Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Konuşma Hızı ve Bilgi Teorisi: Hızlı Konuşarak Daha Fazla Bilgi Aktarmak Mümkün mü?

Konuşma Hızı ve Bilgi Teorisi: Hızlı Konuşarak Daha Fazla Bilgi Aktarmak Mümkün mü?
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Hızlı konuşan kişiler, yavaş konuşan kişilere kıyasla her bir sözcük ve söz dizimsel yapıda daha az bilgi aktarıyor. Buna göre, konuşma hızımızdan bağımsız olarak belirli bir sürede belirli miktarda bilgi aktarıyoruz!

Bu yazı, Science Daily isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Konuşmanın amacı hız değil, iletişimdir. 2017'de yapılan bir çalışmanın sonucu da bizzat bunu söylüyor: Hızlı da konuşsak, yavaş da konuşsak aynı oranda bilgi aktarıyoruz; çünkü hızlı bir konuşma, her bir söylemde daha az bilgi barındırıyor.

Çalışmayı Cognition'ın Mart 2017 sayısında yayımlayan Uriel Cohen Priva, belirli bir zamanda çok az ya da çok fazla bilgi vermemizi engelleyen dar bir kanal dahilinde konuştuğumuzu belirtiyor. Brown Üniversitesi'nden Dr. Öğr. Üyesi Priva şöyle belirtiyor:

Görünüşe bakılırsa saniyede kaç birim bilgi aktarabileceğimize dair kısıtlamalar oldukça katı.

Bilgi teorisine göre, sık kullanılmayan sözcük seçimleri "sözcüksel bilgi" aktarırken, edilgen yapı gibi daha karmaşık yapılar daha çok "yapısal bilgi" aktarıyor. Priva'nın bulgularına göre, hızlı konuşan kişiler kanalda kalmak için alelade sözcükler ve basit söz dizimi kullanıyor. Yavaş konuşan kişiler ise, daha alışılagelmedik sözcükler seçip daha karmaşık cümleler kuruyorlar.

Priva'ya göre çalışma, konuşmada neden kısıtlı oranda bilgi aktarıldığına dair yalnızca bazı ipuçları verebilir. Bu kısıtlama, konuşmacının fazla bilgi aktarmasını sağlayacak cümleleri hızla kurup dile getirmekte zorlanmasından kaynaklanabilir; veya, dinleyicinin çok hızlı aktarılmış bilgileri işleyip anlamada zorlanmasından kaynaklanıyor olabilir.

Konuşmanın Çözümlenmesi

Çalışma için Cohen Priva, iki toplu konuşma verisini inceledi: iki bin dört yüz telefon konuşması barındıran Switchboard Kitaplığı ve kırk uzun röportaj barındıran Buckeye Kitaplığı. Toplamda, üç yüz doksan sekiz kişiyi içeren bir veri havuzu oluşturuldu.

Cohen Priva tüm konuşmacıların konuşmalarındaki bilgi oranını ölçmek için çeşitli ölçütler uyguladı:

  • Ne kadar sürede ne kadar sözcüksel ve yapısal bilgi aktarıldı?
  • Konuşma hızı neydi?
  • Bu sürede ne kadar bilgi verdiler?

Bu soruların sonucunda anlamlı istatistikler oluşturmanın yolu karmaşık hesaplamalardan geçiyordu. Sözcüklerin hem yalnız biçimde hem de onlardan önce ve sonra gelen sözcüklerle değerlendirilerek göreli sıklıkları hesaplandı. Cohen Priva, kişilerin bir sözcüğü ortalama ne kadar sürede söyledikleri ile belirli bir konuşmacının bir sözcüğü ne kadar sürede söylediğini karşılaştırdı. Bunun yanı sıra, her bir konuşmacının ne sıklıkla edilgen yapı kullandığı da etken yapı kullanımıyla karşılaştırıldı. Bütün bu ölçümlerde her bir kişinin yaşı, cinsiyeti, karşılıklı konuşma içerisinde olduğu diğer kişinin konuşma hızı ve diğer olası etkenler dikkate alındı.

Sonuç olarak, iki ayrı veri kaynağından (Switchboard ve Buckeye) iki ayrı boyutta (sözcüksel ve yapısal) istatistiksel açıdan önemli aynı korelasyona ulaşıldı: Konuşma hızlandıkça aktarılan bilgi miktarı azaldı.

Kişilerin konuşurken saniyede aktardıkları bilginin çok farklı kapasitelere tabi olduğunu ve bu çok çeşitli kapasitelerin her birinin mümkün olduğunu, her bir kapasiteyi gözlemleyebileceğimizi varsayabiliriz. Ancak bu durumda, ulaştığımız etkileri belirlemek çok zor olurdu. Bunun yerine veriler, iki veri kaynağından, iki boyutta ve güvenilir biçimde elde edildi.
Pexels

Toplumsal Cinsiyet Farklılıkları Bir İpucu Sunuyor Mu?

Cohen Priva, konuşmanın kısıtlı bilgi oranına tabi olmasının nedeniyle ilgili olabilecek önemli bir farklılık buldu: Dinleyicinin faydasını amaçlayan, toplumsal bir baskı sonucu bir fark ortaya çıkıyor olabilir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Her ne kadar ortalamada erkekler ve kadınlar aynı trendi izlemiş olsalar da, erkeklerin aynı konuşma hızında kadınlardan daha fazla bilgi aktardıkları görüldü. Bilgi aktarma becerisinin cinsiyetler arasında değişiklik gösterdiğine dair bir kanıt yok. Cohen Priva'ya göre kadınlar, dinleyicilerinin söylediğini anladığından emin olma konusunda daha temkinli olabilir. Farklı çalışmalar da kadınların konuşma içerisinde erkeklere kıyasla daha fazla onay ünlemi (hıhı, evet gibi) kullandığını ortaya koydu. Bu durum, anlama ve anlatmaya daha fazla dikkat ettiklerini gösteriyor.

Cohen Priva'ya göre bu çalışma kişilerin söylem üretme yollarına dair bazı noktaları aydınlatmada kullanışlı olabilir. Bu alandaki bir hipoteze göre, konuşmacılar ne söyleyeceklerini belirledikten sonra, daha alışılagelmedik ya da zorlayıcı sözcükler kullanacakları zaman yavaşlıyorlar (zorsa yavaş konuşma). Ancak, Cohen Priva'ya göre, elde ettiği veriler, kişilerin konuşma hızına göre sözcük ve söz dizimsel yapı seçtikleri hipoteziyle son derece tutarlı (hızlıysa basit konuşma).

Hızlı konuşan kişilerin istikrarlı biçimde farklı türde sözcükler seçtiklerine veya farklı türde sözcükler ya da yapılar tercih ediyor oluşlarına dair bir modeli dikkate almalıyız.

Bir başka deyişle, bir kişinin nasıl konuştuğu ne kadar hızlı konuştuğuyla ilişkili görünüyor.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 14
  • Muhteşem! 7
  • Merak Uyandırıcı! 6
  • Bilim Budur! 4
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Güldürdü 2
  • Umut Verici! 2
  • Üzücü! 2
  • İnanılmaz 1
  • Grrr... *@$# 1
  • İğrenç! 1
  • Korkutucu! 1
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Science Daily | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 13/08/2020 17:39:15 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8573

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Agora
Instagram
Kromozom
Nörobiyoloji
Wuhan
Hayvanlar Alemi
Yağ
Skeptisizm
Robot
Etoloji
Metabolizma
Türleşme
Obstetrik
Balıklar
Lhc (Büyük Hadron Çarpıştırıcısı)
Vaka
Şempanze
Viral Enfeksiyon
Su
Sars Virüsü
Göğüs Hastalığı
Aşı
Doğa Gözlemleri
Normal Doğum
Etimoloji
Ölüm
Adaptasyon
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Mantık bizi sadece çağdaşlarımızla değil, bizden binlerce yıl önce yaşamış ve çok sonra yaşayacak olanlarla birbirimize bağlar.”
Leo Tolstoy
Geri Bildirim Gönder