Köpekler Neden Havlar? Neden Ataları Olan Kurtlar Gibi Daha Sıklıkla Ulumaktan Ziyade, Daha Sıklıkla Havlama Yoluyla İletişim Kuruyorlar?

Köpekler de Havlarken İnsanlar Gibi Kelimeler Kullanıyor Olabilir mi?

Köpekler Neden Havlar? Neden Ataları Olan Kurtlar Gibi Daha Sıklıkla Ulumaktan Ziyade, Daha Sıklıkla Havlama Yoluyla İletişim Kuruyorlar? YouTube
Yazar Clive Wynne Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı  GülayKaya 2. Editör Gülay Kaya
4 dakika
4,757 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Köpeğiniz çok mu havlıyor? Yoksa sadece işler gerçekten heyecanlı hale geldiğinde havlayan, normalde sessiz sedasız olan köpeklerden biri mi? Hangi gruptan olursa olsun, köpekler hakkında bildiğimiz bir şey var: Çoğu köpek, biraz da olsa havlar; bu, onların iletişiminin en temel parçalarından birisidir.

Ama alt başlıktaki sorunun cevabını hemen verelim: Köpek havlamalarının, insan dilinde kelime olarak karşılığı yoktur. Yani köpeğiniz siz eve geldiğinizde heyecanla havladığında, "Merhaba, nasılsın?" gibi bir cümle kurmamaktadır. Veya öfkeli bir havlama, "Seni bir yakalarsam alırım ayağımın altına!" gibi bir örüntüye karşılık gelmez. Ama köpeklerin kelimeler kullanmıyor (veya havlamalarının kelimelere karşılık gelmiyor) olması, köpeğinizin sizinle aktif bir şekilde iletişim kuramadığı anlamına gelmez. Çünkü köpeğiniz size; kendi ebeveynleri, hava durumu veya dün sahip olduğu harika kemik hakkında asla bir şey söylemeyecek olsa da, havlama ile yine de önemli bilgiler iletir. Bu havlamaların kökenini çözebilir miyiz dersiniz? Ve bu sayede, köpek havlamalarını anlayabilir miyiz?

Köpek havlamaları, kelimelere karşılık gelmez ama; Türkçede "ünlem" (veya "nidâ") dediğimiz; sevinç, üzüntü, kızgınlık, korku, şaşkınlık gibi duyguları belirten; tabiat seslerini yansıtan, bir kimseye seslenmek için ve ani bir iş oluş hareketi bildiren cümlelerde kullanılan kelimeler ile çok benzerdir. Nasıl ki köpeklerin çıkardığı "hav" sesi tek başına ve bağlam olmaksızın anlamsızdır; bizlerin çıkardığı nidâlar da genellikle tek başlarına herhangi bir anlam ifade etmez. Ama nidâlardan da bileceğiniz gibi, bu ifadeler ile hiçbir bilginin aktarılmadığı düşüncesi tamamen hatalı olacaktır. Köpeklerin havlamaları da, bizim nidâlarımız kadar önemlidir.

İnsanların yanlışlıkla başparmağına çekiçle vurduklarında"Ah!" sesi çıkardığını veya harika bir hediye açtıklarında"Vay!" sesi çıkardıklarını bilirsiniz. Bu sesler, bir insanın nasıl hissettiğini aktarır; ancak neden böyle hissettiklerini anlatmaz. Diğer insanlar bu tür sesler duyduklarında ne olduğunu görmek için sık sık "Ne oldu, bir şey mi oldu?" ya da"Ooo o hediye ne göster bakayım!" gibi tepkiler verirler; yani o nidânın nedenini sorgulama ihtiyacı hissederler. Köpek havlamalarına da bu şekilde bakıldığında, o farklı "hav"ların önemi birden çok daha anlaşılır olacaktır: Köpeğiniz size, nasıl hissettiğini aktarmaktadır; ancak eğer neden öyle hissettiğini anlamak istiyorsanız, onunla biraz daha yakından ilgilenmeniz gerekir.

Reklamı Kapat

Kurtlar ve Köpekler: Uluma ve Havlama

En küçük Chihuahua'dan en büyük Danua'ya kadar tüm köpekler, gri kurtların soyundan gelir.[1] Kurtlar neredeyse hiç havlamazlar, ulurlar.[2] Bazen köpekler de ulur; ancak köpeklerde uluma daha nadirdir.[3] Neden kurtların ulumayı, köpeklerinse havlamayı seçtiğini anlamak, havlamanın ne işe yaradığını açıklamamızı sağlamaktadır.

Kurtlar Neden Ulur?

Öncelikle ulumaya bakalım: Kurtlarda yaygın olarak görülen uluma; neredeyse evrensel olarak kulağa "güzel" gelen bir sestir, hüzünlüdür, neredeyse bir tür müzik gibidir. Eğer ulumayı bir çeşit müzik olarak görecek olursak, müziğin insan toplumlarındaki yerine bakarak, kurtlar için değerini anlayabiliriz: Grup halinde şarkı söylemenin insanları bir araya getirmesi gibi, grup halinde uluma da bir kurt sürüsünün birliğine yardımcı olur.[4]

Köpekler Neden Havlar?

Köpek havlaması da bir yerde grupları bir araya getirir; ancak fark etmiş olabileceğiniz gibi havlama, "güzel" olarak nitelendirilebilecek bir ses değildir. Tıpkı incindiğinizde veya bir şeyden çok keyif aldığınızda çıkardığınız sesler gibi, daha ani, daha acılı, daha korkutucu bir sestir. Dolayısıyla insanların canı yandığında çıkardıkları seslerle veya çalı alakargaları, mirketler ve Kaliforniya tarla sincapları gibi birçok küçük hayvanın çıkardığı bu tür gürültülü seslere bakarak, havlamanın fonksiyonunu anlayabiliriz: Hayvanlar, bu tür sesleri bir şeyden korktuklarında çıkarırlar.[5] Köpeklerde havlama, tek başına baş edilemeyen bir tehlikeye karşı savunmak için bir grubu bir araya getirebilir ve tek başına bile bir tehdit unsurunu uzak tutmaya yetebilir.

Kurtların böyle sesler çıkarmalarına gerek yoktur; çünkü halihazırda büyük ve korkutucudurlar. Genellikle kendilerini tehdit altında hissetmezler; çoğu durumda, bulundukları ortamda besin zincirinin en üzerindeki canlılar onlardır. Öte yandan köpekler, kurt atalarından çok daha küçük ve çok daha zayıftır. Bu durum da genellikle grubu bir araya çağırmalarını ve kendi başlarının çaresine bakmalarına yardımcı olacak, kesintili, gürültülü ve rahatsız edici sesler çıkarmalarını gerektirir.

İşte köpeklerin havlamasının nedeni budur. Kendi başlarına halledebileceklerinden emin olmadıkları bir konuda yardım almak için gruplarını ararlar. Bu, havlayan bir köpeğin her zaman korktuğu anlamına gelmez. Sadece çok heyecanlı da olabilir - ki bu da, havlamanın köpekler için sosyal bir fonksiyona sahip olduğu fikrini güçlendirmektedir. Köpekler, kapıya gelen bir yabancıyı veya eve yaklaşan başka bir köpeği aileye bildirmeye ihtiyaç duyar; bu sayede, insanlarla iletişimlerini de geliştirmişlerdir.

Köpeğinize Kulak Verin!

Köpeğinizin havlaması insan dilinde kelimelere karşılık gelmeyebilir; ancak muhtemelen onu ne tür bir şeyin heyecanlandırdığına bağlı olarak havlamaları farklılık gösterebilir. Dikkatlice dinlerseniz, bir kargo çalışanına yöneltilen havlama ile kapıdaki bir arkadaşa yöneltilen havlama arasındaki farkı görebilirsiniz. Köpeğin yoldan geçen bir köpeğe havlaması, yoldan geçen bir arabaya havlamasından farklı olabilir.

Köpeğiniz, söylediklerinizden pek anlamıyor; ama insan dilini anlamaya çalışmak için dikkatle dinliyor.[6] Üstelik köpeklerinizin iltifata ve güzel sözlere verdiği tepkiler, biz insanların iltifata ve güzel sözlere verdiği tepkiyle çok büyük oranda benzeşiyor: Onların beyni de bu sözleri işittiğinde, bizimkisi gibi hiyerarşik bir analiz yapıyor ve önce sözlerin duygusal bileşenlerini daha eski (korteks-altı bölgelerde) değerlendiriyor, sonrasında sözcüklerin anlamını kortekste, yani daha yeni beyin bölgelerinde değerlendiriyor.[7] Köpeğinizin olumlu seslerine iltifatla karşılık verirseniz ve sesini dikkatle dinlerseniz, onu daha iyi anlayabileceğinizi ve daha keyifli bir hayata sahip olacağını görebilirsiniz.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 24
  • Tebrikler! 15
  • Merak Uyandırıcı! 10
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 9
  • İnanılmaz 9
  • Bilim Budur! 3
  • Grrr... *@$# 1
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: The Conversation | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 09/05/2021 03:47:28 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10260

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Dalga
Beslenme Davranışları
Doğru
Sayı
Oyun
Kafatası
Dünya Sağlık Örgütü
Veri
Değişim
Tür
Kitap
Sosyal Mesafelendirme
Kedigiller
Bilim
Viral
İnternet
Biyoloji
Kara Delik
Kütle
Biyolojik Antropoloji
Evrim Teorisi
Sars Mers
Doğa Yasaları
Tedavi
Yumurta
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın