Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

İri Beyinler Yeni Alışkanlıkları Beraberinde Getiriyor!

İri Beyinler Yeni Alışkanlıkları Beraberinde Getiriyor! Pixabay
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu türev bir içeriktir. Yani bu yazının omurgası, Animal Behaviour isimli kaynaktan çevrilerek dilimize uyarlanmıştır; ancak "çeviri" içeriklerimizden farklı olarak, bu içerikte orijinal metin birebir korunmamıştır. Anlatım ve konu akışı gibi detaylar Evrim Ağacı yazar(lar)ı ve/veya editörler tarafından güncellenmiş, değiştirilmiş ve/veya geliştirilmiştir. Yazar, kaynaktan alınan metin omurgası üzerine kendi örneklerini, bilgilerini, detaylarını eklemiş; içeriği ve anlatımı zenginleştirmiş ve/veya çeşitlendirmiş olabilir. Bu ek kısımlarla ilgili kaynaklar da, yazının sonunda gösterilmiştir. Metnin omurgasını oluşturan kaynağı, orijinal dilinde okumak için lütfen yukarıdaki bağlantıya tıklayınız. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Canlıların yeni alışkanlıklar edinmesi nelere bağlıdır? Milyonlarca yıl boyunca atalarından aktarılan genetik mirası ve popülasyon içinde öğrenilen davranışları neden başka bir davranışa tercih ederler?

Bir davranış canlıya, canlının habitatında veya göç ettiği yeni ekosistemde uyum başarısını arttıracak şekilde etki ediyorsa popülasyon içinde korunur hatta yaygınlaşabilir. Bu yazımızda canlıların yeni davranışlar kazanmasına etkili olan bir faktörden bahsedeceğiz: beyin iriliği. 2009 yılında hayvan davranışları üzerine yayınlanan bir makale, bu faktörün gerçekliğini kanıtlıyor.

Galapagos alaycıkuşları, deniz aslanlarının ağızlarından avlarını çalarak yeni bir parazitik yöntem geliştirdiler
Galapagos alaycıkuşları, deniz aslanlarının ağızlarından avlarını çalarak yeni bir parazitik yöntem geliştirdiler
Pinterest

İri beyinli canlıların doğal seçilim sürecinde avantajlı konuma geçip genetik özelliklerini kendi soylarına aktarma ihtimallerinin yüksek olduğu pek çok araştırmanın desteklediği bir sonuçtur. Küçük karga gibi vücuduna oranla iri beyinlere sahip olan canlıların, sosyal birliktelikler kurdukları için diğer hayvanlar tarafından avlanmaları ve takip edilmeleri zorlaşır ve bundan dolayı hayatta kalma ihtimalleri diğer canlılara göre daha yüksektir. Aynı zamanda başka çalışmalar, iri beyinlerin daha geniş davranış dağarcıkları oluşmasını desteklediğini tespit etmiştir. Hatta iri beyinlerin, canlıların eş seçimini etkilediğinden cinsel seçilim sürecinde de etkili bir faktör olduğu tahmin edilmektedir.

Hawaii kargaları fotoğrafta görüldüğü gibi çubukları alet olarak kullanabiliyor, kargalarla yakın akraba olan Cyanocorax yncas türü ise çubukları sudaki avlarını tespit edebilmek için kullanmaya başladı
Hawaii kargaları fotoğrafta görüldüğü gibi çubukları alet olarak kullanabiliyor, kargalarla yakın akraba olan Cyanocorax yncas türü ise çubukları sudaki avlarını tespit edebilmek için kullanmaya başladı
Science

Az önce bahsettiğimiz 2009 yılında yapılan çalışma ise, iri beyinlerin canlıya yeni bir katkısı olduğunu kanıtlıyor: yenilikçilik. Kuşlar üzerinde yapılan bu çalışma, tam 2182 yenilikçilik örneğinin tespit edilmesini sağladı. Bu örneklerin görüldüğü 76 kuş ailesinin içerisinde daha büyük beyinlere sahip olanların, yeni davranışlar üretmede daha başarılı olduğu tespit edildi. Daha iri beyinlere sahip ailelerde beyin boyutunun ve sinir ağı miktarının artışını sağlayan genler tanımlandı. Aynı zamanda bu özelliğin canlının alet kullanma yeteneği ve öğrenme hızı ile doğru orantılı olduğu tespit edildi.

Bilim insanlarının yeni davranışları sınıflandırdığı 12 kategori ve örnekleri
Bilim insanlarının yeni davranışları sınıflandırdığı 12 kategori ve örnekleri

Çalışmada görev alan Dr. Louis Lefebvre, bu tespitler için 76 aileden 803 kuş türünü içeren bir veritabanı oluşturdu. Veritabanı için çeşitli yerel kuş gözlem toplulukları ile iletişime geçerek, alışılmışın dışındaki davranışların kendine bildirilmesini sağladı. Ardından bildirilen 2182 yeni davranış örneğini inceleyerek yukarıda gördüğünüz 12 kategori altında sınıflandırdı.

Örneğin bazı kuşlar yeni beslenme şekillerine uyum sağlamaya çalışıyor, bazıları yeni aletler kullanmaya alışıyordu. Ardından 76 kuş ailesinin üyelerinin beyin ölçüleri ile elde edilen yenilikçi davranış örnekleri karşılaştırılarak bir doğru orantı tespit edildi, beyni daha iri olan canlıların yeni davranışlar üretme olasılığı daha fazlaydı.

Kısacası bu çalışma gösteriyor ki, beyin/vücut oranının artışı canlının yeni davranışlar üretme ihtimalinin artmasında ve canlının geniş bir davranış dağarcığı oluşturmasında etkili olan önemli bir faktördür.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 14
  • Muhteşem! 12
  • Merak Uyandırıcı! 6
  • Bilim Budur! 5
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • Güldürdü 1
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 13/07/2020 14:41:41 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7788

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Öğrenme Alanı
Kozmik Mikrodalga Arkaplan Işıması (Cmb)
Nöron
Yumurta
Bebek Doğumu
Sağlık Personeli
Uçma
Dünya Sağlık Örgütü
Dünya
Hücre
Makina
Hız
Jeoloji
Cinsellik
Mitler
Evrim Teorisi
Teyit
Gelişim
Yiyecek
Çocuk
Beslenme Davranışları
Evrim
Bilgi
Sperm
Hayvan Davranışları
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Dinozorların soyu tükendi, çünkü bir uzay programları yoktu. Eğer biz insanların da soyu aynı nedenle tükenecek olursa, hak etmişiz demektir.”
Larry Niven
Geri Bildirim Gönder