesli ve çalışkandı. Durması için ona, 'Bu kadarı yeterli. Bir şeyler iç. Dinlen.' demeniz gerekirdi. Chaser da aynı. İki hali var: aşırı derecede aktif ve tamamen dinlenme halinde.

Woodside, California'dan profesyonel bir köpek eğitmeni olan, çeşitli köpek sporlarında uzmanlaşmış Denise Fenzi, bu tür bir motivasyonun standart olmadığını hatırlatıyor:

Bütün köpekler, kelimelere karşı bu düzeyde yüksek bir dikkate sahip değildir. Benim hepsi aynı cins olan köpeklerimin bile sözel işleme kabiliyetleri birbirlerinden oldukça farklı. Onları farklı şekillerde eğitmedim. Sadece bazılarının kelimeleri hızlıca anlaması daha kolay.

Eğitim Önemli!

Köpeklerin öğrenme biçimi, yapbozun en büyük parçası olabilir. McConnell, şöyle diyor:

Kelime öğrenimi, ilk başta kelimelerin nasıl tanıtıldığına bağlı olabilir. Öğretirken kelimeleri açıkça farklılaştıran köpek sahipleri, 'Greenie'ni al! Topunu al!' gibi, genellikle daha büyük kelime dağarcığı olan köpeklere sahiptirler. Bunun yanı sıra köpeğim Willie'ye yıllar boyunca objelerden ziyade, eylemleri ifade eden sözel işaretler verilmişti. Ona kelimelerin objeleri de ifade edebileceğini öğretmeye çalıştığımda kafası tamamen karışmıştı.

Köpeklerin dille neler yapabileceği, eğitimleriyle de açıklanabilir. Eğer köpekler birçok farklı eylemi birçok farklı objeyle ilişkilendirmeyi öğrenmezlerse, uzun vadede insan diline karşı esneklik göstermeleri onlar için daha zor olabilir. Hollanda'daki Groningen Üniversitesi'nde gelişim psikoloğu ve psikolinguist olan Susanne Grassman, bunu şöyle açıklıyor:

Chaser farklı şeyleri farklı objelerle yapmaya yönelik eğitilmişti ve obje etiketinin ve eylem komutunun ayrımını yapabiliyordu yani objeyle ne yapması gerektiğini biliyordu.

Ramos, Sofia'nın belirli objelerle ilişkisinin biraz farklı olduğunu söylüyor:

Eğitim süresince "sopa"yı her zaman "işaret et" ile eşledik. Bunun bir sonucu olarak sopayla "işaret etmek" dışında bir eylem gerçekleştirmesi onun için zordu. Eğer onu "sopa: otur", "sopa: işaret et" ve "sopa: getir" şeklinde eğitseydik, sopayla birkaç eylemin yapılabileceğini öğrenmiş olurdu ve karşılığı muhtemelen farklı olurdu. Örneğin, oyuncak ayı gibi yeni bir obje sunulduğunda, oyuncak ayıyla birçok farklı eylem sergileyebilirdi. Ama sopayla olan davranışında değişime karşı eğitimin katılığından kaynaklı olabilecek bir direnç vardı.

Ve farklı kelimelerin farklı anlamları olduğunu açıkça öğretseniz bile, bu köpekler için zorlayıcı olabilir. Ramos, objelerin isimlerini öğrenmenin köpekler için her zaman kolay olmadığını keşfetti:

Tüm Reklamları Kapat

İlk iki objesinin isimlerini ayırt etmek, Sofia için zordu. Ama ilk ayırt edişten sonra, 'öğrenmeyi öğrenmiş' gibiydi. Ayırt etmek kolaylaşmıştı.

Yorktown Heights New York'ta Guiding Eyes for the Blind'ta nitelikli bir köpek eğitmeni olan Kate Schroer- Shepord, şöyle açıklıyor:

Bu tarz bir öğrenme biçimi zorlayıcı olabileceğinden, rehber köpeklere (hata payları çok az olan), sınırlı sayıda ve etkili bir grup kelime öğretilir.
pixabay

Pilley, köpeklerin objeleri öğrenmesindeki başarının, eğitimde kullanılan metoda dayandığını ortaya çıkardı:

Yere iki obje koyduğumuzda ve köpeklerden her bir objeyi ismiyle geri almalarını istediğimizde, bunu yapamadılar; eşzamanlı ayırt etme yetileri çalışmıyordu. Bunun yerine Chaser, objelerin isimlerini ardışık ayrıştırma yoluyla öğrenebiliyordu. Her eğitim seansında bir objeyle oynuyordu ve obje, bir değer üstleniyordu. Objeyi saklıyorduk ve ondan bulmasını istiyorduk. Farklı objelerin isimlerini ayırt etme testleri daha sonra yapıldı.

Kelimeler mi, Melodi mi?

Bunlar, başarıları kolayca taklit edilemeyecek "A sınıfı" kişilikte köpekler mi? Ne de olsa çoğu köpek, yukarıda tarif edildiği gibi eğitilmiyor; ancak biz konuşanlarla hemfikir olduklarını düşündürecek şekilde etkileşim kuruyor. "Yemek vakti!", "Yürüyüşe çıkalım mı?", "Baba nerede?" gibi ifadeler, "heyecanla sıçrayan köpek" davranışını tetikliyor. Ama çoğu köpek, gerçekten kelimelerimize mi karşılık veriyor; yoksa bunda başka faktörler mi rol oynuyor?

Köpekler, bağlamsal işaretlerden, özellikle konuşma esnasındaki beden hareketlerimiz, tonlama ve konuşmamızdaki ritim, stres ve ses uyumunu oluşturan ölçüden muazzam miktarda bilgi elde ediyorlar. Fischer, şöyle açıklıyor:

Tüm Reklamları Kapat

İnsanlar, köpeklerle konuştuklarında köpekler, ne olduğunu veya ne olacağını tahmin etmek için, sesin melodisine ve insanın ruh haline dikkat ederler.
Pixabay

Fenzi, köpeklerin anlamsız sözlere de gerçek İngilizce kelimeler kadar kolayca yanıt verebildiklerini söylüyor:

Sadece 'Kaboola' gibi bir sözcük kullanarak, en baştan en sona AKC'nin (ABD'deki bir köpek kayıt sistemi) bütün itaat seviyelerinden geçebilirim ve bu komuta göre eğitilen köpek başarılı olabilir.

Bir çok durumda köpekler tek tek kelimeleri değil de tonlamayı anlamlandırıyor olabilir. McConnell şöyle belirtiyor:

Acemi ve profesyonel eğitmenler arasındaki en önemli farklardan biri, konuşmalarının prosodik özelliklerini modüle edebilme kabiliyetleridir. Profesyoneller bir yarışmadaki tedirginlik gibi problemli duyguları sözel işaretlerin dışında tutmayı öğreniyor ve prosodiyi avantaj olarak kullanıyorlar; örneğin bir köpeği sakinleştirmek için veya hızlandırmak için...

Bir başka çalışmada Ramos, bağlam dışına çıkarıldığında köpeklerin tanıdıklarını düşündükleri oyuncakların isimlerini bilip bilmediklerini inceledi. Köpekler, sahiplerini şaşırtan bir şekilde, oyuncaklarının birçoğunun isimlerini bilemedi. 1920'lerde becerikli bir Alman Çoban Köpeği olan Fellow'un sözel yetenekleri, alışılagelmiş bağlamın dışında test edildiğinde Fellow, sahiplerinin anladığını düşündüğü kelime ve eylemlerin yalnızca bir kısmını biliyor gibi davrandı.

Birçok köpek sahibi köpeklerinin kelimeleri anladığını farz etse de, bu çalışmaların bildirdikleri, farklı bir hikaye anlatıyor. "The Pongrácz" anketi, birçok kelime ve ifadenin yalnızca uygun bağlamsal durumlarda gerçekleştirildiğini buldu; örneğin, köpekleriniz için "yatma vakti", öğle vakti iş giysileriniz üzerinizdeyken değil, hava karanlıkken ve pijamalarınızlayken geçerli bir kavramdır. Fellow'da olduğu gibi, bu durum, köpeklerin kelimelerin kendisine dikkat vermiyor olabileceklerini gösteriyor.

Tüm Reklamları Kapat

Kelimeleri Sınayın!

Köpeğiniz, kelimelerinizi sizin amaçladığınız gibi mi anlıyor; yoksa farklı bir anlayışı mı var? Eğer bir kelimeyi her zaman aynı bağlamda kullanırsanız, kelimeyi köpeğinizle aynı şekilde tanımladığınızı varsaymak kolaydır. Bağlamı bazı şekillerde değiştirmek, köpeğin algısına dair daha iyi bir anlayış kazanmanızı sağlayabilir. Örneğin McConnell, ilk başlarda köpeği Willie'nin, partneri Jim'in ismini bildiğini düşünüyordu:

Willie'ye öğretmek için 'Jim nerede?' derdim ve Jim, Willie'yi çağırırdı. Willie tutarlı bir şekilde Jim'e gittiğinde, bunu Jim araba kullanırken söylerdim ve Willie pencereye koşardı. Bir gün Jim koltukta otururken, 'jim nerede?' dedim ve Willie, heyecanlı bir şekilde pencereye koştu. Tanımlar arasındaki bu farklılık, insanların düşündüğünden daha yaygın. Köpekler, kelimelerle ilgili bizimle aynı konsepte sahip değiller.

Köpeklerin kelimeleri anladığına dair bir şüphe olmasa da, tanımları bizimkilerden farklı olabilir. McConnell, Köpek Eğitmenleri Birliği'nin kurucusu Ian Dunbar'dan öğrendiği klasik bir örneği anlatıyor:

Köpekler "otur"un ne olduğunu düşünüyorlar? Biz "otur"un "oturmak" olarak adlandırdığımız duruş olduğunu düşünürüz; ama oturmakta olan bir köpekten "otur"masını isterseniz, çoğunlukla yere uzanacaktır. Ona göre "oturmak", alçalmak, yere doğru inmek anlamına gelebilir.
Pixabay

Sonuç

Birçok insan köpeklerinin kelimelere olan yatkınlığını abartmaya ve köpeklerle insanların ortak bir anlayışının olduğunu varsaymaya meyillidir. Bir köpeğin bir bağlamda karşılık veriyor ve diğerinde vermiyor olması, köpeğin itaatsiz olduğu anlamına gelmez.

Köpeğinizle konuşurken konuştuğunuz kelimelerin ikiniz için de aynı anlamı taşımıyor olabileceğini dikkate alın. Bunun yerine iletişimin başka yönleri daha uygun olabilir. Belki de gerçek çıkarım, sözlükteki tanımlar yerine bağlam, prosodi ve tonlamanın insanlar için de son derece önemli olduğudur.

Tüm Reklamları Kapat

Köpeğinizle daha sıkı bir iletişim kurmak istiyorsanız, size tavsiyemiz, kelime seçiminden ziyade görsel ve kokuya dayalı belirteçlere odaklanmanız. Yani köpeğinize yeni bir numara öğretmek istiyorsanız, ilk olarak kelimelere odaklanmayın. Evet, insanlar kelimelerle iletişimi tercih ettiği için aklımızın ona gitmesi de normaldir; ancak köpeklerimiz, bu şekilde evrimleşmiş canlılar değiller. Onlar görsel ve kokuya dayalı veriler ile dünyayı anlamlandırıyorlar. Dolayısıyla "getir" komutuna karşılık gelen bir el işareti belirlemek, köpeğinizin suratına bakıp da "Getir!" diye bağırmaktan çok daha işlevsel olacaktır. Amerika Köpek Eğitmenleri Cemiyeti'nde uzman eğitmen ve Carroll College'ın antrozooloji programında öğretim üyesi olan Tom Brownlee'nin samimi bir şekilde köpek sahiplerine tavsiye ettiği gibi:

Eğer bir köpek, sizi "anlamıyor" ise, siz bir şeyi yanlış yapıyorsunuzdur. Anlamalarına yardımcı olmak bizim işimiz!

Sonuç olarak, köpekler bizi tam olarak ne kadar anlıyorlar, bilinmez; ancak bizimle sımsıkı bir bağları olduğu gerçek. Bizden farklı da olabilirler; ancak bu, onlara daha da bağlanmamız önünde bir engel değildir. Sonuçta köpekleri "insan gibi" oldukları için değil, "köpek" oldukları için seviyoruz. Belki de insanları sevmeyi doğru düzgün beceremediğimizden, kim bilir...

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
31
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 33
  • Muhteşem! 21
  • Merak Uyandırıcı! 15
  • Bilim Budur! 7
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 7
  • Güldürdü 6
  • İnanılmaz 4
  • Umut Verici! 3
  • İğrenç! 1
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: The Bark | Arşiv Bağlantısı
  • ^ K. B. London. Chaser Had Giant Vocabulary, Giant Fan Base. (1 Temmuz 2019). Alındığı Tarih: 29 Mart 2021. Alındığı Yer: The Bark | Arşiv Bağlantısı
  • N. Parker. Dogs May Understand Humans Better Than We Thought, According To Researchers. (26 Ekim 2018). Alındığı Tarih: 19 Mayıs 2019. Alındığı Yer: AJC | Arşiv Bağlantısı
  • U. Griebel, et al. (2012). Vocabulary Learning In A Yorkshire Terrier: Slow Mapping Of Spoken Words. PLOS ONE, sf: e30182. doi: 10.1371/journal.pone.0030182. | Arşiv Bağlantısı
  • A. Horowitz. (2010). Inside Of A Dog. ISBN: 9781416583431. Yayınevi: Simon and Schuster.
  • J. Kaminski, et al. (2004). Word Learning In A Domestic Dog: Evidence For "Fast Mapping". Science, sf: 1682-1683. doi: 10.1126/science.1097859. | Arşiv Bağlantısı
  • J. W. Pilley, et al. (2011). Border Collie Comprehends Object Names As Verbal Referents. Behavioural Processes, sf: 184-195. doi: 10.1016/j.beproc.2010.11.007. | Arşiv Bağlantısı
  • P. Pongracz. (2001). Owner's Beliefs On The Ability Of Their Pet Dogs To Understand Human Verbal Communication: A Case Of Social Understanding. Current Psychology of Cognition, sf: 87-107. | Arşiv Bağlantısı
  • D. Ramos, et al. (2012). Two-Item Sentence Comprehension By A Dog (Canis Familiaris). PLOS ONE, sf: e29689. doi: 10.1371/journal.pone.0029689. | Arşiv Bağlantısı
  • C. J. Warden, et al. (1928). The Sensory Capacities And Intelligence Of Dogs, With A Report On The Ability Of The Noted Dog "Fellow" To Respond To Verbal Stimuli. Quarterly Review of Biology, sf: 1-28. doi: 10.1111/j.1469-185X.1928.tb00881.x. | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 09/12/2022 12:25:33 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/4091

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
İfade
Fotosentez
Besin Değeri
Yüzey
Nobel Ödülü
Modern
Sahte
Egzersiz
İngiltere
Pandemi
Yıl
Dağılım
Biyolojik Antropoloji
Kamuflaj
Kadın
Yeşil
Hastalık Kataloğu
Nötron
Doğa
Maskeler
Kadın Doğum
Bilim
Öne Çıkan
Şempanze
Hayatta Kalma
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
J. Hecht, et al. Köpeklerle Nasıl Anlaşıyoruz? Köpekler Bizi Anlıyor mu?. (30 Mart 2021). Alındığı Tarih: 9 Aralık 2022. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/4091
Hecht, J., Karabekmez, D., Bakırcı, Ç. M. (2021, March 30). Köpeklerle Nasıl Anlaşıyoruz? Köpekler Bizi Anlıyor mu?. Evrim Ağacı. Retrieved December 09, 2022. from https://evrimagaci.org/s/4091
J. Hecht, et al. “Köpeklerle Nasıl Anlaşıyoruz? Köpekler Bizi Anlıyor mu?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 30 Mar. 2021, https://evrimagaci.org/s/4091.
Hecht, Julie. Karabekmez, Dilara. Bakırcı, Çağrı Mert. “Köpeklerle Nasıl Anlaşıyoruz? Köpekler Bizi Anlıyor mu?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, March 30, 2021. https://evrimagaci.org/s/4091.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.