İri Beyinler Yeni Alışkanlıkları Beraberinde Getiriyor!

İri Beyinler Yeni Alışkanlıkları Beraberinde Getiriyor! Pixabay
Arda Ateş Editör Arda Ateş
2 dakika
3,741 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Canlıların yeni alışkanlıklar edinmesi nelere bağlıdır? Milyonlarca yıl boyunca atalarından aktarılan genetik mirası ve popülasyon içinde öğrenilen davranışları neden başka bir davranışa tercih ederler?

Bir davranış canlıya, canlının habitatında veya göç ettiği yeni ekosistemde uyum başarısını arttıracak şekilde etki ediyorsa popülasyon içinde korunur hatta yaygınlaşabilir. Bu yazımızda canlıların yeni davranışlar kazanmasına etkili olan bir faktörden bahsedeceğiz: beyin iriliği. 2009 yılında hayvan davranışları üzerine yayınlanan bir makale, bu faktörün gerçekliğini kanıtlıyor.

Galapagos alaycıkuşları, deniz aslanlarının ağızlarından avlarını çalarak yeni bir parazitik yöntem geliştirdiler
Galapagos alaycıkuşları, deniz aslanlarının ağızlarından avlarını çalarak yeni bir parazitik yöntem geliştirdiler
Pinterest

İri beyinli canlıların doğal seçilim sürecinde avantajlı konuma geçip genetik özelliklerini kendi soylarına aktarma ihtimallerinin yüksek olduğu pek çok araştırmanın desteklediği bir sonuçtur. Küçük karga gibi vücuduna oranla iri beyinlere sahip olan canlıların, sosyal birliktelikler kurdukları için diğer hayvanlar tarafından avlanmaları ve takip edilmeleri zorlaşır ve bundan dolayı hayatta kalma ihtimalleri diğer canlılara göre daha yüksektir. Aynı zamanda başka çalışmalar, iri beyinlerin daha geniş davranış dağarcıkları oluşmasını desteklediğini tespit etmiştir. Hatta iri beyinlerin, canlıların eş seçimini etkilediğinden cinsel seçilim sürecinde de etkili bir faktör olduğu tahmin edilmektedir.

Hawaii kargaları fotoğrafta görüldüğü gibi çubukları alet olarak kullanabiliyor, kargalarla yakın akraba olan Cyanocorax yncas türü ise çubukları sudaki avlarını tespit edebilmek için kullanmaya başladı
Hawaii kargaları fotoğrafta görüldüğü gibi çubukları alet olarak kullanabiliyor, kargalarla yakın akraba olan Cyanocorax yncas türü ise çubukları sudaki avlarını tespit edebilmek için kullanmaya başladı
Science

Az önce bahsettiğimiz 2009 yılında yapılan çalışma ise, iri beyinlerin canlıya yeni bir katkısı olduğunu kanıtlıyor: yenilikçilik. Kuşlar üzerinde yapılan bu çalışma, tam 2182 yenilikçilik örneğinin tespit edilmesini sağladı. Bu örneklerin görüldüğü 76 kuş ailesinin içerisinde daha büyük beyinlere sahip olanların, yeni davranışlar üretmede daha başarılı olduğu tespit edildi. Daha iri beyinlere sahip ailelerde beyin boyutunun ve sinir ağı miktarının artışını sağlayan genler tanımlandı. Aynı zamanda bu özelliğin canlının alet kullanma yeteneği ve öğrenme hızı ile doğru orantılı olduğu tespit edildi.

Reklamı Kapat

Bilim insanlarının yeni davranışları sınıflandırdığı 12 kategori ve örnekleri
Bilim insanlarının yeni davranışları sınıflandırdığı 12 kategori ve örnekleri

Çalışmada görev alan Dr. Louis Lefebvre, bu tespitler için 76 aileden 803 kuş türünü içeren bir veritabanı oluşturdu. Veritabanı için çeşitli yerel kuş gözlem toplulukları ile iletişime geçerek, alışılmışın dışındaki davranışların kendine bildirilmesini sağladı. Ardından bildirilen 2182 yeni davranış örneğini inceleyerek yukarıda gördüğünüz 12 kategori altında sınıflandırdı.

Örneğin bazı kuşlar yeni beslenme şekillerine uyum sağlamaya çalışıyor, bazıları yeni aletler kullanmaya alışıyordu. Ardından 76 kuş ailesinin üyelerinin beyin ölçüleri ile elde edilen yenilikçi davranış örnekleri karşılaştırılarak bir doğru orantı tespit edildi, beyni daha iri olan canlıların yeni davranışlar üretme olasılığı daha fazlaydı.

Kısacası bu çalışma gösteriyor ki, beyin/vücut oranının artışı canlının yeni davranışlar üretme ihtimalinin artmasında ve canlının geniş bir davranış dağarcığı oluşturmasında etkili olan önemli bir faktördür.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 15
  • Muhteşem! 12
  • Merak Uyandırıcı! 6
  • Bilim Budur! 5
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • Güldürdü 1
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: Animal Behaviour | Arşiv Bağlantısı
  • L. Lefebvre, et al. (2009). Technical Innovations Drive The Relationship Between Innovativeness And Residual Brain Size In Birds. Animal Behaviour, sf: 10. | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 26/07/2021 17:19:37 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7788

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Ay Görevleri
Kimyasal
Kimyasal Element
Tehlike
Hasta
Psikiyatri
Elementler
Antropoloji
Yağ
Bitki
Parçacık
Mitler
Süpernova
Sars Mers
Eğitim
Eczacılık
Kozmik Mikrodalga Arkaplan Işıması (Cmb)
Galaksi
Öğrenme Alanı
Hastalık Dağılımı
Hastalık
Göz
Uçma
Kanser Tedavisi
Besin Değeri
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın